ابهام های آزاردهنده درباره اینترنت پرو

اینترنت پرو که در قالب مصوبه شورای عالی امنیت ملی وجود آن توصیه می شود به نماد تبعیض تبدیل شده است. تا پیش از برقراری این نوع از اینترنت جهانی، فقط معدودی از شهروندان ایرانی که دارای به اصطلاح سیم کارت سفید بودند و هستند، می توانستند به اینترنت بین الملل دسترسی داشــته باشند اما به گفته ســخنگوی دولت، برابر مصوبه شــورای عالی امنیت ملی که مصوبــات آن پس از تایید رهبر کشــور قابلیت اجرا پیدا می کند نوعی از اینترنت که دارای امکان استفاده از اینترنت جهانی است برای فعالان صنعتی- اقتصادی برقرار می شود تا در فعالیت این گروه از ایرانیان تسهیل صورت گیرد. تا پیش از آن گفته شده بود که اعضای اتاق های بازرگانی اســتان ها، با رعایت ضوابط و تحت نظر مقامات امنیتی می توانند هرروز چند ســاعت و در مکان اتاق بازرگانی به اینترنت جهانی متصل شوند و از آن بهره ببرند.

این اســتفاده حضوری آن هم در مکان و ساختمان اتاق بازرگانی چندان موفق نبود و مورد استقبال قرار نگرفت. اینترنت پرو اما دایره بیشــتری از شهروندان را دربر می گیرد و شامل پزشکان، دانشجویان، فعالان اقتصادی و صاحبان صنایع و کارآفرینان نیز می شود. در روزهای گذشته برخی اپراتورهای تلفن همراه، در پیامک های گروهی، به اطلاع مشترکان خود رسانده اند که امکان بهره گیری از اینترنت پرو را دارند و برای استفاده از این امکان باید مراحلی را طی و ۲ میلیون تومان هزینه پرداخت کنند. این پیامک ممکن است به این معنی باشد که ضوابط ادعایی در گفتار دولتی ها برای بهره مندی از اینترنت پرو، چندان قابل اعتنا نیست و دایره شمول این اینترنت می تواند بسیار گسترده تر از آنچه گفته شده، باشد. البته مدیران این اپراتورها می گویند تنها امکان استفاده از اینترنت پرو به اطلاع مشترکان رسانده شده و اگر شرایط متقاضی با شرایط اعلام شده برای برخورداری تطابق نداشته باشد، متقاضی از اینترنت پرو برخوردار و بهره مند نخواهد شد و به این ترتیب ضوابط تعیین شده رعایت می شود.

کاربران اینترنت پرو می گویند که این نوع از اینترنت را نمی توان اینترنت جهانی دانست چراکه برخلاف اینترنــت جهانی برخی امکانات اینترنت بین المللی مانند شــبکه اجتماعی اینســتاگرام یا موتور جست وجوگر گوگل در اینترنت پرو قابل استفاده نیست و آزادی اعمال شده در اینترنت پرو فقط شامل شبکه های اجتماعی واتساپ و تلگرام می شود. همچنین بسیاری از نشــانی هایی که به com، net و… ختم می شوند در اینترنت پرو باز نمی شود و همان محدودیت استفاده از نشانی‌هایی که به .ir پایان می پذیرند، در اینترنت پرو هم وجود دارد. درواقع اینترنت پرو، شبکه ای کمی بازتر از اینترنت داخلی است که امکان بهره مندی از ارتباط با خارج از کشور از طریق واتساپ و بهره مندی از اخبار موجود در کانال های تلگرام برای کاربر تمهید و پیش بینی شــده است. با این وصف آنطورکه سخنگوی دولت گفته ضوابط پیچیده ای برای همین نوع از شبکه نیمه جهانی اینترنت در نظر گرفته شده است با این حال بسیاری از شهروندان می پرسند که فراخ کردن روزنه بسته اینترنت برای دسته ای از ایرانیان با چه هدفی صورت گرفته و چرا عده ای از ایرانی ها می توانند از دو شبکه اجتماعی استفاده کنند و دیگران نمی توانند. همچنین معلوم نیست که چرا فقط این دو شبکه اجتماعی در دایره مهربانی نظام جمهوری اسلامی ایران قرار گرفته و سایرین در خارج از این دایره قرار گرفته اند. چه، شبکه هایی مانند اینستاگرام دارای کاربران و مخاطبان ایرانی زیادی هستند و از این شــبکه به عنوان یک بازار مجازی در کشورمان نام برده می شود.

