اقتصاد یک کل واحد است
درست است که در اقتصاد هر کشوری سه بازیگر اصلی شامل خانوادهها، بنگاهها و دولتها نقشآفرینی میکنند اما این جداییها تا جایی پیش نمیروند که کلیت واحد پدیدهای به اسم اقتصاد را دور از هم نگهدارند. تجربه نشان داده و خرد و منطق فرمان میدهند، بپذیریم هرگاه یکی از این سه بازیگر بهناچار از زمین بازی خارج شوند یا با تواناییهای پایینتر از اندازهای که دارند بازی کنند دو بازیگر دیگر نیز دیر یا زود از پای درمیآیند. تجربه دو جنگ در یک سال تازهسپریشده راه را برای سقوط بنگاههای اقتصادی ایران هموار کرده است. شمار قابلاعتنایی از بنگاههای ایرانی در بخش دولتی یا در بخشخصوصی به دلایل گوناگون زیر ظرفیت فعالیت میکنند و این اتفاق توانایی آنها را برای بهدست آوردن درآمد بیشتر از سال پیش – با محاسبه و لحاظ کردن نرخ تورم- کاهش داده است.
کاهش درآمد بنگاهها که تامینکننده اصلی مالیات برای دولت بهحساب میآیند توان مالیاتستانی دولت را کاهش داده است. براساس قانون بودجه سال۱۴۰۵، دولت مکلف به وصول ۲هزار و ۸۲۰هزارمیلیارد تومان درآمد مالیاتی در طول سال شده است. با فرض توزیع یکنواخت درآمدهای مالیاتی در طول سال، سهم دوماهه نخست سال از این رقم حدود ۴۷۰هزارمیلیارد تومان برآورد میشود. این در حالی است که آمارهای منتشرشده از سوی سازمان امور مالیاتی نشان میدهد در دو ماهه ابتدایی سال جاری تنها ۱۵۲هزارمیلیارد تومان درآمد مالیاتی وصول شده است. به این ترتیب میزان تحقق درآمدهای مالیاتی در این دوره حدود یکسوم رقم مورد انتظار بوده و شکافی در حدود ۳۱۸هزارمیلیارد تومان میان عملکرد وصول مالیات و ارقام پیشبینی شده در قانون بودجه مشاهده میشود. حالا و در وضعیتی که مناسبات جمهوری اسلامی با آمریکا روند طوفانی را در پیش دارد و احتمال وقوع جنگ نسبت به یک ماه پیش افزایش قابل اعتنایی را به دست آورده است این احتمال که درآمدسازی بنگاهها بازهم کاهش یابد و بازهم مالیاتستانی دولت زیر تیغ قرارگیرد بیشتر میشود.
در این صورت دولت برای چرخاندن چرخ اقتصاد کشور ناگزیر میشود بودجه خود را به جیب بانک مرکزی سنجاق کرده و پول تازه چاپ کند که بهکسری بیشتر بودجه منجر شده و نرخ تورم بازهم جهش خواهد کرد. در این وضعیت این شهروندان ایرانی هستند که باید زیر ارابه سهمگین تورم فزاینده له شوند و از سفره کوچکشده خود بازهم اقلامی را حذف کنند. در این وضعیت فروش بنگاهها بازهم بهدلیل کاهش قدرت خرید جامعه، کاهش را تجربه کرده و درآمدسازی بنگاهها را کم میکند. از سوی دیگر در چنین روزهای سختی رکود در اقتصاد ملی بیشتر شده و ایرانیان فقیرتر میشوند. گردانندگان کشور هوشیار باشند و بدانند ادامه این دور خبیث با کاهش تابآوری شهروندان میتواند همه اقتصاد کشور را ویران کند. حالا باید پرسید کدام خانواده ایرانی میتواند تا ابد در این گرداب زندگی کند و برای بیرون کشیدن خانواده از گرداب برخلاف عرف عمل نکند. هوشیار باشیم و روزنهها را بیش از این نبندیم.
