بازار برنج و التهابات ناتمام
جهان صنعت- ایران سالانه حدود یکسوم از نیاز ۵/۳میلیونتنی برنج خود را ازطریق واردات تامین میکند. از آنجا که قیمت تمامشده برنج ایرانی نسبتبه برنج خارجی نسبتا بالاست، اقشار کمدرآمد مشتری اصلی برنجهای وارداتی هستند و دولت برای حمایت از این اقشار ارز ترجیحی برای واردات برنج اختصاص میدهد تا برنجهای وارداتی با کمترین قیمت ممکن بهدست مردم برسد اما مرور تحولات قیمتی بازار برنج در یکسال اخیر از معمای عجیبی حکایت دارد؛ شرایطی که در آن قیمت برنج در بازارهای جهانی در یکسال اخیر حدود ۳۰درصد کاهش پیدا کرده اما در ایران برنج در حال تبدیل بهیک کالای لوکس و لاکچری شده است!
براساس تازهترین آمار منتشرشده از سوی مرکز آمار ایران درباره متوسط قیمت کالاهای خوراکی برنج خارجی با ۲۰۹درصد افزایش قیمت سومین کالای دارای بیشترین تورم نقطهای در سبد خوراکی خانوارهای شهری بوده است. جنگ تحمیلی بهماننده تمام حوزههای دیگر تاثیر خود را بر بازار برنج نیز گذاشت و آثار آن را در سفره خالیتر از همیشه مردم شاهد هستیم. قنبر حسامی، عضو انجمن واردکنندگان برنج ایران در اینباره گفت: بازار برنج در ماههای اخیر باوجود فشارهای لجستیکی و افزایش هزینههای واردات دچار کمبود و التهاب جدی نشد اما ادامه این روند نیازمند تسویه مطالبات معوق واردکنندگان و کاهش هزینههای گمرکی است.
لزوم تخصیص تسهیلات بیشتر در حوزه واردات کالا
وی با اشاره بهبرخی سختگیریها در حوزه نگهداری و نظارت بر انبارها گفت: اگرچه در برخی موارد محدودیتها و سختگیریهایی اعمال شد که شاید همه آنها ضروری نبود اما فعالان اقتصادی با وجود این شرایط از تلاش برای تامین و حفظ امنیت غذایی کشور دریغ نکردند و این همراهی قابل تقدیر است. عضو انجمن واردکنندگان برنج ایران تاکید کرد: برای استمرار این روند مثبت لازم است تسهیلات بیشتری در حوزه واردات و نگهداری کالا در انبارها در نظر گرفته شود تا صاحبان کالا بتوانند با قدرت بیشتری در مسیر تامین مستمر کالاهای اساسی فعالیت کنند.
اهمیت ذخایر استراتژیک کالاهای اساسی
حسامی با اشاره بهاهمیت ذخایر استراتژیک کالاهای اساسی اظهار کرد: تامین پایدار کالاهای اساسی نیازمند حفظ و تقویت ذخایر استراتژیک کشور است و این موضوع بدون تعامل موثر میان نهادهای مختلف بهویژه دستگاههای نظارتی محقق نخواهد شد. وی افزود: هرچه تعامل با صاحبان کالا و فعالان اقتصادی بیشتر باشد زمینه برای تشویق واردکنندگان و استمرار فعالیت آنها فراهمتر خواهد شد و در چنین شرایطی میتوان امیدوار بود کشور در آینده با بحران یا کمبود در تامین اقلام اساسی مواجه نشود.
چالش همیشگی پرداخت مطالبات
این عضو انجمن واردکنندگان برنج ایران یکی از مشکلات جدی فعالان حوزه کالاهای اساسی را تاخیر طولانی در پرداخت مطالبات دانست و گفت: بسیاری از واردکنندگان کالاهای اساسی ازجمله در حوزه نهادههای دامی، غلات، روغن و برنج، پس از گذشت حدود ۱۷ماه هنوز مطالبات ارزی خود را دریافت نکردند.
عضو انجمن واردکنندگان برنج ایران ادامه داد: این مساله فشار قابلتوجهی بر واردکنندگان وارد کرده و علاوه بر ایجاد محدودیت در ادامه فعالیت آنها بهاعتبار و روابط بینالمللی فعالان اقتصادی با طرفهای خارجی نیز آسیب زده است.
