تهدید به‌ترور

جهان صنعت – دومین روز از مهلت ۶۰روزه مذاکرات ایران و آمریکا به‌میانجیگری پاکستانی‌ها و همراهی قطری‌ها که قرار بود به‌میزبانی ژنو سوئیس برگزار شود نیز گذشت و دست‌کم تا زمان نگارش این گزارش در واپسین ساعات غروب شنبه خبری از آغاز این مذاکرات نیست. تعلیق زمان برگزاری این مذاکرات البته نتیجه مستقیم بی‌توجهی آشکار اسرائیل بود به‌یکی از مهم‌ترین شروط ایران برای آغاز مذاکرات که همان پایان جنگ در تمامی جبهه‌ها ازجمله لبنان باشد اما همزمان گروهی از نیروهای داخلی که چه بپذیرد و چه نه با رفتار و سکناتشان هرروز نشان می‌دهند که اهل افراط و تندروی هستند و چاره‌ای نیست جزاینکه تندروهای مخالف هرگونه توافق خطابشان کرد در مانع‌تراشی در مسیر مذاکرات بی‌تاثیر نبودند؛ تندروهایی که ظاهرا این بار هم نمی‌خواهند تا آخرین لحظه دست از مخالفت با توافق و ضدیت با مذاکره بردارند؛ جریانی که طی هفته‌ها و ماه‌های گذشته به‌شیوه‌های گوناگون در خیابان و شبکه‌های اجتماعی زبان به‌مخالفت با مذاکره گشودند و حال‌که تفاهمنامه اولیه میان رییسان جمهور ایران و آمریکا به‌امضا رسیده ظاهرا چنان دلواپس و نگران ازدست‌رفتن منافعشان هستند که علنا زبان به‌تهدید گشوده و در این مسیر شخص رییس‌جمهور را هم از این تهدیدها بی‌نصیب نمی‌گذارند؛ تهدیدهایی که این بار علنا نه فقط تهدید به‌مخالفت، اعتراض، افشاگری و حتی خرابکاری بلکه تهدید به‌قتل و ترور بود.

تهدید رییس‌جمهور به‌ترور پس‌از چندماه مخالف‌خوانی علیه دولت

چهره‌های نزدیک به‌جبهه پایداری و سعید جلیلی البته از هفته‌ها پیش‌از امضای یادداشت تفاهم پایان جنگ و آغاز مذاکرات ۶۰روزه نیز با تجمع، سخنرانی و صدور بیانیه علیه مذاکرات موضع می‌گرفتند و حتی در شب‌های پایانی با فراخوان تجمع و اعزام سخنرانان خود به‌شهر‌های مختلف تلاش کردند تا مخالفت با توافق را به‌یک جنبش خیابانی تبدیل کنند. آن‌هم با شعارهایی صراحتا تهدیدآمیز همچون «قالیباف، عراقچی؛ پس خون رهبرم چی؟»، «توافق را نمی‌پذیریم» و «مرگ بر سازشگر»! این جریان اما درحالی این‌چنین مقابل هرگونه مذاکره با آمریکا اعلام موضع کرده و حاضر به‌پذیرش هیچ‌گونه توافقی نیستند که هرآنکه اندک آشنایی با سازوکار امور در نظام جمهوری اسلامی داشته باشد به‌خوبی می‌داند که هیچ‌توافقی بدون اطلاع و تایید رهبری انجام نخواهد شد و هرگونه تصمیم در این سطح در بالاترین سطوح حاکمیت اتخاذ می‌شود؛ نکته‌ای که ازقضا همین دیروز محسن بهاروند، دیپلمات بازنشسته و معاون پیشین وزارت امور خارجه نیز در گفت‌وگویی با خبرگزاری رسمی دولت جمهوری اسلامی به‌آن اشاره و تاکید کرد که «هیچ سیاستی از سوی دستگاه سیاست خارجی ایران به‌صورت خودسرانه و دفعی بدون طی مراحل و رویه‌های رسمی و تصمیم سلسله‌مراتب نظام اجرایی نمی‌شود.» او به ‌ایرنا گفت: کسانی که تجربه مشارکت در فرآیندهای تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری در نظام کشور را دارند به‌خوبی آگاهند که تصمیمات سیاسی و دیپلماتیک حاصل کار کارشناسی، رعایت پروتکل‌ها و رویه‌های موجود و طی‌شدن سلسله‌مراتب قانونی و اجرایی است. بهاروند تصریح کرد: از این رو در سیاست خارجی کشور هیچ تصمیم خودسرانه، شتاب‌زده یا دفعی اتخاذ نمی‌شود. تصمیم‌سازان و تصمیم‌گیران نیز معمولا نسبت به‌نواقص یا کاستی‌های احتمالی هر تصمیم آگاهی دارند اما درنهایت تصمیمی انتخاب می‌شود که در یک ارزیابی جامع و برآیند کلی خیروصلاح بیشتری برای کشور و مردم به‌همراه داشته باشد.

