ثروتمندترین زندانی تنگههرمز
جهان صنعت– بحران تنگههرمز آسیب پذیری کشورهای خلیجفارس را بیش از هر زمان دیگری آشکار کرده است. شرکت نفت کویت بهتازگی اعتراف کرده که بستهشدن تنگههرمز برایش گران تمام شده و قصد دارد با ذخیره سازی نفت در خارج و احداث خط لوله جایگزین بهدنبال راه فراری از این وضعیت باشد.
شیخ خالد الصباح، مدیر بازاریابی بینالمللی شرکت دولتی نفت کویت در کنفرانس انرژی S&P Global MPGC 2026 در لندن تصریح کرد که تنگههرمز حتی در شرایطی که بهطور کامل مسدود نباشد برای انتقال محمولههای انرژی مسیر امنی محسوب نمیشود.
او افزود که کویت فرصتهای جدید برای ذخیرهسازی نفت در خارج از کشور را بررسی خواهد کرد و همزمان با کشورهای همسایه درباره گزینههای جایگزین ازجمله خطوط لوله گفتوگو میکند.
ایناظهارات در واقع اذعان رسمی بهیک آسیبپذیری تاریخی بوده که دههها زیر فرش پنهان مانده بود.
اعداد ابعاد بحران را روشن میکنند. کویت با ۵/۱۰۱میلیارد بشکه ذخایر اثباتشده نفتی رتبههفتم جهان را دارد و ۷۵/۵درصد از کل ذخایر کرهزمین را در اختیار میگیرد. نفت حدود ۹۵درصد از صادرات و تقریبا ۹۰درصد از درآمد دولت این کشور را تشکیل میدهد.
پیش از بحران صادرات نفت خام کویت حدود ۲میلیونبشکه در روز بود و تمام این حجم از یک مسیر خارج میشد: تنگههرمز. کویت هیچ خط لوله جایگزینی ندارد. این یعنی کویت از نظر وابستگی بههرمز در بدترین موقعیت در میان کشورهای خلیجفارس قرار دارد. در حالی که عربستانسعودی و امارات مسیرهای صادراتی محدودی دارند که از تنگههرمز عبور نمیکنند کویت مانند عراق، قطر و بحرین برای تحویل اکثریت قریببهاتفاق صادراتش کاملا بهاین تنگه وابسته است.
وقتی جنگ علیه ایران از ۲۸فوریه۲۰۲۶ آغاز شد نتیجه فوری بود. کویت تقریبا از نقشه صادراتی محو شد و صادراتش به۲۸۰هزاربشکه در روز رسید یعنی کمتر از ۱۵درصد حجم معمول.
شرکت نفت کویت در مارس اعلام فورسماژور کرد تا بتواند بهطور موقت از انجام تعهدات قراردادی تحویل نفت شانه خالی کند و این وضعیت در ۲۰آوریل تمدید شد.
برای اقتصادی که ۹۰درصد درآمد دولتش از نفت تامین میشود این اعداد فاجعهبار است.
الصباح تاکید کرد که تحولات ماههای اخیر نشان داده امنیت عرضه انرژی تنها بهتولید نفت وابسته نیست بلکه دسترسی پایدار و مطمئن بهمسیرهای صادراتی نیز اهمیت حیاتی دارد. بر این اساس کویت دو راهبرد موازی را دنبال میکند: افزایش ذخیرهسازی نفت در بازارهای مصرف خارج از مرزهای خود و مذاکره با کشورهای همسایه برای توسعه مسیرهای جایگزین صادراتی ازجمله خطوط لوله.
این رویکرد در واقع تغییری بنیادی است. بهجای تلاش برای ساخت مسیر خروج جدید که دههها زمان میبرد کویت میخواهد نفتش را از پیش در بازارهای مصرف انبار کند تا حتی در صورت بستهماندن هرمز تعهدات تحویل را بتواند انجام دهد.
برنامهها و پروژههای تنوعبخشی دور از هرمز دههها روی تختههای طراحی مانده بودند و حالا این راهحلهای جایگزین دارند آزمایش میشوند. کشورهای حاشیه خلیجفارس که بسیاری از آنها بارها در زمین دشمنان ایران بازی کرده اعلام کردند که رفتار ایران یک «شکاف عمیق اعتمادی» ایجاد کرده و اشاره کردند که دنبال راههای دائمی برای تغییر مسیر عرضه و دورزدن تنگه هستند.
آنچه الصباح در لندن اعلام کرد فراتر از یک تصمیم تجاری است. بحران هرمز ثابت کرد که مدل امنیت انرژی کویت و با کمی تعمیم کل منطقه خلیجفارس نیاز بهبازنویسی اساسی دارد. تا آن بازنویسی محقق شود کویت با وسیعترین ذخایر نفتی و بدون هیچ مسیر خروج جایگزینی آسیبپذیرترین غول انرژی خلیجفارس باقی میماند.
منبع: انرژی پرس