وی خواستار تسویه هرچه سریعتر این بدهیها شد و گفت: پرداخت مطالبات معوق میتواند از تشدید زیان فعالان اقتصادی جلوگیری کرده و امکان ایفای نقش موثرتر آنها در تامین امنیت غذایی کشور را فراهم کند.
حسامی درباره دلایل افزایش قیمت برنج نیز اظهار کرد: بخش مهمی از رشد قیمتها بهتورم عمومی اقتصاد و افزایش هزینههای تولید بازمیگردد.
وی افزود: افزایش قیمت بذر، نهادهها، کود، سموم کشاورزی، هزینه نیروی انسانی و تجهیزات همگی در قیمت تمامشده محصول اثرگذار هستند. برخی اختلالات در تامین نهادهها نیز بهاین روند دامن زده است.
به گفته این عضو انجمن، زمانی که هزینه نیروی کار افزایش قابلتوجهی را تجربه میکند اینموضوع بهطور طبیعی در قیمت نهایی محصولات کشاورزی ازجمله برنج منعکس میشود.
چشمانداز بازار برنج
حسامی درباره چشمانداز بازار برنج گفت: پیشبینی دقیق بازار بهعوامل متعددی بستگی دارد اما اگر شرایط در حوزه واردات، حملونقل، لجستیک و کشتیرانی بهسمت ثبات حرکت کند مشکل خاصی در تامین کالا نخواهیم داشت. او افزود: درصورت بروز بیثباتی این چالشها تنها محدود بهبازار برنج نخواهد بود و سایر کالاها را نیز تحت تاثیر قرار میدهد.
این عضو انجمن واردکنندگان برنج ایران خاطرنشان کرد: باتوجه بهاینکه برنج کالایی اساسی و بخشی از سبد اصلی مصرف خانوار است و تولید داخلی نیز در این حوزه وجود دارد پیشبینی میشود در تامین این محصول با مشکل جدی مواجه نشویم.
تشکیل پروندههای تعزیراتی
حسامی درباره تشکیل پروندههای تعزیراتی نیز اظهار کرد: در تشکیل این پروندهها باید دقت و کار کارشناسی بیشتری صورت گیرد تا از ایجاد نارضایتی میان صاحبان کالا جلوگیری شود. وی افزود: تصمیمگیریها باید مبتنی بر بررسی دقیق و کارشناسی باشد تا علاوه بر افزایش اثربخشی نظارتها، بهپایداری بازار نیز کمک شود.
عضو انجمن واردکنندگان برنج ایران درباره وضعیت نهادههای دامی و حبوبات نیز گفت: با فعالشدن بنادر شمالی در کنار بنادر جنوبی روند واردات نهادههای دامی بهخوبی در جریان است و بازار در وضعیت اشباع قرار دارد بهگونهای که میزان عرضه حتی از تقاضا پیشی گرفته است.
وی افزود: در حوزه حبوبات نیز با افزایش واردات بهویژه از مسیرهای شمالی بازار در وضعیت باثباتی قرار دارد و در حال حاضر کمبودی احساس نمیشود.
عدم کفایت اقدامات صورتگرفته
عضو انجمن واردکنندگان برنج ایران با اشاره بهاقدامات دولت برای تسهیل واردات کالاهای اساسی گفت: اگرچه اقداماتی در حوزه تسهیل واردات انجام شده اما این اقدامات کافی نیست و باید تقویت شود.
در حوزههایی مانند تامین ضمانتنامهها، کاهش هزینههای گمرکی و تسهیل فرآیندهای واردات نیاز بهاقدامات جدیتری وجود دارد.
حسامی با اشاره بهافزایش هزینههای گمرکی برنج اظهار کرد: درحالحاضر هزینههای گمرکی هرکیلوگرم برنج بهحدود ۳۰هزارتومان میرسد که با احتساب مالیات بر ارزشافزوده رقم قابلتوجهی را تشکیل میدهد و یکی از عوامل اصلی افزایش قیمت این محصول محسوب میشود.
وی در پایان تاکید کرد: بهبود شرایط حملونقل، تسهیل نگهداری کالا و حرکت بهسمت نظارتهای هوشمند و تخصصی میتواند بهکاهش هزینهها و افزایش کارایی زنجیره تامین کمک کند و تداوم ثبات بازار نیز نیازمند همراهی مستمر میان تجار، واردکنندگان، کسبه و دستگاههای اجرایی است.
منبع: ایسنا
