جنگ روایتها در کنار جنگ سلاحها
محمدصادق جنان صفت
فریبکاری دونالد ترامپ حتی تا چند ساعت مانده به حمله به هدفهایی در ایران ادامه داشت. او به همراه نخستوزیر جنگطلب اسرائیل روز شنبه و در حالی که مقامهای جمهوری اسلامی آماده میشدند راههایی برای برونرفت از بنبست مذاکرات پیدا کنند به ایران حمله کرد.
در همان ساعتهای نخست حمله آمریکا و اسرائیل گروهی از مقامهای ارشد نظامی به همراه فرمانده کل قوا آیتالله خامنهای شهید شدند. در پایان روز نخست جنگ اعلام شد موشکهای اسرائیلی و آمریکایی هدفهایی در شهرهای ۲۴ استان را بمباران کردهاند. از سوی دیگر گزارشهایی از داخل ایران منتشر شده است که سپاه پاسداران نیز دهها موشک به شهرهای اسرائیل و نیز پایگاههای نظامی آمریکا در کشورهای حاشیه خلیجفارس پرتاب کرده است.
بررسی روایتهای دو طرف پس از چند روز جنگ نشان میدهد هر کدام مدعی پیروزیهایی شده و باور دارند توانستهاند دشمن خود را پشیمان کنند. جمهوری اسلامی در این روزهای جنگ مراکز نظامی و پایگاههای آمریکا در چند کشور حاشیه خلیجفارس و حتی در کشورهای دیگر مثل اردن را هدف موشکهای مدرن خود قرار داده و همانطور که پیش از شروع جنگ هشدار داده شده بود جنگ را از حالت دو کشور خارج و منطقهای کردهاند. مقامهای ایرانی امیدوارند کشورهای میزبان نظامیهای آمریکا به دلیل همین حملههای جمهوری اسلامی به آمریکا فشار بیاورند که جنگ با مبدا هر کشور حاشیه خلیجفارس را متوقف کند.این ریسک هم اما وجود دارد که رهبران کشورهای یادشده بهویژه اماراتمتحده عربی و نیز مهمتر از آن عربستان بخواهند به جمهوری اسلامی پاسخ دهند. این چیزی است که نشانههای آن دیده میشود.
کارشناسان باور دارند چیزی که در کنار جنگ موشکها اهمیت ویژه دارد جنگ روایتهایی است که از سوی ایران و آمریکا تصویر و ترسیم خواهد شد. سهلانگاری، تقلیلگرایی و استفاده ناکارآمد از راویان ناکاربلد میتواند برای ایرانیانی که بعدها میخواهند روایتها را ببینند یا بخوانند و گوش کنند داستان تلخی باشد.
از سوی دیگر هر تصمیم و رخدادی که این روزها از سوی ادارهکنندگان کشور به دلیل پدیدار شدن جنگ به مناسبات حکومت و مردم طعم و رنگ تازه و ناشناس دهد نیز در کنار جنگ موشکها از سوی شهروندان تصویر میشود و روایتی که شهروندان ایرانی برایشان قابل قبول باشد در تاریخ میماند.
جنگ روایتها چیزی است که اگر به هر دلیل از عناصر کارآمدی، واقعگرایی و نیز اصالت تهی باشد میتواند تا ابد در تاریخ این سرزمین بماند و شهروندان به جای برگشت به اینگونه روایتها به سوی روایتهای معتبرتر خواهند رفت.
