ترخیص ماشین الات صنعتی از گمرک به چه صورتی است؟
نوسازی تجهیزات و توسعه ظرفیت تولید بدون دسترسی به ماشین آلات متناسب با نیاز واحد صنعتی امکانپذیر نیست و به همین دلیل واردات ماشین آلات صنعتی همچنان یکی از بخشهای مهم زنجیره تأمین صنایع مختلف به شمار میرود. با این حال خرید دستگاه از یک تامینکننده خارجی تنها بخشی از فرآیند تأمین تجهیزات است و پس از آن، موضوعاتی مانند ثبت سفارش، تأمین ارز، حملونقل، اسناد تجاری، مجوزهای تخصصی و تشریفات گمرکی مطرح میشوند. شناخت این الزامات پیش از خرید میتواند به واحدهای تولیدی کمک کند تصمیمهای تجاری خود را با آگاهی بیشتری اتخاذ کنند و برنامه ورود دستگاه را با زمانبندی پروژه هماهنگ سازند. در این مطلب مهمترین ملاحظات واردات و ترخیص ماشین الات صنعتی و مدارک مهم آن را بررسی خواهیم کرد.
نحوه ترخیص ماشین آلات صنعتی
برای ترخیص، بخش مهمی از این فرآیند را باید پیش از خرید و حمل کالا برنامهریزی کنید؛ این موضوع به خصوص برای ماشین آلاتی اهمیت دارد که ارزش بالایی دارند یا ورود آنها به خط تولید به زمانبندی مشخصی وابسته است. در ادامه مراحل اصلی را از انتخاب کالا تا خروج ماشین آلات از گمرک بررسی میکنیم.
- آشنایی با محصول و منبعیابی:
اولین قدم انتخاب دستگاهی است که با نیاز خط تولید یا بازار هدف شما مطابقت داشته باشد. پیش از مذاکره با فروشنده، مشخصات فنی، ظرفیت، مدل، کشور سازنده، وضعیت نو یا مستعمل بودن و استانداردهای موردنیاز دستگاه را بررسی کنید. در مرحله سورسینگ، سابقه تأمینکننده، خدمات پس از فروش، امکان تأمین قطعات، شرایط پرداخت و هزینه حمل هم در کنار قیمت، در ارزش معامله اثر دارند. همچنین این مرحله زمان مناسبی برای بررسی اولیه شرایط واردات هم به حساب میآید. اگر دستگاه به مجوز خاصی نیاز داشته باشد یا محدودیت قانونی برای ورود آن وجود داشته باشد، بهتر است پیش از نهایی کردن معامله از آن مطلع شوید.
- یافتن کد تعرفه صحیح و دقیق:
کد تعرفه گمرکی یا HS Code مشخص میکند ماشین آلات وارداتی در چه ردیف تعرفهای قرار میگیرند و چه حقوق ورودی و الزامات قانونی به آنها مربوط میشود. برای این دسته از کالاها بخش قابل توجهی از تجهیزات در فصل ۸۴ کتاب مقررات صادرات و واردات قرار میگیرند. بازههای ۸۴۰۱ تا ۸۴۸۷ گروههای مختلفی از ماشین آلات، تجهیزات مکانیکی و قطعات آنها را پوشش میدهند؛ با این حال نمیتوان فقط بر اساس نام عمومی دستگاه یک کد مشخص را انتخاب کرد و نوع عملکرد، کاربرد، ساختار دستگاه و گاهی حتی قطعات همراه آن در طبقهبندی گمرکی اهمیت دارند. در نتیجه کد تعرفه را پیش از ثبت سفارش و اظهار کالا بررسی کنید و در صورت وجود ابهام، طبقهبندی دقیق محصول را از مسیرهای قانونی استعلام بگیرید. همین کد در محاسبه حقوق ورودی و بررسی برخی الزامات واردات نقش دارد.
- برنامهریزی برای کلیه هزینهها:
برای محاسبه سرمایه موردنیاز در واردات ماشین آلات صنعتی باید مجموعه هزینههایی را که از خرید تا تحویل دستگاه ایجاد میشوند، در نظر بگیرید. هزینههای احتمالی شامل موارد زیر هستند:
- قیمت خرید ماشین آلات
- هزینه حمل داخلی در کشور مبدأ
- هزینه بازرسی کالا در صورت نیاز
- هزینه حملونقل بینالمللی
- هزینه بیمه محموله
- حقوق ورودی و عوارض گمرکی
- مالیات بر ارزش افزوده
- هزینه تخلیه و بارگیری
- هزینه انبارداری گمرک
البته همه این موارد برای تمامی پروندهها به یک شکل نبوده و در حقیقت نوع دستگاه، ارزش محموله، روش حمل، مدت توقف در گمرک و الزامات قانونی کالا، مبلغ نهایی را تغییر میدهند.