از تهدید پزشکیان به‌ترور تا مقایسه رییس‌جمهور با شمر

با این همه اما حالا که مهلت ۶۰روزه مذاکرات رسما آغاز شده و تا اینجا نیز دست‌کم ۴۸ساعت نخست آن از دست رفته مخالفان تندروی هرگونه توافق و مذاکره وارد فازی تازه برای مقابله با روند مذاکرات شدند. تا جایی‌که در یکی‌از مهم‌ترین نمونه‌های این مخالف‌خوانی‌ها محمدعلی بخشی، مداحی که تا پیش از اظهارات اخیرش حتی بچه‌ هیاتی‌ها هم شناختی از او نداشتند درجریان یکی از مراسم محرم در شهرری از بالای منبر مسعود پزشکیان، رییس‌جمهور و رییس شورای‌عالی امنیت ملی را علنا به‌ترور و قتل تهدید کرد و گفت: آقای رییس‌جمهور اگر شروط رهبری محقق نشود ما می‌دانیم و تیغ و حلقوم شما و پدرت را درمیاوریم! این مداح ناشناس البته وقتی دید آنچه به‌زبان آورده برخلاف تصورش با استقبال گسترده تندروهایی قرار گرفته که در شبکه‌های اجتماعی فیلترشده از پرکارترین‌ کاربران هستند و درنتیجه این تهدید علنی رییس‌جمهور می‌تواند برایش دردسرهای جدی قضایی ایجاد کند با انتشار یک ویدئوی تازه از گفته‌هایش عقب‌نشینی کرد و گفت: در حد روشنگری و بیان احساسات در جلسه خودمان چنین حرفی را زدم و اصلا بحث تهدید در کار نبوده است. او حتی از این نیز فراتر رفت و مدعی شد که «حرف من به‌بی‌بی‌سی و اینترنشنال است که این کلیپ را کار کردند. اگر حرف من شما را خوشحال کرده و فکر کردید که می‌توانید صف متحد ما را به‌هم بزنید کور خواندید!

