جلسات مسوولان، اعدام محتکران، صرفهجویی ملت
جهان صنعت – بیش از ۷۰روز از آغاز جنگ میگذرد؛ جنگی که البته از حدود یک ماه پیش، با اعلام آتشبسی شکننده، اقتصاد مملکت را در بلاتکلیفی دوچندان قرار داده است. شرایطی که باعث شده فعالان بازار و اقتصاد و متعاقبا میلیونها شهروندی که معیشتشان در گروی فعالیتهای اقتصادی مملکت است، هیچ افق روشنی از آینده پیشروی خود نبینند. در این میان راهکارهایی هم که هر از گاه ازسوی برخی مسوولان مطرح میشود، فارغ از آنکه هیچیک تاکنون به اجرا درنیامده، نگرانی افکار عمومی نسبتبه این آینده تیره و تار را دوچندان کرده است. تنها کافی است نگاهی به اظهارنظرها و اقدامهای ۴۸ساعت گذشته مسوولان کشور در قوای سهگانه بیندازیم تا روشن شود چرا بدنه جامعه تا این میزان به آینده اقتصاد و معیشت بیاعتماد است. مسوولانی که اغلب از بگیر و ببندهای بیحساب و کتاب سخن میگویند؛ حال آنکه بخش بهنسبت کوچکتری نیز هستند که اگرچه شعارهای تند و تیز نمیدهند اما حداکثر کاری که از دستشان برمیآید، این است که دور هم جمع شوند و تشکیل جلسه بدهند. هرچند این جلسات هم در بهترین حالت، یکی در میان برگزار میشود؛ چه آنکه به هر حال فضای کشور کماکان تاحدودی جنگی است و پروتکلهای امنیتی، عملا نمیگذارد بسیاری از جلسات رسمی دستگاههای مختلف، ازجمله جلسات علنی مجلس شورای اسلامی برگزار شود. هرچند آن معدود جلساتی هم که همچون جلسات دولت یا شورایعالی قضایی برگزار میشوند، یا همه اعضا در آن حضور ندارند، یا بهصورت محدود و کوتاهمدت برگزار میشوند.
راهکارهای پارلمانی برای حل بحران اقتصادی
اما در شرایطی که چندماهی از برگزاری آخرین نشست علنی مجلس میگذرد و هنوز هم معلوم نیست که بالاخره نمایندگان مجلس کی قادر خواهند بود در راستای انجام وظایف قانونی خود در صحن علنی پارلمان حاضر شده و تشکیل جلسه بدهند، نمایندگان مجلس اصرار دارند که تعطیلی صحن علنی مجلس و چندماه وقفه در برگزاری نشستهای علنی پارلمان، لزوما بهمعنای تعطیلی قوه مقننه نیست و نمایندگان دستکم در جلسات کمیسیونهای تخصصی، با جدیت وظایفشان را انجام میدهند. در این راستا، هر وقت هم که نمایندهای مورد پرسش قرار میگیرد تا به افکار عمومی توضیح دهد که تا کی باید این وضعیت بلاتکلیف را تحمل کرد، آقا یا خانم نماینده خبرنگاری را که طرح پرسش کرده، به یک نشست کمیسیونی در آینده دور یا نزدیک ارجاع میدهد. چنانکه همین دیروز علیرضا سلیمی که از اعضای هیاترییسه مجلس شورای اسلامی است، در واکنش به پرسش خبرنگار ایلنا درخصوص افزایش لجامگسیخته قیمتها و تورم سه رقمی اقلام خوراکی، از برگزاری نشست هیاترییسه مجلس با تیم اقتصادی دولت در روزهای پیشرو خبر داده و گفته که نمایندگان در این نشست علل گرانیها را پی خواهند گرفت. این نماینده نزدیک به جبهه پایداری که بهجای پاسخگویی، خود در مقام انتقاد برآمده، با ابراز ناخرسندی از گرانیها اذعان کرده که اگرچه بخشی از گرانیها ناشی از جنگ است اما «واقعیت این است که بخش عمده افزایش قیمتها مبنای خاصی ندارد.» او که معتقد است «برخی سودجویان بهدنبال سوءاستفاده از صبوری و نجابت مردم هستند»، گفته «لازم است دولت با قاطعیت با سودجویانی که بیجهت قیمتها را بالا میبرند، برخورد کند.»
