بنبست توسعه انرژیهای تجدیدپذیر در ایران
جهان صنعت- یک کارشناس حوزه انرژی بر این باور است که «ساتبا» بهجای سیاستگذاری و حمایت از بخشخصوصی، خود مستقیم وارد اجرا شده و رقابت نابرابر ایجاد کرده و وزارت نیرو هم با تمرکز اشتباه بر منابع آبی و گازی، سبد انرژی کشور را چند دهه است درست تعریف نکرده و ادامه این روند اتلاف منابع و عقبماندگی ایران در مسیر انرژیهای تجدیدپذیر را شدت میبخشد. هاشم اورعی در مورد نقش «ساتبا» در توسعه انرژیهای تجدیدپذیر گفت: ایران در توسعه انرژیهای تجدیدپذیر عملکرد مردودی داشته و «ساتبا»، سازمان متولی توسعه این حوزه، نقش اصلی را در این ناکامی ایفا میکند. به گفته او، «ساتبا» بهجای تمرکز بر سیاستگذاری، تسهیلگری و حمایت از بخشخصوصی، خود مستقیما وارد مرحله اجرا شده است. این سازمان با استفاده از منابع صندوق توسعه ملی و مصوبات شورای اقتصاد، پروژههای نیروگاه خورشیدی تعریف، تجهیزات وارد کرده و نیروگاهها را راهاندازی میکند. این کارشناس انرژی براین باور است که این رویکرد نهتنها بخشخصوصی را تضعیف میکند بلکه فضای رقابت را بهنفع یک رقیب دولتی نابرابر تغییر میدهد. به گفته وی، «ساتبا» از موضع حاکمیتی عمل میکند و تاکید دارد نقش اربابمنشانه خود را حفظ کند. در هیچ جای دنیا تجربهای وجود ندارد که بنگاهداری دولتی سریعتر، ارزانتر و با کیفیتتر از بخشخصوصی عمل کند. «ساتبا» اما این اصل ساده اقتصادی را نادیده گرفته و وزارت نیرو برنامهریزی انرژی کشور را در دست گرفته است. اورعی با بیان اینکه وزارت نیرو دومین عامل ناکامیهاست افزود: از دهه۶۰ تاکنون کشور چندین بار سبد انرژی خود را اشتباه تعریف کرده است. در دهه۶۰ تمرکز بیش از حد بر منابع آبی باعث شد ظرفیت نیروگاهها ناکافی باشد و تابستانها حتی ۴درصد برق مصرفی تامین نشود. در سه دهه بعدی تمرکز بیش از حد بر گاز باعث شد امروز بیش از ۸۰درصد برق کشور وابسته به گاز و کمبود آن بحرانساز شود. به گفته وی، وزارت نیرو هنوز تجربههای گذشته را اصلاح نکرده است و باز هم در مسیر نادرست حرکت میکند. نگاه این وزارتخانه به انرژیهای تجدیدپذیر محدود و سنتی بوده و برنامه بلندمدتی برای ترکیب انرژیها ندارد. اورعی تاکید کرد: وزارت نیرو هنوز نمیفهمد یا نمیخواهد بفهمد توسعه تجدیدپذیرها بدون ترکیب هوشمند با سایر منابع عملیاتی نمیشود و ادامه مسیر فعلی منجر به شکست حتمی خواهد شد. این کارشناس انرژی با اشاره به هزینه بالای نیروگاههای خورشیدی افزود: یک مگاوات نیروگاه خورشیدی بدون باتری ۳۰میلیارد تومان و با باتری ۱۱۰میلیارد تومان هزینه دارد و توان مالی کشور برای این منظور محدود است: تنها تمرکز بر انرژی خورشیدی نمیتواند نیاز کشور را تامین کند و بدون ذخیرهساز گرانقیمت، تولید برق در طول شبانهروز نامتوازن خواهد بود. او مقایسهای با تجربه جهانی ارائه داد و گفت: کشورهای موفق ترکیبی از خورشیدی و بادی ایجاد میکنند تا تولید در طول روز و شب متوازن باشد. خورشیدی ظهر بیشترین تولید را دارد و بادی بعدازظهر تا شب بیشترین تولید را ارائه میدهد این در حالی است که این دو منبع مکمل هم هستند و سبد انرژی ترکیبی ایجاد میکنند وزارت نیرو اما هنوز از این تجربه بهره نمیبرد. اورعی تاکید کرد: ناکامی در توسعه انرژیهای تجدیدپذیر ناشی از دو عامل اصلی است؛ اجرای مستقیم توسط «ساتبا» بهجای سیاستگذاری و برنامهریزی غلط وزارت نیرو برای سبد انرژی. ادامه این روند باعث اتلاف منابع، کند شدن توسعه و فراری دادن سرمایهگذاران بخشخصوصی میشود. اگر سیاستگذاری صحیح انجام نشود، تمرکز یکجانبه بر خورشیدی مشکل ناترازی برق کشور را حل نخواهد کرد و هزینههای هنگفتی برای کشور ایجاد میشود. اورعی معتقد است؛ تنها راه توسعه پایدار انرژیهای تجدیدپذیر بازنگری اساسی در سبد انرژی و حمایت واقعی از بخشخصوصی است تا بخشخصوصی بتواند با انگیزه وارد پروژهها شود و ظرفیتهای تجدیدپذیر به شکل بهینه توسعه پیدا کند. بهگفته وی، ناکامی ایران در توسعه انرژیهای تجدیدپذیر نتیجه ترکیبی از رویکرد نادرست «ساتبا»، برنامهریزی غلط وزارت نیرو و بیتوجهی به تجربه جهانی است. از همین رو «ساتبا» باید به جای اجرا، سیاستگذاری و تسهیل فعالیت بخشخصوصی را در دستور کار قرار دهد و وزارت نیرو باید با بازنگری سبد انرژی، ترکیبی از منابع مختلف را جایگزین نگاه تکبعدی به خورشیدی و گاز کند و تنها با این اصلاحات ایران میتواند مسیر توسعه انرژیهای تجدیدپذیر را هموار و پایدار کند.
منبع: ایلنا