در عین حال شــبکه یوتیوب هم مخاطبان فراوانی در ایران دارد که بسیاری از این مخاطبان، از شبکه اجتماعی یوتیوب درآمدزایی می کنند و به همین دلیل اگر مبنای آزاد شــدن استفاده از شبکه اجتماعی در اینترنت پرو، فعالیت و کاربری اقتصادی باشد، حتما باید برخی سایت ها یا شبکه های دیگر به دایره آزادی اینترنت پرو اضافه شود اما هیچ نشانه ای که دال بر افزایش دایره آزادی دسترسی به اطلاعات با شــبکه جهانی اینترنت باشد، در اینترنت پرو به چشم نمی خورد. ضمن اینکه چه مقامات مسوول در دولت و چه مقامات غیرمسوول مانند نمایندگان پارلمان کشورمان، هر از گاهی تاکید می کنند که قرار نیست وضعیت دسترسی به شبکه جهانی اینترنت به حالت قبل بازگردد و دست کم تا آینده قابل پیش بینی و حتما تا اعلام پایان جنگ از سوی شورای عالی امنیت ملی، این محدودیت ادامه خواهد داشت. نکته قابل توجه دیگر درباره این شبکه ساختگی اینترنت، هزینه آن است. واقعا استفاده از اینترنت پرو در ساختار و به طور ماهیتی، همان استفاده از اینترنت جهانی است که قبل از ناآرامی های دی ماه و پیش از جنگ رمضان، همه ایرانیان از آن اســتفاده می کردند؟ اکنون به طور شکلی همان اینترنت آزاد پیش از جنگ محدود شده و پس از یک دوره مســدود شدن دســترسی ایرانیان به اینترنت جهانی، اکنون مقداری دایره دســترسی افزایش پیدا کرده است. حالا چرا این تغییر شــکلی و دسترسی دادن به بخشی از ایرانیان هزینه گزاف ۲ میلیون تومان را در برداشته و اتهام درآمدزایی را علیه نظام جمهوری اسلامی ایران مطرح کرده است؟ در واقع بسیاری از کســانی که اکنون از اینترنت پرو استفاده می کردند گاهی و در دوره همین مسدودسازی اینترنت جهانی، با استفاده از VPN و کانفینگ های گران قیمت، توان وصل شدن به اینترنت جهانی را داشته و فعالیت های خود را ادامه داده اند، برخی از ایرانیان نیز به لب مرزها شتافتند و از اینترنت پرسرعت افغانستان، کردستان عراق و عراق و پاکستان استفاده کرده اند. در تمامی این موارد اگرچه هزینه گزافی برای این دسترسی پرداخت شده اما به هر حال از اینترنت جهانی با ظرفیت کامل استفاده شده است. حالا و با قیمت هایی کــه برای اینترنت پرو تعیین شــده و دولتی هــا آن را با افتخار و ترحــم اعلام کرده اند، گمان می رود کــه دولت تصمیم گرفته تا جایگزیــن کانفینگ ها، VPN ها و سیم کارت های کشورهای همسایه شود و آنچه به آنان می رسیده است را خود تصاحب کند. روشن نیست که هزینه اضافی که برای استفاده از اینترنت پرو توسط اپراتورها گرفته می شود تا چه حدی دولت را منتفع می کند و آیا قیمت هم توسط شورای عالی امنیت ملی تعیین و ابلاغ شده است؟ تا پیش از وقوع ناآرامی ها و جنگ شرکت ارتباطات زیرساخت نوع کامل تر و آزادتر اینترنت پرو را با قیمت های بسیار ارزان تر در اختیار کاربران می گذاشتند اکنون چه خدمات اضافی ارائه می شود یا چه اتفاقی افتاده که همان اینترنت آزاد پیش از جنگ با شــکلی محدودتر و با دسترسی سخت تر، با قیمتی بسیار زیادتر، به شــهروندان ایرانی ارائه می شود و کسی نه درباره محدودیت های اعلام شده به اینترنت پرو توضیح می دهد و نه درباره قیمت های گزاف آنها.