از جلسات غیرعلنی تا اعدام و مصادره اموال محتکران
علیرضا سلیمی همچنین در حالی از برگزاری نشست مشترک اعضای هیاترییسه مجلس شورای اسلامی با تیم اقتصادی دولت در هفته جاری خبر داده که بدون اشاره به روز مشخص برگزاری این نشست، وعده داده که در این نشست، موضوع افزایش قیمتها و پیگیری علل آن با جدیت بررسی و درصورت نیاز گزارشهایی نیز در این زمینه تهیه خواهد شد. این نماینده اصولگرای مجلس همچنین میگوید: «دولت باید صریح، با قطعیت و بدون وقفه تصمیماتی را برای جلوگیری از افزایش قیمتها بگیرد و نهادهای نظارتی نیز باید برای کنترل قیمتها وارد عمل شوند.» این عضو هیاترییسه مجلس با طرح این ادعا که مجلس نیز از بعد نظارتی به موضوع جلوگیری از افزایش قیمتها وارد شده، گفته است: «مجلس با کسانی که در موضوع جلوگیری از افزایش قیمتها تعلل و مماشات کند، برخورد خواهد کرد.»
همزمان با اظهارات این نماینده نزدیک به جبهه پایداری، یکی از دیگر همفکران او در مجلس نیز در همین رابطه اظهارنظر کرده و البته مطابق انتظار این نماینده نیز همچون علیرضا سلیمی معتقد است تنها راه جلوگیری از گرانی، بگیر و ببند است.
هرچند قاسم روانبخش که بهعنوان یکی از اعضای اصلی جبهه پایداری قم در مجلس شورای اسلامی از طریق حساب کاربری شخصی خود در شبکه اجتماعی (ایکس) در این رابطه اظهارنظر میکرد، بهمراتب صریحتر از سلیمی اعلام موضع کرده و علنا خواستار «اعدام محتکران» شده است.
این عضو جبهه پایداری قم در مجلس که معتقد است «احتکار کالاها در حکم شلیک موشکهای بالستیک از ناو آمریکایی به ملت ایران است»، با بیان اینکه «موشکهای ضدموشکهای اقتصادی تنها در اختیار قوه قضاییه است»، تاکید کرده است: «اعدام محتکران و مصادره اموالشان، آشیانههای موشکی آنها (محتکران) را منهدم میکند.» روانبخش بر این اساس تصریح کرده است: «هرگونه تعلل و کوتاهی در این امر مهم به سرمایه اجتماعی نظام آسیب جدی میزند.»
بحران اشتغال همزمان با کمبود اعتبارات بیمهای
اما در شرایطی که بسیاری از ناظران با اشاره به تعدیل و اخراج گسترده نیروهای کار در یکی، دو ماه گذشته و بهدلیل مصائب ناشی از جنگ، نسبتبه توانایی پوشش بیمه بیکاری این میزان بیکار ابراز نگرانی کرده و معتقدند اعتبارات بیمهای برای پوشش این میزان بیمه بیکاری کفایت نمیکند، رییس فراکسیون کارگری مجلس شورای اسلامی نیز تلویحا به این بحران اذعان کرده است. هرچند با نگاهی به سخنان رحمتالله نوروزی این نکته آشکار میشود که او نیز همچون ناظران بیرونی تنها قادر به ترسیم تصویری از فجایع اقتصادی این روزهای ایران است و در عمل راهکار موثری پیشنهاد نمیدهد. البته مگر اینکه بخواهیم بر فرض شعارهای تکراری همچون اینکه «دولت، مجلس و قوه قضاییه باید در این شرایط کشور در جهت تسهیل اشتغال پایدار دست به دست هم بدهند» را راهکار درنظر بگیریم! رییس فراکسیون کارگری مجلس شورای اسلامی البته شعارهای بیشتری نیز مطرح کرده است. او به ایلنا گفته «باید از نیروی کار صیانت کنیم تا کارگاههای تولیدی با تعطیلی و تعدیل نیروی کار مواجه نشوند و بتوانیم موفقیتهای دوچندان در حوزه تولید، صنعت، کشاورزی، گردشگری و سایر حوزهها داشته باشیم.» نوروزی همچنین میگوید: «برای رفع دغدغه کارگران در حوزه مسکن، درمان و خصوصا در زمینههای اقتصادی باید توجه ویژهای را داشته باشیم تا بتوانیم سازمان تامین اجتماعی و وزارت رفاه را حمایت کنیم و سفره کارگران عزیز تقویت شود.»
