آمادگی تهران برای مذاکره پس از فراهم شدن مقدمات
جهان صنعت – حوالی نیمروز گذشته بود که وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی با استقبال رسمی مقامهای دولت ترکیه وارد استانبول، پایتخت این کشور شد و در ادامه این سفر باهاکان فیدان، همتای ترک خود و رجب طیب اردوغان، رییسجمهور این کشور دیدار کرد.
این در حالی بود که با تشدید سطح تنش در منطقه و تعدد جنگندهها و ناوگان نظامی ایالات متحده در منطقه، گمانهزنیهایی در رابطه با هدف سفر عباس عراقچی به ترکیه و ارتباط آن احتمال شعلهور شدن آتش جنگی تمامعیار میان ایران و آمریکا مطرح شده بود. با این وجود عراقچی در بدو ورود به استانبول تاکید کرد که سفر از مدتها قبل برنامهریزی شده و هدف آن نیز بررسی روابط دوجانبه و همچنین مسائل منطقهای و بینالمللی است.
او با بیان اینکه «در حال حاضر مسائل منطقه بسیار جدی است و چالشهای مهمی وجود دارد»، گفت: «اهدافی که ازسوی آمریکا و دیگران مطرح میشود، ایجاب میکند که مشورتهای نزدیکتری انجام شود، مسائل منطقه مرور و مواضع هماهنگ شود و همچنین درباره راههای برخورد با این چالشها و شیوههای برونرفت از آنها تبادل نظر صورت گیرد.»
عباس عراقچی که پس از دیدار باهاکان فیدان، در یک نشست مطبوعاتی مشترک با وزیر خارجه ترکیه حاضر شد، در ابتدای سخنانش در این نشست از دعوت هاکان فیدان تشکر کرد و مذاکره با همتای ترکیهای خود درباره مسائل دوجانبه، منطقهای و بینالمللی را «بسیار خوب و مفید» توصیف کرد.
او ادامه داد: «ایران و ترکیه همسایه و دوست روزهای آسان و دشوار برای همدیگر بوده و هستند. تاریخ مناسبات دو کشور و محاسبات دوکشور در طول قرون متوالی همواره برادرانه و دوستانه بوده است.»
آمادگی ایران برای مذاکره با آمریکا
عراقچی در رابطه با مذاکرات هستهای با ایالات متحده نیز اعلام موضع کرد و گفت: «جمهوری اسلامی آماده ورود مجدد به مذاکرات هستهای است؛ اگر این مذاکرات عادلانه و منصفانه باشد. ایران هیچگاه بهدنبال سلاحهای هستهای نبوده و این سلاحها هیچ جایگاهی در محاسبات امنیتی ما ندارند. ما در گذشته همواره آماده اعتمادسازی درخصوص صلحآمیز بودن برنامه هستهای خود بودهایم و الان هم هستیم.»
وزیر امور خارجه با تکرار موضع پیشین خود ادامه داد: «ما آماده ورود به مذاکرات هستیم، اگر این مذاکرات از موضع برابر و براساس منافع متقابل و با احترام متقابل همراه باشد و اگر مذاکرات به صورت عادلانه و منصفانه باشد.»
عراقچی همچنین تصریح کرد: «ایران همواره موضعی مسوولانه نسبتبه بهرهگیری از ابزار دیپلماسی برای تامین منافع ملی ایران و صیانت از صلح و ثبات منطقه داشته است. تجربههای پیشین نشاندهنده عدم صداقت و حسن نیت آمریکا در بحث مذاکره بوده است. با این حال ایران آماده مشارکت در هر روند دیپلماتیکی است که معنادار، منطقی و منصفانه باشد و منافع و نگرانیهای مشروع و قانونی ما در آن لحاظ شود.»
تلاش تهران برای ایجاد هماهنگی علیه تلآویو
عراقچی در بخش دیگری از سخنانش با بیان اینکه «ایران و ترکیه با هم اتفاقنظر دارند که تحولات منطقهای بهدلیل مداخلات نامشروع برخی قدرتهای فرامنطقهای در مسیر خطرناکی در حال حرکت است»، گفت: «رژیمصهیونیستی با دسیسههای شوم و متعدد بهدنبال کشاندن دیگران به سمت جنگ و تضعیف و تجزیه کشورهای منطقه و تداوم توسعهطلبی و فزونخواهیهای خودش است. این درک مشترک در منطقه وجود دارد که سیطرهطلبی و جنگافروزی رژیمصهیونیستی هیچ حد و مرزی ندارد و همه ملتهای منطقه را موضوع طمعورزی خود میداند. برای مقابله با این تهدیدات مشترک که با حمایت نامحدود دولت آمریکا و برخی دیگر از دولتهای غربی صورت میگیرد، کشورهای اسلامی و کشورهای منطقه باید هماهنگ عمل کنند.»
او درباره دیدار با همتای ترکیهای خود نیز گفت: «در دیدار با برادرم آقای فیدان درخصوص خطرات هرگونه تنش جدید و تاثیرات مخرب آن بر امنیت و ثبات کل منطقه گفتوگو کردیم. ما معتقدیم امنیت هریک از کشورهای منطقه امنیت کل منطقه است و ناامنی و جنگ به معنی جنگ در کل منطقه خواهد بود. ما از هرگونه ابتکار عملی که باعث حفظ صلح و ثبات در منطقه، کاهش تنشها و خنثی کردن توطئههای شوم صهیونیستی باشد، استقبال میکنیم.»