اما واقعیت این است که این تهدید علنی و ناشیانه رییس‌جمهوری به‌ترور تنها نمونه از این دست واکنش‌های تندروها نبود و همزمان چهره‌های به‌نسبت سرشناس‌تر این جریان که با پیامدهای چنین تندروی‌هایی آشنایی دارند نیز وارد گود شدند. البته با این تفاوت که آنان بنابر همان تجربه‌ای که طی سال‌ها در مسیر تهدید این و آن اندوختند می‌دانند که نباید این‌چنین ناشیانه و صریح زبان به‌تهدید گشود بلکه باید همین مواضع را در لفافه تعابیر کنایی و غیرمستقیم به‌زبان آورد تا هم حرفت را زده باشی و هم مجبور نشوی کمتر از ۲۴ساعت بعد از آنچه گفتی عقب‌نشینی کنی. چنانکه در یکی‌از همین اقدام‌ها مهدی رسولی، مداح دیگری که از چهره‌های نزدیک به‌جریان پایداری شناخته می‌شود درمراسمی‌که ظاهرا مربوط به‌شب‌پنجم محرم بوده چند سطری را در قالب مداحی خواند که در آن تلویحا اعضای دولت و تیم مذاکره‌کنندگان هسته‌ای را با شمر و بنده شیطان مقایسه می‌کرد. او که با استفاده از کلیدواژه «علی‌الصول» این چند سطر را کنارهم قافیه‌بندی کرده بود تا بدین ترتیب به‌پیام مکتوب رهبری نیز ارجاع داده باشد، گفته است: علی‌الاصول مسیر حسین و شمر جداست/‏که شمر بنده شیطان حسین عبد خداست/‏علی‌الاصول میان سپاه شمر و حسین/‏نه جای سازش و تسلیم حرف عاشوراست/‏علی‌الاصول خداوند یار آن‌ قوم است/‏که‌گوششان همه دم بر نصایح مولاست/‏علی‌الاصول به‌این قول‌های رنگارنگ/‏امید نیست که فرجام کارشان پیداست/‏علی‌الاصول در آیین و دین و منطق ما/‏تقاص خون شهیدان گرفتنش اولاست!

جالب آنکه مقایسه تحولات سیاسی روز با آنچه در جریان قیام امام سوم شیعیان رقم خورده اتفاق تازه‌ای نیست و پیش از این نیز مخالفان هرگونه مذاکره و توافق ازجمله در دولت روحانی نیز چنین تعابیری را علیه او و همراهانش در دستگاه دیپلماسی دولت وقت به‌کار می‌بردند. چنانکه در یک نمونه معروف‌تر از این دست حملات محمدحسن رجبی دوانی که از حامیان سعید جلیلی و از چهره‌های نزدیک به‌جبهه پایداری است روی آنتن صداوسیمای جمهوری اسلامی صراحتا علیه رییس‌جمهور و وزیر امور خارجه کشور در دولت‌های یازدهم و دوازدهم که زمینه‌ساز امضای توافق برجام در آن مقطع شدند، موضع گرفت و گفت: آقای روحانی با کاری که با نظام کرد اشعث بن قیس زمانه علیه نظام است… ظریف همان ابوموسی اشعری است؛ اشعری اعتراف کرد که سرش کلاه رفت اما ظریف اعتراف نکرد.

واکنش‌های انتقادی به‌تهدید رییس‌جمهور

اما این حملات تند و تیز علیه رییس‌جمهور قانونی کشور آن‌هم به‌خاطر مذاکراتی که هنوز حتی رسما آغاز هم نشده مطابق انتظار با موجی از واکنش‌های انتقادی نیز مواجه شد. چنانکه در یکی از مهم‌ترین واکنش‌ها احمد زیدآبادی، روزنامه‌نگار و تحلیلگر سیاسی در یادداشتی که از طریق کانال تلگرامی خود منتشر کرد به‌تهدید رییس‌جمهور به‌ترور و قتل واکنش نشان داد و نوشت: در کشوری که بتوان بدون ترس از پیگیری قضایی به‌طور علنی تهدید به‌بریدن گلوی رییس‌جمهور برگزیده اکثریت مشارکت‌کنندگان در انتخابات کرد کدام بنی‌بشری می‌تواند احساس امنیت کند؟! او با لحنی توام با طنز و کنایه اضافه کرد «والله به‌خدا شهر هرت هم به‌این اندازه بی‌در و پیکر نیست!» و نوشت: از یک طرف منتقدان و مخالفان مسالمت‌جو به‌صرف بیان کلامی تند، بازداشت و محکوم شوند و از طرف دیگر یک مداح در برابر جمعیت مقام دوم کشور را به‌بریدن گلو تهدید کند و عین خیالش هم نباشد؟ او تصریح کرد: باوجود چنین افرادی و به‌خصوص آزادی عملی که به‌آنها داده شده اینکه شهروندان ایرانی از ترس جان‌شان کشور را ترک و به‌گوشه‌ای از دنیا فرار کنند جای تعجب دارد؟! بعد وقتی یک مداح به‌خود اجازه چنین تهدید خشونت‌آمیزی را به‌طور علنی می‌دهد چگونه می‌توان شهروندان ناراضی را به‌خشونت‌پرهیزی و قانون‌محوری دعوت کرد؟! زیدآبادی در سطر پایانی این یادداشت تلگرامی ابراز امیدواری کرد که این تندروها بیش از این به‌ایران و ایرانیان خسارت وارد نکند و نوشت: خدا آخروعاقبت این کشور را به‌خیر گرداند!

