بازسازیای که سالها زمان میبرد
جهان صنعت- جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران تنها در کمتر از دو ماه بیش از ۵۰۰میلیون بشکه نفتخام و میعانات گازی را از بازار جهانی خارج کرده؛ رقمی که بهعنوان بزرگترین اختلال عرضه انرژی در تاریخ مدرن توصیف میشود. این حجم از کاهش عرضه، معادل حذف حدود ۵۰میلیاردلار نفت تولیدنشده از چرخه اقتصاد جهانی است؛ رخدادی که پیامدهای آن میتواند ماهها و حتی سالها ادامه یابد.
برآوردهای موسسات تحلیلی انرژی نشان میدهد مقیاس این اختلال بیسابقه است. بهعنوان نمونه حذف این میزان نفت از بازار جهانی معادل توقف کامل سفرهای جادهای جهان برای بیش از یک هفته یا قطع کامل مصرف نفت اقتصاد جهانی برای چند روز متوالی ارزیابی شده است. این رقم تقریبا برابر با مصرف یکماهه نفت ایالاتمتحده یا بیش از یک ماه مصرف کل اروپا نیز بهشمار میرود؛ نشانهای روشن از شدت اثرگذاری بحران بر توازن انرژی جهان.
براساس این گزارش، از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران حدود ۵۰روز پیش، بیش از ۵۰میلیاردلار نفتخام که تولید نشده است، از دست رفته و اثرات بعدی این بحران برای ماهها و حتی سالهای آینده احساس خواهد شد.
از زمان آغاز بحران در پایان فوریه، براساس دادههای شرکت کپلر (Kpler)، بیش از ۵۰۰میلیون بشکه نفتخام و میعانات گازی از بازار جهانی خارج شده است که بزرگترین اختلال در عرضه انرژی در تاریخ مدرن بهشمار میرود.
به عبارت دیگر ایان موات، تحلیلگر ارشد وود مکنزی میگوید که ۵۰۰میلیون بشکه نفتی که از بازار خارج شده معادل است با کاهش تقاضای حملونقل هوایی در سراسر جهان به مدت ۱۰هفته یا توقف کامل سفرهای جادهای تمام وسایل نقلیه جهان به مدت ۱۱روز و قطع کامل نفت از اقتصاد جهانی به مدت پنج روز.
براساس برآوردهای رویترز، این مقدار تقریبا معادل یکماه مصرف نفت در ایالاتمتحده یا بیش از یک ماه مصرف نفت برای کل اروپاست. این مقدار حدود شش سال مصرف سوخت ارتش آمریکا (براساس مصرف سالانه حدود ۸۰میلیون بشکه در سال مالی ۲۰۲۱) و به اندازه سوخت مورد نیاز برای تامین انرژی صنعت کشتیرانی بینالمللی جهان برای حدود چهار ماه است.
کاهش ۸میلیون بشکه تولید نفت در کشورهای خلیجفارس
کشورهای عرب حاشیه خلیجفارس در ماه مارس حدود ۸میلیون بشکه در روز از تولید نفتخام خود را از دست دادند که تقریبا معادل کل تولید دو شرکت بزرگ نفتی جهان، اکسون موبیل و شورون است.
صادرات سوخت جت از عربستان سعودی، قطر، اماراتمتحده عربی، کویت، بحرین و عمان از حدود ۶/۱۹میلیون بشکه در فوریه به تنها ۱/۴میلیون بشکه برای ماه مارس و آوریل (تاکنون) کاهش یافته است. براساس برآوردهای رویترز، کاهش صادرات به اندازه سوخت لازم برای حدود ۲۰هزار پرواز رفت و برگشت بین فرودگاه جان اف کندی نیویورک و هیترو لندن بوده است.
یوهانس روبال، تحلیلگر ارشد نفتخام در کپلر گفت: با میانگین قیمت نفت حدود ۱۰۰دلار در هر بشکه از زمان شروع درگیری، این حجم از دسترفته تقریبا ۵۰میلیاردلار درآمد از بین رفته را نشان میدهد. این رقم معادل کاهش یکدرصدی تولید ناخالص داخلی سالانه آلمان یا تقریبا کل تولید ناخالص داخلی کشورهای کوچکی مانند لتونی یا استونی است.
بازسازی کامل ممکن است سالها طول بکشد
باوجود اظهارات عباس عراقچی،وزیر امور خارجه ایران مبنیبر باز بودن تنگه هرمز انتظار میرود بازیابی تولید و جریان نفت کند باشد. بهگفته کپلر، موجودی نفتخام جهانی در خشکی تاکنون در ماه آوریل حدود ۴۵میلیون بشکه کاهش یافته و همچنین از اواخر مارس، اختلال در تولید به حدود ۱۲میلیون بشکه در روز رسیده است.
میادین نفت سنگین در کویت و عراق نیز چهار تا پنج ماه طول میکشد تا به سطوح عملیاتی عادی بازگردند و این موضوع ذخایر نفت را در طول تابستان کاهش میدهد. آسیب به ظرفیت پالایشگاهی و مجتمع عظیم الانجی راس لفان قطر به این معناست که بازسازی کامل زیرساختهای انرژی منطقه ممکن است سالها طول بکشد.
منبع: رویترز
