آمادهباش بورس
سمیه حاتمی امین- بازار سرمایه ایران این روزها تحتتاثیر تجاوزات اخیر به کشور، روزهای متفاوتی را پشتسر میگذارد. از یک سو وقوع آتشبس در ابتدا امیدها به حصول توافق و پایان یافتن وضعیت جنگی را تقویت کرد اما در ادامه انواع زیادهخواهیهای طرف آمریکایی و محاصره دریایی با هدف آسیب به اقتصاد ایران باعث شد تا دورنمای توافق و بازگشت آرامش به فضای کشور کمرنگ شود. بر این اساس بار دیگر فعالان اقتصادی به سمت موضعی محتاطانه در تصمیمات مالی سوق داده شدند. در همین حال با توجه به مصاحبههای رییس سازمان بورس طی روزهای گذشته، به نظر میرسد سازمان در پی راهی برای بازگشایی بازار با تحمیل حداقل هزینه به سهامداران و حداکثر افشای شرکتهای آسیب دیده از جنگ است. این موضوع به تنهایی میتواند به برقراری دوباره تبادلات مالی و خروج آرام آرام از رکود معاملاتی شود. باید توجه داشت با در نظر گرفتن تورم موجود در اقتصاد و عدم رغبت سرمایهگذاران به صندوقهای طلا، صندوقهای درآمد ثابت نیز نمیتوانند برای مدت طولانی ورود سرمایه خود را حفظ کرده و سرمایهگذاران حقیقی به مرور راهی بهتر برای حفظ ارزش سرمایه با توجه به میزان تورم واقعی در بخش اقتصاد خواهند یافت.
کاهش قدرت نسبی خریداران در درآمد ثابتها
بررسی معاملات صندوقهای درآمد ثابت بازار نشان میدهد: میانگین ارزش معاملات در این صندوقها در محدوده ۲۰هزارمیلیاردتومان قرار گرفته و این صندوقهای ریسک گریز، در مجموع معاملات هفتگی، موفق به جذب خالص دارایی حقیقی به ارزش ۸هزار و ۲۹۵میلیاردتومان شدند. اما با وجود تداوم روند ورود سرمایه به این صندوقها، آمارهای معاملاتی حکایت از کاهش نسبت قدرت خریداران حقیقی به فروشندگان در این گروه دارایی دارد بهطوری که در دو روز پایانی هفته گذشته، این نسبت از مثبت به منفی گرایید و سرانه فروشندگان از خریداران پیشی گرفت.
این موضوع نشاندهنده خروج آرام پولهای پرقدرت طی هفته گذشته، با وجود مثبت بودن روند ورود پول حقیقی است و در صورت تداوم میتواند نشان از ورود این سرمایهها به بخشهای دیگر اقتصاد تلقی شود.
کاهش روند خروج سرمایه از صندوقهای طلا
معاملات در صندوقهای طلای بورسی طی هفته گذشته نشان از ثبت میانگین ارزش معاملات به میزان ۶هزار و ۵۵۱میلیاردتومان داشت که در جریان این معاملات رقمی به ارزش هزار و ۹۶میلیاردتومان از این صندوقها خارج شد. بررسی معاملات در این صندوقهای ریسکی نشان میدهد نسبت قدرت خریداران به فروشندگان حقیقی، با وجود منفی بودن روندی رو به کاهش داشته و سرانه خریداران روندی رو به رشد را طی کرده است. همچنین بهطور میانگین در هر روز معاملاتی رقمی در حدود ۲۰۰میلیاردتومان از این صندوقها خارج شده است. در مجموع تاثیرات رکود بازار فیزیکی طلا در صندوقهای طلای بورسی نیز مشهود بوده و با وجود اعتقاد فعالان اقتصادی به ارزش سرمایهگذاری درازمدت در طلا، این صندوقها در ایام جنگ رمضان روزهای خوبی را پشت سر نگذاشته اند بهطوریکه در مجموع ۱۷روز معاملاتی فروردینماه رقمی به ارزش ۹هزار و ۳۰۰میلیاردتومان سرمایه حقیقی از این صندوقها خارج شده است.
البته دو عامل اونس جهانی و نرخ دلار آزاد که اولی باعث اصلاح قیمتی و دومی باعث سرکوب قیمتی در بازار طلا و خروج روند قیمتگذاری این کالا از دایره شفافیت و ارزش ذاتی شده است، نقش پررنگی در عدم جذابیت این صندوقها برای سرمایهگذاران حقیقی شده است که دیدگاه کوتاهمدت یا میانمدتی در سرمایهگذاری در این کلاس دارایی دارند. در مجموع این صندوقها طی هفته گذشته، غالبا بازدهی مثبت اما کمتر از یکدرصد برای سرمایهگذاران خود به ارمغان آوردند.
صندوقهای طلا همچنان طی هفته گذشته روند خروج سرمایه را ادامه دادند اما اغلب صندوقهای طلایی موفق به ثبت بازدهی مثبت شده و با وجود خروج سرمایهها، میانگین ارزش معاملات در این گروه در محدوده ۶هزارمیلیاردتومان باقی ماند.
رونق نسبی در صندوقهای نقره
صندوقهای نقره فعال در بازار نیز طی هفته گذشته با ورود پول همراه بوده و میانگین ارزش معاملات آنها به رقم ۳۰۹میلیاردتومان رسید. همچنین بررسی معاملات در این گروه نشان میدهد از چهار صندوق فعال در این کلاس دارایی، طی هفته گذشته سه صندوق با بازدهی نسبی و کمتر از یک و یک صندوق نیز با بازدهی منفی بیش از ۵درصد همراه بوده است.
زنگ خطر خروج پول از بازار سرمایه به سمت بازارهای دیگر
در مجموع آمار معاملات در هفته گذشته نشان میدهد با وجود ورود سرمایه حقیقی به صندوقهای درآمد ثابت اما سرانه قدرت خریداران روندی کاهشی داشته که میتواند با توجه به بسته بودن نمادهای بورسی و در صورت تداوم، زنگ خطری باشد به نشانه خروج سرمایههای کلان از بورس و ورود آنها به بخشهای دیگر اقتصاد.
به نظر میرسد طی شدن مسیر کاهش تنش در فضای سیاسی و نظامی و مدریت صحیح بازار سرمایه بتواند طی هفتههای آینده به خروج بازار سرمایه ایران از حالت تعلیق و روند رکودی کمک کرده و با آزاد شدن سرمایههای قفل شده در سهام شرکتها، رونقی نسبی در فضای تالار شیشهای حاکم شود.