در شرایطی که یکی از نگرانیهای جدی جامعه کارگری ایران باتوجه به شرایط کشور و بالا رفتن قیمتها در بازار، میزان افزایش دستمزد و حق مسکن آنهاست، رییس فراکسیون کارگری نیز همچون مسوولان ذیربط در دولت، به همان اقدامهای حداقلی این مدت ارجاع داده و ازجمله گفته است: «در بحث افزایش حقوق وزیر کار، نامهای را در این زمینه ابلاغ کرده است.» او همچنین با استناد به ابلاغیه اخیر معاون اول ریاستجمهور که طی آن، حق مسکن به ۳میلیونتومان افزایش یافت، استناد کرده و گفته است: «در خصوص حق مسکن نیز اخیرا شاهد افزایش آن با نظر دولت بودیم و معاون اول ریاستجمهور نیز این مصوبه را ابلاغ کرد.» رییس فراکسیون کارگری مجلس شورای اسلامی در حالی با استناد به این اقدامهای حداقلی ابراز امیدواری کرده که شاهد بهبود اوضاع کارگران باشیم اما کارگران بهعنوان مثال با اشاره به نرخ اجارهبهای مسکن در پایتخت و کلانشهرها که بعضا بهطور میانگین تا ۱۰برابر مبلغی است که دولت بهعنوان سقف حق مسکن درنظر گرفته، این اقدامها را راهگشا نمیدانند.
همچنین درحالی که بسیاری از ناظران معتقدند که صندوقهای بیمه اساسا قادر به پوشش بیمه بیکاری این میزان کارگر اخراجی و تعدیلشده نیستند، یکی از دیگر گلایههای جدی کارگران، این است که حتی اگر برفرض بیمه بیکاری به آن تعلق گیرد، باز میزان پرداختی کفاف زندگیشان را نمیدهد آن هم در حالی که این افراد باید برای اثبات بیکاری در منزل بمانند و نمیتوانند دنبال کار بگردند. رییس فراکسیون کارگری مجلس شورای اسلامی اما در واکنش به تمامی این مشکلات صرفا گفته است: «ما در دولت و مجلس باید بحث اعتبارات تامین اجتماعی را تقویت و مطالبات تامین اجتماعی را که از دولتهای قبل مانده است، پیگیری کنیم.» به بیان دیگر، در شرایطی که تامین اجتماعی حتی در شرایط صلح نتوانسته مطالبات خود را از دولتهایی که هر کدام چند سالی است که به پایان کارشان رسیدهاند، بگیرد، حالا رییس فراکسیون کارگری مجلس میخواهد آن مطالبات را از دولتی بگیرد که حتی تا پیش از آغاز جنگ نیز با هزار و یک گرفتاری دست و پنجه نرم میکرد و از زمانی هم که سکان اداره کشور را در اختیار گرفته، با دو جنگ نابرابر مواجه شده است!
نوروزی اما بیتوجه به تمامی این مشکلات میگوید: «بخشی از مطالبات وصول شده و قسمتی مانده که باید آنها را هم پیگیری کنیم که هم بتواند بیمه بیکاری را پرداخت و هم بتواند مسائل درمانی کارگران را لحاظ کند تا ما بتوانیم دغدغهشان را حداقل در این زمینهها مرتفع کنیم.» او با پافشاری بر این شعارهای بیپشتوانه تاکید کرده «امروز مهمترین اولویت کشور باید حفظ اشتغال موجود و جلوگیری از تضعیف واحدهای تولیدی باشد» و میگوید: «اگر از نیروی کار حمایت نشود و اشتغال پایدار مورد صیانت قرار نگیرد، هم تولید کشور آسیب میبیند و هم معیشت خانوادههای کارگری با مشکل جدی مواجه خواهد شد. بنابراین حمایت از کارگر در واقع حمایت از تولید ملی و اقتصاد کشور است.»
