ادعای محال ثابت ماندن نرخ لبنیات!
جهان صنعت- پس از حذف ارز ترجیحی و اجرای طرح کالابرگ، تکاپویی در بازار کالاهای اساسی رخ داده است. بخشهای مختلف صنعت با مشکلات عدیدهای دستوپنجه نرم میکنند.
علیاحسان ظفری، رییس هیات مدیره اتحادیه تولیدکنندگان فرآوردههای لبنی بیان میکند که طرح کالابرگ زمینهساز رانتهای تازهای است. قیمتها ثباتی ندارند و تصمیمات دولت بدون توجه به واقعیتهای صنعت اتخاذ میشوند.
یکی از اهداف بیان شده برای حذف ارز ترجیحی، مبارزه با رانت بوده است. درپی این اقدام، دولت برای حفظ قدرت خرید مردم طرح کالابرگ را اجرا کرده است. برای استفاده از کالابرگ دو شیوه وجود دارد. در روش اول، افراد میتوانند اعتبار کالابرگ را باتوجه به ترجیحات خود، به ۱۱کالای مشمول طرح کالابرگ تخصیص دهند. در روش دوم مقدار مشخصی از نه کالا با پرداخت مبلغی (که فعلا بین ۳۰۰ تا ۳۵۰هزار تومان در نظر گرفته شده است) را دریافت کنند. این بسته برای بهمن، اسفند و فروردین در اختیار افراد قرار میگیرد و مقرر شده است که قیمت اقلام آن ثابت بماند. بیان شده است که در صورت افزایش قیمت، یارانه این گروه کالایی نیز افزایش خواهد یافت.
احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی ضمن اشاره به مذاکرات با تولیدکنندگان بیان کرده است: «با توجه به مذاکرات گسترده با تولیدکنندگان بهویژه برای سه قلم لبنیات از جمله ماست، پنیر و شیر آنالیز قیمت این اقلام مشخص شده است و بنابر مذاکره با صنایع شیر ایران تا پایان فروردین قیمت این اقلام به صورت ثابت عرضه خواهد شد. بنابراین ثابت قیمتی در این طرح ایجاد میشود.»
تجارتنیوز در رابطه با بحث ثابت ماندن اقلام لبنی کالابرگ و مسائلی در صنعت لبنیات با علیاحسان ظفری، رییس هیاتمدیره اتحادیه تولیدکنندگان فرآوردههای لبنی، گفتوگو کرده است که مشروح آن را در ادامه میخوانید.
وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی بیان کرده است که قیمت ۳قلم لبنیات (شیر و ماست و پنیر) تا پایان فروردین ثابت میماند. آیا این امر ممکن است؟
قیمت لبنیات ثابت نیست چرا که قیمت شیرخام شناور است. دولت باید از ابتدا به این امر رسیدگی کند. تصمیمات عجولانه و بدون برنامهریزی بوده است. دستگاه اجرایی متوجه نیست چه کار کرده است. متولیان باید به بازار سروسامان دهند. قیمت هنوز برای تولیدکنندگان مشخص نیست. چگونه بیان شده است که قیمت تا پایان فروردین ثابت میماند؟ اصلا امکان ندارد. قیمت شیرخام هنوز ابلاغ نشده است. در چنین شرایطی چطور ممکن است قیمت لبنیات ثابت بماند؟
دولت با تولیدکنندگان جلسهای نداشته است آیا در رابطه با قیمت لبنیات و اقلام لبنی کالابرگ جلسهای از سمت دولت با تولیدکنندگان برگزار شده است؟
هیچ جلسهای برگزار نشده است. حتی وقتی از ستاد تنظیم بازار میپرسیم که چه اتفاقی خواهد افتاد، مقامات عالی میگویند فعلا قرار نیست مبلغ یا قیمتی را اعلام کنیم. اگر آقای میدری درباره لبنیات صحبتی کردهاند، من فکر نمیکنم تحقق پیدا کند.
بیان میشود که مشکل نهادههای دامی حل شده است. یکی از چالشهای صنعت لبنیات این مساله بود. بهبودی در صنعت لبنیات حاصل شده است؟
مساله نهادههای دامی حل نشده است. دامداران بیان میکنند که قیمتها در حال افزایش هستند. بهدنبال آن شیرخام نیز گران میشود که بر قیمت لبنیات اثر میگذارد. قیمت ثابتی وجود ندارد. مشکلات صنعت لبنیات فراتر از مسائل شیرخام است. هیچکدام ثبات بازاری ندارند.