حبیب‌الله عباسی، مدیرکل روابط عمومی نهاد ریاست‌جمهوری تهدید رییس‌جمهوراسلامی ایران از منبر عزاداری را بی‌حرمتی به‌رای میلیون‌ها ایرانی و خدشه به‌حرمت هیات عنوان کرد و در توئیتی در این رابطه نوشت: تهدید رییس‌جمهوراسلامی ایران از منبر عزاداری فقط تهدید یک فرد نبوده بلکه بی‌حرمتی به‌رای میلیون‌ها ایرانی و خدشه به‌حرمت هیات است. منبر اهل‌بیت(ع) جای اخلاق و وحدت است و نه تهدید و خشونت. او تصریح کرد که «هیچ اختلاف سیاسی‌ای توهین به‌قانون و بی‌حرمتی به‌نام امام حسین (ع) را توجیه نمی‌کند.» این در حالی بود که پیش از آن سیدمهدی طباطبایی، معاون ارتباطات و اطلاع‌رسانی دفتر ریاست‌جمهوری نیز در پیامی که ازطریق حساب کاربری شخصی خود در شبکه اجتماعی ایکس(توئیتر) منتشر کرده بود به‌این تهدید عجیب رییس‌جمهور واکنش نشان داده و نوشته بود: فرد گستاخی رییس‌جمهور شجاع و جان‌فدا را به‌قتل تهدید کرده است. برخورد قاطع و قانونی با عناصر مشکوک، خودسر و متجاسری که جرات می‌کنند به‌دومین مقام کشور و منتخب ملت چنین بی‌پروا اهانت کنند وظیفه مسوولان ذی‌ربط است. طباطبایی در پایان این توئیت کوتاه نوشت: خاک بر دهانش باد کسی که در ظاهر مقدس کاری می‌کند که پسند دشمن است.

در واکنشی که از جهاتی مهمتر از دیگر واکنش‌ها بود علی زینی‌وند که روز گذشته در قامت سخنگوی وزارت کشور در یک نشست مطبوعاتی حاضر شده بود در واکنش به‌پرسشی درباره تهدید رییس‌جمهور به‌ترور و قتل از صاحبان تریبون و مداحان درخواست کرد که از استفاده از این نوع ادبیات در تریبون‌های رسمی کشور پرهیز کنند. این مقام ارشد در وزارت کشور که سعی داشت ماجرا را به‌نحوی بی‌دردسر فیصله دهد باتاکید بر اینکه مداحی تهدیدکننده «شوخی کرده» گفت: اما ما این نوع ادبیات را در تریبونی که متعلق به‌ماه محرم بوده و آن هم توسط یک مداح که حتی ممکن است فرد دلسوزی هم باشد قابل قبول نمی‌دانیم. زینی‌وند تصریح کرد: آن‌هم تهدید شخص دوم کشور که مقام معظم رهبری در پیام خود هم به‌دلسوزی و هم به‌حسن نظر ایشان تاکید داشتند. این مقام ارشد در وزارت کشور با تاکید بر اینکه این حرف و رفتار اصلا قابل‌قبول نیست، تقاضا کرد که این رفتارها کنترل شود.