راهکار رییس مجلس برای بحران اقتصادی؛ مردم صرفهجویی کنند!
اما این تنها نمایندگان مجلس نیستند که در این روزها، رو به شعاردرمانی آوردهاند و همزمان رییس مجلس شورای اسلامی نیز در این مسیر گام برمیدارد؛ محمدباقر قالیباف که انتهای هفتهای که گذشت، در یک پیام صوتی خطاب به ملت ایران، پنج درخواست مختلف را از آنان مطالبه کرد، از جمله از مردم خواسته «صرفهجویی» کنند. قالیباف که ازقضا با آغاز حملات امریکا و اسرائیل به خاک ایران و بهویژه پس از اعلام آتشبس، بهعنوان رییس هیات مذاکرهکنندگان جمهوری اسلامی، نقشی فراتر از پیش را برعهده گرفته، در یک پیام صوتی با تاکید بر اینکه «دشمن در طراحی جدید خود با محاصره دریایی بهدنبال فشار اقتصادی و جوسازی رسانهای و از بین بردن انسجام کشور است تا ما را تسلیم کند»، درباره توطئه فشار اقتصادی دشمن گفته است: «دشمن به فشار اقتصادی بسیار امید بسته و مشخص است که باز هم گزارشهای غلط به او دادهاند و متاسفانه براساس این گزارشها، تصمیم غلط گرفتهاند و این تصمیم غلط نیز باعث میشود همه به زحمت بیفتند؛ بیشتر از همه مردم آمریکا به چالش اساسی یعنی افزایش هزینههای زندگی افتادهاند.»
قالیباف در حالی نگران افزایش هزینههای زندگی مردم آمریکاست، آنجا که نوبت به صحبت از فشار هزینههای زندگی مردم ایران میشود، با رویکردی عجیب میگوید: «کارشناسان متخصص حوزه ایران اعتراف میکنند ملت ایران هرچقدر در فشار اقتصادی قرار بگیرند، به خاطر استقلال و عزت وطن و به خاطر دین و اعتقادات خود مشکلات را تحمل میکنند. ملت ایران یک آگاهی تاریخی دارند و فهمیدهاند در این مقطع حساس از تاریخ ایران باید با هر سختی که شده در برابر این دشمن جنایتکار بایستند؛ دشمنی که در توهمات خام خود این را داشت که تمدن ایران را نابود میکند.» رییس هیات مذاکرهکنندگان جمهوری اسلامی اضافه کرد: «من تعجب میکنم دشمنان هنوز نفهمیدهاند ملت ایران جان میدهد اما تسلیم نمیشود. آنان هنوز نفهمیدهاند ملت ما خودش را در برابر آینده ایران و اسلام پاسخگو میداند و کاری میکند که ایرانیان آینده به پدران و مادران خود افتخار کنند.» قالیباف در عین حال میگوید: «ما وظیفه داریم همهباهم کمک کنیم تا آثار این فشارهای اقتصادی به مردم کاهش یابد. برای انجام این هدف، همه مسوولان اجرایی کشور وظایفی دارند و مردم نیز باید اقداماتی انجام دهند.» او با تاکید بر اینکه برخی از فشارهای اقتصادی ریشه در مشکلات قدیمی دارد و بخشی متاثر از شرایط جنگی است، خطاب به مردم گفته است: «مدیران ارشد و میانی کشور در حال پیگیری جدی امور هستند. نمیگویم یکشبه میتوان همه مشکلات ساختاری و مدیریتی کشور را حل کرد اما باید حواسمان باشد دشمن بادقت ما را رصد میکند از اینرو نباید اطلاعاتی بدهیم که دشمن از آنها سوءاستفاده کند. همینقدر بدانید که ما در جلسات غیررسانهای به دولت کمک کردهایم و پیگیر مسائل اقتصادی بهویژه گرانیها هستیم.» رییس مجلس شورای اسلامی همچنین گفت: «از دولت میخواهم در موضوعات گرانی، برنامهها و گزارشها و اقدامات خود را به استحضار مردم عزیز برساند تا از پیگیری مسوولان آرامش خاطر پیدا کنند.»
