جنگ روایت ها در کنگره
جهان صنعت – دونالد ترامپ، رییسجمهور ایالاتمتحده بامداد دیروز در سخنرانی سالانه وضعیت کشور با افتخار اعلام کرد که عصر طلایی آمریکا را آغاز کرده؛ امری که بهگفته کارشناسان تلاش برای القای تصویری از موفقیتهای او محسوب میشود با اینتفاوت که میزان محبوبیتش نسبت بهسال گذشته کاهش یافته است.
درواقع ترامپ که مطابق با هشدارهای جمهوریخواهان مبنی بر احتمال ازدستدادن اکثریت در کنگره سخنرانی سالانه خود را ترتیب داده بود بخش نخست صحبتهایش را بهموضوع اقتصاد اختصاص داد. او مدعی شد تورم را مهار کرده، بازار سهام را بهرکوردهای تاریخی و کاهشهای گسترده مالیاتی را بهتصویب رسانده و قیمت داروها را پایین آورده است.
بااینحال طبق گزارشی که در اینخصوص خبرگزاری رویترز منتشر کرده مشخص نیست ارزیابی خوشبینانه او بتواند خشم آمریکاییها از هزینههای بالای زندگی را فرو بنشاند. درواقع ترامپ کوشید گرانیها را بهگردن جو بایدن، رییسجمهور قبلی بیندازد اما نظرسنجیها نشان میدهد رایدهندگان او را مسوول کاهش قدرت خرید میدانند.
ترامپ پس از ورود بهصحن مجلس درمیان شعارهای آمریکاآمریکا ازسوی جمهوریخواهان حاضر در کنگره گفت: ملت ما بازگشته است آنهم بزرگتر، بهتر، ثروتمندتر و قدرتمندتر از همیشه.» در سوی دیگر صحن دههاصندلی خالی دموکراتها یادآور آن بود که بسیاری از قانونگذاران اینحزب برای شرکت در تجمعات اعتراضی ضدترامپ در بیرون از ساختمان سخنرانی را تحریم کردند.اینسخنرانی سالانه در مقطعی حساس برای ریاستجمهوری ترامپ برگزار شد. نظرسنجیها نشان میدهد بخش زیادی از آمریکاییها از عملکرد او ناراضی هستند و سیاست تعرفهای او پس از آنکه دیوان عالی ایالاتمتحده بخش عمده مالیاتهای وارداتیاش را لغو کرد با چالش روبرو شده است.
البته ترامپ در بخش زیادی از سخنرانی خود برخلاف روال همیشگی منضبط ظاهر شد زیرا بهنظر میرسد متن سخنرانیاش از پیش آماده شده بود. بااینحال هنگام پرداختن بهموضوع برخورد با مهاجرت چهره تهاجمی خود را نشان داد و با چند قانونگذار دموکرات بهمشاجره لفظی پرداخت. او البته دوباره از جنبههای تبلیغاتی خود در صحبتهایش استفاده کرد. بهعنوان مثال در بخش از صحبتهایش با اشاره بهپیروزیهای متعدد آمریکا در دوره ریاستجمهوریاش اعضای تیم ملیهاکی روی یخ مردان آمریکا را که در المپیک زمستانی مدال طلا کسب کردند را معرفی کرده و گفت کانر هلبایک، دروازهبان اینتیم مدال آزادی ریاستجمهوری را دریافت خواهد کرد.لازم بهذکر است سخنرانی ترامپ ۷۹ساله حدود یکساعتو۴۷دقیقه طول کشید و رکوردی را که سال گذشته برای طولانیترین نطق رییسجمهور در کنگره ثبت کرده بود شکست.درحالیکه ترامپ گفت تورم بهشدت درحال کاهش است قیمت مواد غذایی، مسکن، بیمه و خدمات عمومی همچنان بهمراتب بالاتر از چند سال پیش باقی مانده است. دادههای جدید منتشرشده در روز جمعه نشان داد اقتصاد در سهماهه گذشته بیش از حد انتظار کند شده درحالیکه تورم شتاب گرفته است.