حتی صدای اصولگرایان مجلس هم درآمد

اتفاق جالب‌تر آنکه این واکنش‌ها تنها به‌جریان حامی دولت و میانه‌روهای حامی مذاکره نیز محدود نماند و در واکنشی دیگر مجتبی زارعی، نماینده اصولگرای مجلس در توئیتی مشخصا به‌آنچه به‌تازگی سیدمحمد نبویان، از دیگر اصولگرایان نزدیک به‌پایداری در مجلس مطرح کرده بود واکنش نشان داد. زارعی که از اصولگرایان نزدیک به‌جریان نزدیک به‌رییس مجلس شورای اسلامی است نبویان را که عملا به‌سردسته مخالفان هرگونه مذاکره و توافق درمیان پایداری‌چی‌ها تبدیل شده به‌«دیکتاتوری» محکوم کرد و نوشت: آقای نبویان! حالا که امروز شنبه با بی‌عرضگی رسانه ملی روی آنتن زنده نظم و انتظام مدنی و تمدنی کشوری را که با ولایت فقیه درحال اداره‌شدن است برای اثبات خود به‌هم می‌زنی ما هم آبروی خود را روی دست گرفته و برای حفظ متد فقاهتِ حکیمانه و قوام امامتِ امام مجتبی جلوی دیکتاتوریِ فردی تو و باند تو می‌ایستیم! این نماینده اصولگرای مجلس اضافه کرد: همه این به‌اصطلاح افشاگری‌های ناقص و نصف و نیمه تو حتی به‌قیمت بهم‌زدن نظم ساختاری ولی‌فقیه و جریان متمدنانه امامت-امت برای پوشاندن نظریه پوشالی و دروغینی بود که در قمِ مقدس گفته بودی؛ ایران را مستعمره کردند! زارعی در پایان وعده داد که «به‌زودی اخباری را برای تنویر افکار عمومی منتشر می‌کنم.» واکنش صریح و تند و تیز این نماینده اصولگرای مجلس در واقع درپی آن صورت گرفت که نبویان همانطورکه زارعی نیز نوشته به‌تازگی در یک برنامه تلویزیونی حاضر شده و باهدف تخریب مذاکره‌کنندگان مدعیاتی را بدون ارائه سند مطرح کرده است. نبویان گفته: آقا(رهبری) درمورد مذاکرات پاکستان فرمودند آنچه رقم خورده با آنچه شرط مشروعیت مذاکره بوده تفاوت کلی دارد. بعد فرمود مذاکرات باید متوقف شود. او که از اعضای ارشد جبهه پایداری در مجلس است از این فراتر رفت و گفت: در موضوع هسته‌ای یا باید به‌پیروزی برسیم یا برای همیشه از دستورکار مذاکرات خارج شود.

سوءاستفاده از بی‌اعتمادی رهبری به‌آمریکا برای مخالفت با دولت

این ادعاها درباره مخالفت رهبری با مذاکراتی که هنوز هم رسما آغاز نشده اما درحالی مطرح شده که حتی محمدرضا باهنر که از چهره‌های شاخص جریان اصولگرایی است و علاوه‌بر قریب به‌ سه‌دهه حضور در مجلس و ایفای مسوولیت‌های مهمی همچون نایب‌رییسی مجلس هم‌اکنون نیز به‌عنوان یکی از اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام فعالیت می‌کند روز گذشته در یادداشتی که ازطریق ارگان رسانه‌ای دولت منتشر شد، نوشته است: همانطورکه در ۴۷سال گذشته نشان داده شد جمهوری اسلامی هیچ‌گاه از گفت‌وگوی منطقی و استدلال برپایه حق و عدالت فروگذار نکرده و این اجازه رهبر معظم انقلاب نیز فرصت دیگری به‌آمریکاست برای اصلاح رویه‌های خود و درعین‌حال محک دیگری برای جهان است که طرف حق را از باطل تشخیص دهند. باهنر درعین‌حال تاکید کرده است: بی‌اعتمادی مندرج در پیام رهبر معظم انقلاب ناظر به‌آمریکای جنایتکار است و نباید در یک خطای راهبردی این بی‌اعتمادی را به‌نیروها و ظرفیت‌های داخلی کشور تعمیم داد.