انتقاد عراقچی از مواضع دوگانه همیشگی واشنگتن
وزیر خارجه ایران همچنین در پاسخ به پرسشی درباره مواضع دوگانه مقامهای ارشد آمریکایی مبنیبر تهدید و مذاکره گفت: «تضاد در مواضع آمریکاییها کاملا مشهود است. حمله نظامی یک گزینه نیست، آمریکاییها حمله نظامی را در گذشته یک بار امتحان کردند و به هیچیک از اهدافی که داشتند، نرسیدند و به همین دلیل است که دوباره مجبور شدند به تهدیدات و درخواستهای خودشان برای مذاکره همزمان روی بیاورند. اگر یک تجربه شکستخورده را هرچند بار دیگر هم تکرار کنند، نتیجه مشابه خواهند گرفت و به هیچیک از اهداف خودشان نمیرسند.»
او همچنین خبر داد: «درمورد مذاکره باید بگویم دولت آمریکا توسط واسطههای مختلف بارها از ما درخواست مذاکره کرده و این درخواست خودشان را مرتب تکرار میکنند. جمهوری اسلامی ایران برای مذاکره هیچ مشکلی ندارد ولی مذاکره در سایه تهدید نمیتواند شکل بگیرد. حتما باید تهدیدات خودشان را کنار بگذارند و رویکرد خودشان را برای یک مذاکره عادلانه و منصفانه، همانطورکه آقای ترامپ در پیام خودشان در شبکه اجتماعی گفتند، عوض کنند. اگر برای چنین مذاکرهای آمادگی داشته باشند و تهدیدات را کنار بگذارند، جمهوری اسلامی ایران هیچگاه دیپلماسی را کنار نگذاشته و نخواهد گذاشت.»
مقدمات مذاکره فراهم نیست
عراقچی درباره احتمال گفتوگو میان ایران و آمریکا نیز اظهارنظر کرد و گفت: «هنوز برنامهای برای دیدار ما و آمریکاییها تنظیم نشده است. برای مذاکرات منصفانه و عادلانه آماده هستیم اما مقدماتی باید در این خصوص انجام بگیرد؛ درمورد شکل، محل و موضوع گفتوگوها. صحبتهای خوبی با آقای فیدان داشتیم و به این مشورتها با دوستان خود در منطقه ادامه میدهیم و امیدوارم بتوانیم بهزودی به یک چارچوب مشخصی که بتواند یک مذاکرات شرافتمندانه را تضمین کند، برسیم.»
وزیر امور خارجه درباره تهدیدات آمریکا هم اعلام موضع کرد و گفت: «ایران همانطورکه برای مذاکره آمادگی دارد، برای جنگ هم آماده است. ما از قبل از جنگ ۱۲روزه آماده هستیم. همانطورکه در آن زمان با قدرت به نیروهای تجاوزگر پاسخ دادیم، اینبار نیز به همان شکل خواهد بود. اینبار به دلیل ورود مستقیم آمریکا، شرایط با جنگ گذشته تفاوت زیادی خواهد داشت و متاسفانه ممکن است از محدوده یک جنگ دوجانبه فراتر برود. این خاصیت شرایط موجود است. همانطور که قبلا گفتم، امیدوارم عقلانیت حاکم شود و کسانی که بهدنبال کشیدن منطقه به یک جنگ تمامعیار هستند، در اهداف خود ناموفق بمانند.»
دیپلماسی تنها راهحل موضوع هستهای ایران است
سیدعباس عراقچی، وزیر امورخارجه در دیدار با رجب طیب اردوغان، رییسجمهور ترکیه بر ضرورت تقویت همبستگی بین کشورهای اسلامی و منطقه برای مقابله با تهدیدات و مداخلات مخرب در امور کشورهای منطقه تاکید کرد.
وزیر امور خارجه ترکیه با تشریح حوادث اخیر ایران بر اهمیت هوشیاری همه کشورهای منطقه در قبال روایتهای ناراست و یکسویه رسانهای غربی-عبری در ارتباط با موضوعات داخلی ایران تاکید کرد. وزیر امور خارجه تاکید کرد ایران هیچگاه از مذاکره و گفتوگویی که بر احساس احترام متقابل و پذیرش منافع قانونی و نگرانیهای مشروع ملت ایران باشد رویگردان نبوده است. رجب طیب اردوغان، رییسجمهور ترکیه در این دیدار با ابلاغ سلامهای گرم خود به مقام معظم رهبری و رییسجمهور پزشکیان، ابراز اطمینان کرد دولت و مردم ایران با وحدت و انسجام ملی، بر چالشهای موجود فائق خواهند آمد.
رییسجمهور ترکیه با اشاره به رایزنیهای این کشور برای کاهش تنش و بازگشت به مسیر دیپلماسی، تاکید کرد که منطقه تاب تشدید ناامنی ندارد. وی تنها راهحل موضوع هستهای ایران را دیپلماسی دانست و آمادگی ترکیه را برای هرگونه مساعی جمیله در این زمینه اعلام کرد.