ثبات صنعت لبنیات مستلزم چیست؟
دولت باید مدیریت درست و مبتنی بر کار کارشناسی داشته باشد. تصمیمگیریها با توجه به شرایط دولت اخذ میشوند. شرایط تولید، شرایط بازار، مردم و خانوار، هیچکدام در تصمیمگیریها دیده نمیشوند. وزارتخانههای جهادکشاورزی، صمت، و کار و رفاه براساس شرایط بخش تصمیم نمیگیرند بلکه برای بخشها تصمیمگیری میکنند. بخشها تصمیم نمیگیرند، دولتیها برای بخش تصمیم میگیرند.
صنعت لبنیات به چه اقدامی نیاز دارد؟ هزینههای تحمیلشده به صنعت لبنیات از چه بخشهای دیگری نشأت میگیرند؟
آزادسازی ارز قیمت مواد اولیه صنعت لبنیات را افزایش داده است. شیرخام، مواد بستهبندی، استارترها، آنزیمها و افزودنیهای دیگر همه افزایش قیمت داشتهاند. دولت میتوانست صدای تولیدکنندگان را بشنود. مسوولان در دستگاه اجرایی یا در اثر بیاطلاعی یا خواسته یا ناخواسته صحبتهایی دارند که نشانی از بخش تولید ندارد. ما بهعنوان تولیدکننده شنونده صحبتها هستیم، اما اجرای این مسائل برای بخش تولید غیرممکن است. نشان میدهد که مسوول از بخش بیاطلاع است.
به نظر شما چه نکته دیگری در رابطه اقلام لبنی کالابرگ حائز اهمیت است؟
دولت باید تجدیدنظر کند. این اقلامی که در کالابرگ هستند از کجا میآیند؟ چرا گروهی خاص نفع میبرند؟ این اقدام فرش قرمزی برای چند برند است. دولت شعار میدهد که رانت نمیخواهد اما باز رانت ایجاد میکند. فروشگاه و محصول مشخص میکند. دولت و دستگاه اجرایی خودشان ندانسته نشان میدهند اما خوب میدانند که چه کردهاند. این کالابرگ هم رانت ایجاد کرده است. تولیدکنندگان واقعی از این تصمیم گلهمندند. این تصمیم خوب مدیریت نشده است.
ممکن است درباره رانتی که میفرمایید توسط کالابرگ ایجاد میشود بیشتر توضیح دهید؟
بالغ بر ۵۰۰برند در کشور داریم که محصولات استاندارد تولید میکنند. چرا فقط محصولات سه یا چهار برند در فروشگاههای منتخب عرضه میشوند و به مردم اعلام میشود که اقلام این برندها را با کالابرگ تهیه کنند؟ بستری در فروشگاهها ایجاد شده است که فقط همان برندهای مشخص حضور داشته باشند و دیگران فرصت عرضه ندارند. راه بر حضور عموم تولیدکنندگان در فضا بسته شده است.
در رابطه با حذف ارز ترجیحی بیان میشود که یکی از اهداف، حذف رانت از این محل بوده است. طرح کالابرگ برای حفظ قدرت خرید مردم اجرا شده است. یعنی شما معتقدید که حداقل در صنعت لبنیات رانت از بین نرفته است؟
رانت به هیچوجه حذف نشده است. لابیها در قسمتهای دیگر ادامه دارند. جاهایی که نباید رانتی وجود داشته باشد، فضایی برای استفاده ایجاد شده است.
راهحل از بین بردن رانت در کنار حفظ قدرت خرید مردم بهنظر شما چیست؟
مسوولان باید متوجه اوضاع باشند. مسوولان اجرایی این بخش خودشان را به بیراهه میزنند و انگار خبر ندارند در صورتی که همهچیز را میدانند. درستشدنی نیست. چقدر بگوییم؟ در جلسههای تنظیم بازار میگوییم این کارها درست نیست، بعد مسوولی که آن بالا نشسته است و تصمیم نهایی را میگیرد میگوید نه چنین است و چنان است، بعد همه چیز تمام میشود. میسر نمیشود که انتقادات به بحث کارشناسی برسند یا کمیته تشکیل شود یا کارگروهی برای بررسی نظرات وجود داشته باشد. یک مقام میآید میگوید آره یا نه، و بحث تمام میشود.
شما به قدرت خرید اشاره کردید. واقعا الان قدرت خرید خانوار با این طرحها درست شده است؟ یارانه دولت به افراد، کفاف افزایش قیمتها را میدهد؟
مسلما سرانه مصرف لبنیات کاهش خواهد یافت. حتما در رابطه با محصولات دیگر مثل گوشت و مرغ و تخممرغ هم چنین روندی مشاهده خواهد شد.
سرانه مصرف لبنیات در ایران از سطح جهانی پایینتر بود، پایینتر هم خواهد آمد. پس اینجا مشکل خانوار هم حل نشده است. دولت میخواهد مشکل خودش را حل کند، نه مشکل دیگران را.
