بازشدن تنگه هرمز به شرایطی غیر از تفاهم با عمان مرتبط است
جهان صنعت – رویداد «محرم و عاشورا در آیینه اسناد وزارت امور خارجه» روز گذشته به همت مرکز مطالعات سیاسی و بینالمللی وزارت امور خارجه باحضور عباس عراقچی وزیر امور خارجه، علیاکبر صالحی رییس بنیاد ایرانشناسی، غلامرضا امیرخانی رییس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، دیپلماتها، سفیران و پژوهشگران ایرانی و خارجی افتتاح شد.
این درحالی بود که عباس عراقچی در بخشی از سخنانش در این مراسم با تاکید بر اینکه در لایههای عمیقتر مستندات عاشورا در اسناد تجلی عزتطلبی تمدنی ایران در تقابل با نظام سلطه و قدرتهای استعماری به چشم میخورد، تصریح کرد: دیپلماسی ایران در این اسناد یک دیپلماسی فرصت طلبانه خشک و متصلب نیست بلکه یک دیپلماسی انسان محور است. او در بخش دیگری از سخنانش در این مراسم گفت: تاریخ بارها و بارها نشان داده که وقتی ملتها فداکاری، استقامت و تلاش برای حفظ استقلال خود را کنار میگذارند چیزی بیش از سرزمین خود را از دست میدهند. آنها در معرض خطر ازدستدادن هویت جمعی، اراده ملی و توانایی شکلدهی به آینده خود قرار میگیرند. بازیابی عزت، زمانی که تسلیم میشوند اگر نه غیر ممکن بلکه بسیار دشوار است. با همین درک و فهم اعتقادی و البته راهبردی است که ایران بر عهد مقاومت خود بهرغم همه فشارها پابرجا ایستاده و انشاءالله خواهد ایستاد. او گفت: ایران امروز ایران ایستاده در مقبال طوفان نامردمی و ظلم است. عراقچی تصریح کرد: بیش از ۱۴۰۰سال است که نهضت خونخواهی امامحسین(ع) فراتر از یک واکنش صرف عاطفی به یک حرکت اجتماعی و یک جنبش سیاسی تبدیل شده به یک دریای خروشان که هرگز از جوش و خروش نمیافتد و ندای حقطلبی و عدالتجویی کربلا و ظلمستیزی عاشورا را به اقصی نقاط جهان میبرد.»
همزمان علیاکبر صالحی، رییس بنیاد ایرانشناسی ایران نیز در سخنانی تاکید کرد که امامحسین(ع) تا آخرین لحظه راه گفتوگو را نبست. او گفت: ملت ایران ملتی چند هزار ساله است و با ادامه این نهضت هزاران سال دیگر در صحنه تاریخ عرض اندام خواهد کرد. عاشورا مدرسه گفتوگو بود. امامحسین سلامالله علیه تا آخرین لحظه راه گفتوگو را نبست. او بارها با سپاه کوفه سخن گفت، بارها آنان را به اندیشه دعوت و بارها حجت را بر آنان تمام کرد. یکی از مصادیق بارز آن حر ریاحی است در ظهر عاشورا. بنابراین این رفتار به ما میآموزد که مقاومت هرگز به معنای نفی گفتوگو نیست بلکه گفتوگو تا آخرین لحظه ادامه دارد و هنگامی که همه راههای اصلاح بسته شد انسان مومن و آزاده از حق و حقیقت دست نمیکشد. اینچنین است. او با اشاره به قطعه شعری از اقبال لاهوری در مقابله با استبداد گفت: حسین علیهالسلام متعلق به آینده است زیرا هر نسلی که دربرابر این پرسش قرار گیرد که حق یا مصلحت بار دیگر خود را در آینه عاشورا خواهد دید و این یعنی حق. استقلال ملتها پیش از آنکه در مرزهای جغرافیایی حفظ شود در مرزهای اندیشه و کرامت حفظ میشود و عاشورا مدرسه پاسداری از کرامت انسان است. صالحی تصریح کرد: هرجا انسان کرامت را