جنگ تنگه
علیرضا مهدیه، تحلیلگر صنعت و توسعه
جنگ چندم خلیجفارس و چندمین تجاوز به خاک ایران عزیز صورت گرفت و حالا این تنگه هرمز است که بهمهمترین عنوان در چانهزنی تبدیل شده؛ تنگهای که مهمترین گذرگاه عبور نفت تولیدی جهان است و منهای نفت، میعانات و گاز طبیعی مایع بسیار زیادی از این راه صادر میشود. بهجز اینها درصد بالایی از صادرات اوره دنیا از این آبراه عبور میکند و در همین مسیر است که درصد بیشتری از صادرات گوگرد جهان نیز مدیریت میشود.
در کشورهای منطقه از کود شیمیایی تا پتروشیمی و از آلومینیوم تا هلیوم تولیدات زیادی وجود دارد و همگی از تنگه هرمز صادر میشوند و منهای همه اینها کالاهای بسیار زیادی از تنگهای که نامی ایرانی دارد، وارد بازار بزرگ کشورهای حوزه خلیج همیشه فارس میشوند.
شوکهای کلانی هم به بازار سرمایه جهانی و املاک و مستغلات منطقهای وارد شده و میرود که این جنگ به جنگ دیگر جهانی تبدیل شود. جنگی جهانی که فعلا اقتصادی بوده و قابلتوجه است که کشور چین ارتباط مستقیم با جنگ تنگه خواهد داشت زیرا نفت گران برای چین که بزرگترین واردکننده نفت جهان است و بیشترین وابستگی به نفت خارج شده از تنگه هرمز را دارد، گرانتر تمام خواهد شد.
چین مهمترین شریک تجاری کشورهای منطقه است و در صورت پیچیدهتر شدن اوضاع، امنیت کشتیهای چینی هم تضمینشده نیست و در مقابل سهم اروپا و آمریکا از نفت این منطقه ناچیز است و فعلا بالارفتن قیمتها به نفع روسیه بوده و رفع موقت تحریمها باعث جبران تخفیفهای گذشته نیز شده است.
جالبتر اینکه فعلا این رقبای نفتی و گازی روسیه هستند که در تنگه هرمز گیر کردهاند و دریای دیگری برای خروج از بحران ندارند و مهمتر اینکه ایالاتمتحده بعد از جنگ به اصلیترین صادرکننده الانجی جهان تبدیل شده و خارج از مشتریان خود، حالا میتواند مشتریهای قطر را هم مال خود کند و گرانتر هم بفروشد.
باید به این مورد دقت کرد که درحالحاضر آمریکا بزرگترین تولیدکننده نفت در دنیاست و صادرات هم دارد و بعد از تغییرات سیاسی در ونزوئلا به نفت بسیار بیشتری هم دسترسی خواهد داشت. از میان تولیدکنندگان عمده نفت بیشترین وابستگی به تنگه هرمز را عربستان سعودی دارد و جنگ تنگه، تولید و صادراتش را مختل و بزرگترین شرکت نفتی جهان را معطل کرده است.
همه اینها یعنی نفت، انرژی، غذا، سرمایهگذاری و بسیاری از شاخصها دچار تورم و ترس شدهاند و بیشتر از این هم خواهند شد و معدود بازیگرانی از این رخداد سود خواهند برد. دریاهای بسیاری در دنیا وجود دارند و از مالاکا نفت کمتری نسبت به هرمز عبور نمیکند ولی این تنگه بوده که اکنون به تنگنای بینالمللی تبدیل شده است.
این هرمز است که امکان دور زدن طبیعی آن وجود ندارد و عبور و مرور داراییهای مهم زیادی در آن رخ میدهد. باشد که تنگنای تنگه به سود ایران و همه ایرانیان باشد و جنگهای منطقهای و جهانی کمتر و دورتر شوند.
امید است که جنگ دریاها به جنگ دنیاها کشیده نشود و ایران سربلند باشد و باز هم بماند که افزایش تنشها میتواند ایران همیشه عزیزمان را به خطر بسیار بزرگتری بیندازد و نفت هزار دلاری هم به کارمان نیاید!