براساس نظرسنجی رویترز/ایپسوس تنها ۳۶درصد آمریکاییها عملکرد او در حوزه اقتصاد را تایید میکنند. دموکراتها امیدوارند در انتخابات نوامبر، زمانی که هر ۴۳۵کرسی مجلس نمایندگان و حدود یکسوم از ۱۰۰کرسی سنا بهرای گذاشته میشود کنترل هردومجلس را از جمهوریخواهان پس بگیرند.
ابیگیل اسپنبرگر، فرماندار ویرجینیا از حزب دموکرات که پیروزی قاطع او در نوامبر بهعنوان نخستینزنگ خطر میاندورهای برای جمهوریخواهان تلقی شد پاسخ رسمی حزبش را ارائه و ترامپ را بهرهاکردن آمریکاییهای در تنگنا متهم کرد. او گفت: آیا رییسجمهور برای مقرونبهصرفهترکردن زندگی شما و خانوادهتان تلاش میکند؟ همه ما میدانیم پاسخ منفی است.
ترامپ که پس از رای دیوان عالی درباره تعرفهها در روز جمعه ایننهاد را بهصورت شخصی مورد حمله قرار داده بود روز گذشته لحن خود را تعدیل کرد و هنگام ورود بهصحن با چهار قاضی حاضر دست داد. او اینحکم را تاسفبار خواند اما استدلال کرد که درنهایت تاثیر اندکی بر سیاست تجاریاش خواهد داشت.
فرار بهجلو
ترامپ زمانی که هوش مصنوعی موجب رشد بازار سهام شده و نگرانی کارگران درباره امنیت شغلی را افزایش داده نیز اشارهای بهاین فناوری نکرد. علاوه بر این باوجود تمرکز گستردهاش بر مسائل خارجی در دوران ریاستجمهوری زمان اندکی را بهاین موضوع اختصاص داد.درواقع ترامپ بار دیگر ادعا کرد که بههشتجنگ پایان داده؛ ادعایی که بهگفته ناظران اغراقآمیز بود زیرا در شرایطی که روز سهشنبه چهارمینسال جنگ اوکراین پایان یافت او اشاره چندانی بهاین بحران نکرد. ترامپ درباره چین بهعنوان اصلیترین رقیب اقتصادی آمریکا یا گرینلند نیز سخنی نگفت. درباره برنامههایش درخصوص ایران هم در نشانههایی از درگیری نظامی دیده میشود چندان شفافسازی نکرد.
مانور روی مهاجران
با اینحال زمانی که ترامپ بهموضوع محبوب خود یعنی مهاجر پرداخت همان ادبیاتی را تکرار کرد که کارزار۲۰۲۴ او را شکل داده بود و مدعی شد مهاجران فاقد مدرک مسوول موجی از جرایم خشونتآمیز هستند. او خطاب بهدموکراتها گفت که باید شرم کنند و آنها را بهدلیل امتناع از تامین بودجه وزارت امنیت داخلی سرزنش کرد. در چنین شرایطی نظرسنجیها نشان میدهد اکثریت آمریکاییها معتقدند برخورد سختگیرانه ترامپ با مهاجرت بیشازحد پیش رفته بهخصوص پس از آنکه دوشهروند آمریکایی در مینیاپولیس توسط ماموران فدرال نقابپوش کشته شدند. در همین رابطه در حالی که ترامپ از اجرای قوانین مهاجرتی تمجید میکرد ایلهان عمر، نماینده دموکرات از مینیاپولیس در مجلس نمایندگان خطاب بهاو فریاد زد: شما آمریکاییها را کشتید!