بر ذلت و حقیقت را بر مصلحت ترجیح دهد عاشورا آنجا حضور دارد. به قول مرحوم استاد علامه دکتر سید جعفر شهیدی کربلا پایان یک راه نبوده بلکه آغاز راهی بود که وجدان مسلمانان را برای همیشه بیدار نگه داشت. او گفت: اگر کربلا وجدان امت اسلامی را بیدار کرد(که روزبهروز بیشتر شاهد این حقیقت هستیم و همین اربعین نمونه آن است) ایران یکی از مهمترین سرزمینهایی بوده که این وجدان بیدار را در قالب فرهنگ، هنر و اندیشه به نسلهای پیاپی سپرد. صالحی با تاکید بر اینکه عاشورا سرمایه استقلال فکری ایران در برابر سلطه است، گفت: تجربه تاریخ نشان میدهد استعمار پیش از آنکه سرزمینها را تصرف کند میکوشد ذهنها را تسخیر کند. اگر ملتی قبل از اینکه سرزمیناش را تسخیر کنند باور کند که توان ایستادن ندارد حتی بدون اشکال نظامی نیز شکست خورده است. رییس بنیاد ایرانشناسی تصریح کرد: در منطق قرآن عزت نعمتی الهی و حفظ آن وظیفه انسانی است. امامحسین سلامالله علیه دربرابر قدرتی ایستاد که ازنظر ظاهری شکستناپذیر نشان میداد. امروز هم یک چنین تصوراتی در برخی اذهان هست اما معیار تصمیم او بعد از بستهشدن همه راههای مصالحه قدرت نبوده بلکه تمسک به حق بود.
اما بیتردید مهمترین نکاتی که در جریان برگزاری این مراسم مطرح شد پس از اتمام آن و زمانی بود که وزیر امور خارجه در هنگام ترک مراسم در جمع خبرنگاران حاضر شد و به سوالات آنان درباره آخرین وضعیت مذاکرات و توافق ایران و عمان بر سر مدیریت تنگه هرمز توضیح داد. وزیر امور خارجه ایران با تاکید بر اینکه مذاکرهای با آمریکا نداریم، گفت: تبادل پیام از طریق واسطهها انجام میشود اما نام این مذاکره نیست و صرفا تبادل پیام است. او تصریح کرد: واسطهها همچنان تلاش میکنند زمینههای لازم برای ازسرگیری مذاکرات میان ایران و آمریکا را فراهم کنند. از نظر ما تا موارد نقض یادداشت تفاهم به پایان نرسد و آمریکا آنچه را نقض کرده جبران نکند امکان شروع مجدد مذاکرات وجود ندارد. وزیر امور خارجه ایران درباره آخرین وضعیت مذاکرات با عمان نیز گفت: مذاکرات ما با عمان درباره تعیین مسیرهای دریایی جدید در تنگه هرمز است و این مذاکرات بهخوبی پیش رفته و میتوانم بگویم در مراحل پایانی قرار داریم. او ادامه داد: قرار است مسیرهای قدیمی که وجود داشتند با مسیرهای جدید جایگزین شوند و اکنون کار روی نقشهها توسط متخصصان درحال انجام است. عراقچی تاکید کرد که توافق احتمالی با عمان درباره مسیرهای دریایی بهمعنای بازشدن تنگه هرمز نیست. او گفت: بازشدن تنگه هرمز منوط به تحقق یکسری شرایط دیگر بوده که این موارد نیز از طریق واسطهها منتقل شده است. رییس دستگاه دیپلماسی با بیان اینکه مذاکرات ایران و عمان کاملا فنی و حقوقی برای تعیین مسیرهای دریایی است، تصریح کرد: در سال۱۹۶۸ این مسیرها تعیین شده بود اما در جریان جنگ اخیر نشان داده شد که لازم است تحولی در این خصوص صورت بگیرد و تغییراتی در این مسیرها انجام شود. این اقدام توسط متخصصان ما با عمانیها درحال انجام بوده و زمانی که تنگه هرمز بخواهد باز شود از این مسیرها استفاده میشود.