- دریافت مجوزها و ثبت سفارش در سامانه:
پس از مشخص شدن کالا و شرایط معامله نوبت به ثبت اطلاعات واردات و دریافت مجوزهای لازم میرسد. به طور خلاصه ثبت سفارش از طریق سامانه جامع تجارت انجام میشود و بسته به نوع ماشین آلات، ممکن است تأیید یا مجوز دستگاههای اجرایی مختلف موردنیاز باشد. وزارت صنعت، معدن و تجارت نقش اصلی را در فرآیند ثبت سفارش کالاهای وارداتی دارد و البته برخی تجهیزات بر اساس کاربرد یا ماهیت خود به مجوز یا تأییدیه سازمانهایی مانند سازمان ملی استاندارد، وزارت بهداشت، وزارت جهاد کشاورزی، سازمان حفاظت محیط زیست یا سایر مراجع تخصصی نیاز دارند.
- تهیه تمامی مدارک لازم:
مدارک واردات باید از مرحله خرید تا ترخیص در دسترس باشند. اسناد تجاری، حمل، بانکی و گمرکی هر یک بخشی از اطلاعات موردنیاز پرونده را تشکیل میدهند و بسته به نوع دستگاه شاید اسناد تخصصی دیگری هم به این مجموعه اضافه شود. مهمترین مدارک موردنیاز میتوانند شامل موارد زیر باشند:
- کارت بازرگانی
- پروفرما یا پیشفاکتور
- فاکتور تجاری
- پکینگ لیست
- بارنامه
- گواهی مبدأ
- بیمهنامه
- مجوزهای تخصصی کالا
- قبض انبار
- ترخیصیه
- اظهارنامه گمرکی
- اسناد و مجوزهای مرتبط با ماشین آلات مستعمل در صورت وجود
- کاتالوگ یا مشخصات فنی دستگاه
- انجام امور گمرکی و ترخیص:
پس از انجام کلیه مراحل قبلی و ورود ماشین آلات، ترخیص کالا از گمرک وارد مرحله اجرایی میشود؛ در اینجا ابتدا شرکت حمل یا نماینده مربوط، اطلاعات ورود محموله را اعلام میکند و واردکننده برای دریافت اسناد لازم مانند ترخیصیه و قبض انبار اقدام خواهد کرد. سپس اطلاعات کالا در اظهارنامه گمرکی ثبت میشود و تشریفات مربوط به اظهار، ارزیابی و کنترل اسناد انجام میگیرد. در این مرحله، مشخصات دستگاه، ارزش اظهارشده، تعرفه گمرکی و سایر اطلاعات پرونده بررسی میشوند و در صورت نیاز، کالا مورد ارزیابی فیزیکی قرار میگیرد. پس از تعیین مبالغ قانونی، واردکننده باید حقوق ورودی، مالیات و سایر هزینههای مقرر را پرداخت کند. هزینههای انبارداری و خدمات مرتبط نیز مطابق شرایط محموله تسویه میشوند. در پایان، پروانه ترخیص صادر میشود و امکان خروج ماشین آلات از گمرک فراهم خواهد شد.
جمعبندی
ترخیص ماشین آلات صنعتی به دلیل تنوع کالا، تفاوت تعرفهها و تعدد مجوزها، نیازمند برنامهریزی دقیق از مرحله انتخاب و خرید تا ورود کالا و خروج آن از گمرک است. بررسی مشخصات فنی، تعیین کد تعرفه، برآورد هزینهها، ثبت سفارش و تهیه اسناد، بخشهایی از این مسیر هستند که باید پیش از رسیدن محموله به گمرک مورد توجه قرار گیرند. در چنین شرایطی استفاده از خدمات یک ترخیص کار مسلط به قوانین گمرکی میتواند مدیریت این مراحل را سادهتر کند. ترخیص کار با تجربه کافی میتواند امور مربوط به بررسی اسناد، اخذ مجوزهای موردنیاز، انجام تشریفات گمرکی و پیگیری فرآیند ترخیص را بر عهده بگیرد و در کنار آن، مشاوره لازم را در مراحل واردات ارائه دهد.