علاوه بر این ال گرین، نماینده دموکرات برای دومین سال پیاپی از صحن مجلس اخراج شد زیرا تابلویی با اینعبارت بهسوی ترامپ گرفت که سیاهپوستان میمون نیستند. اینپیام در واقع اشاره داشت بهپست شبکه اجتماعی چند هفته قبل ترامپ که باراک اوباما و همسرش را بهشکل میمون بهتصویر کشیده بود. البته کاخ سفید بعدا اینویدئو را حذف کرد و ترامپ گفت یکی از کارکنانش آن را منتشر کرده است.
ازسویدیگر برخی دیگر از دموکراتها پیامهای اعتراضی آرامتری داشتند. بهعنوان مثال جیل توکودا، نماینده دموکراتهاوایی کت سفیدی بر تن داشت که واژههایی مانند قدرت خرید و مراقبتهای درمانی روی آن نقش بسته بود.
شماری از زنان دموکرات نیز نشانهایی با عبارت پروندهها را منتشر کنید بر سینه داشتند یعنی اشارهای بهرسوایی مربوط بهجفری اپستین که البته حدود ۱۲نفر از شاکیان او نیز بهدعوت دموکراتها بهعنوان مهمان در جلسه حضور داشتند.
تحلیل گفتمان صحبتهای ترامپ
درچنینشرایطی سخنرانی دونالد ترامپ در کنگره را میتوان تلاشی هدفمند برای بازتعریف روایت سیاسی دولتش در آستانه انتخابات میاندورهای دانست. او با اعلام آغاز عصر طلایی آمریکا کوشید تصویری از ثبات، موفقیت و احیای قدرت ملی ارائه دهد؛ روایتی که در تضاد با افت محبوبیت و نارضایتی اقتصادی جامعه قرار دارد. درواقع تمرکز پررنگ او بر اقتصاد نشان میدهد کاخ سفید دریافته که نقطه آسیبپذیر اصلی دولت مساله هزینههای زندگی و تورم است. با اینحال دادههای اقتصادی و نظرسنجیها حاکی از آن است که بخش مهمی از افکار عمومی روایت دولت را نپذیرفتند.
از منظر راهبردی چندمحور در نقشه راه آینده دولت ترامپ قابل تشخیص است: نخست تداوم سیاستهای حمایتگرایانه تجاری و بازتعریف آن پس از محدودیتهای ایجادشده توسط دیوان عالی. البته هرچند بخشی از تعرفهها لغو شده اما اصرار ترامپ بر کماثربودن اینحکم نشان میدهد او همچنان بهابزارهای تجاری بهعنوان اهرم قدرت اقتصادی و ژئوپلیتیکی باور دارد.
مساله دوم تشدید گفتمان سختگیرانه در حوزه مهاجرت است. یعنی باوجود انتقادات ترامپ همچنان اینموضوع را محور بسیج پایگاه اجتماعی خود میداند. اینبدان معناست که سیاستهای امنیتمحور در وزارت امنیت داخلی و فشار برای تصویب قوانین محدودکننده ادامه خواهد یافت.
موضوع سوم نیز ابهام راهبردی در سیاست خارجی است. او از یک سو بر دیپلماسی در قبال ایران تاکید کرد و از سوی دیگر تهدید نظامی را کنار نگذاشت؛ الگویی که مبتنی بر فشار حداکثری همراه با ابهام است. کمتوجهی بهچین و اوکراین در سخنرانی بیش از آنکه نشانه بیاهمیتی باشد بیانگر تمرکز اولویت کوتاهمدت بر سیاست داخلی است.
در همین راستا برخی از کارشناسان معتقدند خروجی اینسخنرانی تثبیت یک چارچوب انتخاباتی بر مبنای اقتصاد ملیگرا، مهاجرت سختگیرانه و سیاست خارجی مبتنی بر بازدارندگی بود. درواقع نقشه راه دولت در ماههای آینده احتمالا حول تقویت پایگاه رای سنتی، مدیریت ریسکهای اقتصادی و جلوگیری از ازدسترفتن اکثریت جمهوریخواهان در کنگره شکل خواهد گرفت.
