کاسبی با قطعی اینترنت!
جهان صنعت – قطعی گسترده و طولانیمدت اینترنت در ایران تنها به اختلال در ارتباطات روزمره یا فعالیتهای اقتصادی محدود نشده و در لایهای عمیقتر، زیست دیجیتال گروههای بزرگی از کاربران را تحتتاثیر قرار داده است؛ یکی از مهمترین این گروهها، جامعه گیمرهای ایرانی است؛ جامعهای بالغ بر ۳۰میلیون نفر که بخش قابلتوجهی از آنها نهتنها بازی را بهعنوان سرگرمی بلکه بهمثابه بخشی از هویت، تعامل اجتماعی و حتی منبع درآمد خود میشناسند. در چنین شرایطی محدودیت شدید یا قطع عملی اینترنت، بستری مناسب برای شکلگیری پدیدهای نگرانکننده فراهم کرده است: «بازار سیاه اتصال به بازیهای آنلاین.»
با ورود به سومین هفته قطعی اینترنت، فضای رسانهای و شبکههای اجتماعی مملو از وعدهها و گمانهزنیهای متناقض درباره آینده دسترسی به اینترنت شده است؛ از «اتصال تدریجی» و «اینترنت سفید» گرفته تا مفاهیمی مانند وایتلیست و اینترنت طبقاتی. با این حال این ابهام مزمن بیش از هر چیز کاربران را در وضعیت بلاتکلیفی نگه داشته و زمینهساز سوءاستفاده افراد و گروههایی شده است که از ناامیدی و اضطرار کاربران تغذیه میکنند. در این میان گیمرها بهدلیل ماهیت آنلاین بخش بزرگی از تجربه بازیهای امروزی به یکی از آسیبپذیرترین گروهها تبدیل شدهاند. بررسی تجربههای پیشین قطعی اینترنت در ایران نشان میدهد که سرویسهای گیمینگ معمولا از نخستین قربانیان محدودیتها هستند. چه در قطعی سراسری سال ۱۳۹۸، چه در محدودیتهای سال ۱۴۰۱ و چه در بحرانهای مقطعی اخیر، بازیهای آنلاین حتی پیش از قطع کامل اینترنت با اختلالهای جدی مواجه شدهاند. نخست مچمیکینگ مختل میشود، سپس DNSها و سرویسهای واسطهای از دسترس خارج میشوند و در نهایت، اتصال به سرورهای بازی عملا غیرممکن میشود. این الگوی تکرار شونده، نشان میدهد که بازی آنلاین در ساختار فعلی اینترنت ایران بهشدت وابسته به شرایط پایدار ارتباطی است.
در چنین فضایی شکلگیری بازار فروش DNS، کانفیگهای موسوم به «گیمینگ» و انواع سرویسهای ناشناخته امری دور از انتظار نیست. افراد سودجو با استفاده از بسترهایی مانند شبکههای اجتماعی، پیامرسانها و حتی بخش نظرات رسانههای تخصصی، اقدام به تبلیغ سرویسهایی میکنند که مدعی «اتصال تضمینی به بازیها» هستند. قیمتهای پیشنهادی در بسیاری موارد نجومی است و هیچ شفافیتی درباره ماهیت فنی، امنیت یا حتی کارایی این سرویسها ارائه نمیشود. این در حالی است که اغلب سرویسهای معتبر و شناخته شده، چه داخلی و چه خارجی صراحتا اعلام کردهاند که در شرایط فعلی امکان ارائه خدمات پایدار را ندارند. واقعیت فنی ماجرا آن است که در وضعیت اختلال ساختاری اینترنت، هیچ DNS یا کانفیگ جادوییای وجود ندارد که بتواند محدودیتهای
اعمال شده در لایههای بالاتر شبکه را دور بزند. حتی در خوشبینانهترین حالت، استفاده از این سرویسها ممکن است منجر به اتصالهای ناپایدار و کوتاهمدت شود؛ اتصالهایی که نهتنها تجربه بازی را غیرممکن میکنند بلکه خود میتوانند منشا مشکلات جدیتر باشند. تجربه پس از بحرانهای قبلی نیز موید همین نکته است: حتی پس از بازگشت نسبی اینترنت، دسترسی به سرورهای بازیها با تاخیر انجام شده و مشکلاتی نظیر پینگ بالا، پکتلاس شدید و قطع و وصلهای مکرر تا مدتها ادامه داشته است. یکی از مهمترین و در عین حال کمتوجهشدهترین تبعات استفاده از سرویسهای ناامن، خطر بن شدن اکانتهای بازی است. پلتفرمها و بازیهای آنلاین سیاستهای سختگیرانهای در قبال امنیت حسابهای کاربری دارند و رفتارهای مشکوک بهسرعت توسط سیستمهای خودکار شناسایی میشوند. ورود مکرر به یک اکانت از IPهای مختلف، استفاده از VPNها یا سرویسهای ناشناخته و اتصال از مسیرهای غیرمعمول همگی میتوانند بهعنوان تلاش غیرمجاز برای دسترسی به حساب تلقی شوند. در شرایط عادی، بازیابی یک اکانت بن شده نیز فرآیندی زمانبر و پیچیده است؛ حال آنکه در وضعیت فعلی با اختلال در دسترسی به ایمیلها، پیامکها و سرویسهای پشتیبانی، این فرآیند میتواند به بنبستی کامل منجر شود. از دست رفتن اکانتی که شاید سالها برای آن زمان، هزینه و انرژی صرف شده، بهایی بسیار سنگینتر از چند روز یا حتی چند هفته دوری از بازی آنلاین است. این موضوع بهویژه برای کاربرانی که دارای آیتمهای ارزشمند، پیشرفتهای رقابتی یا محتوای خریداریشده هستند، اهمیت دوچندان پیدا میکند.
از سوی دیگر حتی اگر کاربری موفق شود بهطور موقت به یک بازی آنلاین متصل شود، قطع شدنهای مداوم تقریبا اجتنابناپذیر است. بسیاری از بازیها، ترک ناگهانی یا قطع اتصال در میانه مسابقه را بهعنوان رفتار مخرب تلقی میکنند و بسته به سیاست خود جریمههایی از بنهای کوتاهمدت تا محرومیتهای دائمی اعمال میکنند. بنابراین اتصال ناپایدار نهتنها مزیتی ایجاد نمیکند بلکه میتواند وضعیت کاربر را بدتر از قبل کند. مجموع این عوامل نشان میدهد که بازار سیاه اتصال به بازیها، بیش از آنکه راهحلی واقعی ارائه دهد، دام پیچیدهای برای کلاهبرداری و سوءاستفاده است. این بازار برپایه ناامیدی کاربران، کمبود اطلاعات فنی و میل طبیعی به حفظ دسترسی به سرگرمیها شکل گرفته و در غیاب نظارت موثر، روزبهروز گسترش مییابد. مقابله با این پدیده پیش از هر چیز نیازمند آگاهیبخشی و پذیرش واقعیتهای فنی است؛ واقعیتی که میگوید در شرایط فعلی اینترنت ایران، امکان تجربه امن و پایدار بازی آنلاین عملا وجود ندارد.
باید پذیرفت که وضعیت کنونی، تفاوت ماهوی چندانی با قطعی کامل اینترنت ندارد و تا بازگشت شرایط پایدار، صحبت از گیم آنلاین بیشتر شبیه آرزو است تا واقعیت. صبر، پرهیز از اعتماد به وعدههای غیرواقعی و حفظ امنیت اکانتها، منطقیترین انتخاب در چنین وضعیتی است. قربانی کردن امنیت حسابهای چند ساله برای چند دقیقه اتصال نامطمئن، تصمیمی پرهزینه و غیرقابل جبران خواهد بود؛ تصمیمی که سود آن تنها به جیب سودجویانی میرود که از این بحران تغذیه میکنند.
