پکن؛ آخرین شانس بازار نفت
جهان صنعت- دیدار دونالد ترامپ و شیجینپینگ در پکن، در شرایطی برگزار میشود که بحران تنگه هرمز به یکی از مهمترین تهدیدهای بازار جهانی انرژی تبدیل شده و روابط واشنگتن و پکن را وارد مرحلهای حساس کرده است. این نشست دیگر صرفا درباره اختلافات تجاری یا مساله تایوان نیست بلکه بهطور مستقیم با امنیت انرژی جهان، بازار نفت و تجارت LNG گره خورده است.
ترامپ برای نخستینبار از سال۲۰۱۷ به چین سفر میکند؛ سفری که همزمان با بزرگترین اختلال عرضه انرژی در دهههای اخیر انجام میشود. پس از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در اواخر فوریه، محدودیتهای گسترده دریایی در تنگه هرمز آغاز شد؛ گذرگاهی که حدود ۲۰درصد نفت و بخش قابلتوجهی از تجارت جهانی LNG از آن عبور میکند. آژانس بینالمللی انرژی این وضعیت را بزرگترین اختلال عرضه در تاریخ بازار نفت توصیف کرده و همزمان قیمت نفت برنت از ابتدای بحران حدود ۶۵درصد افزایش یافته و حتی از مرز ۱۱۳دلار در هر بشکه عبور کرده است.
شدت بحران زمانی بیشتر آشکار شد که سازمان بینالمللی دریانوردی اعلام کرد در اوج تنشها حدود ۱۳میلیون بشکه نفت در روز پشت گلوگاه خلیج فارس متوقف شد و هزاران دریانورد روی کشتیهای سرگردان در اطراف هرمز گرفتار ماندند. همین وضعیت باعث شد بازار جهانی انرژی وارد مرحلهای از بیثباتی کمسابقه شود و ریسک ژئوپلیتیکی بار دیگر به مهمترین عامل تعیینکننده قیمت نفت تبدیل شود.
چین اکنون یکی از آسیبپذیرترین اقتصادهای جهان در برابر این بحران است زیرا حدود یکسوم واردات نفت این کشور از مسیر هرمز عبور میکند. علاوه بر این، پکن بزرگترین خریدار نفت ایران نیز محسوب میشود؛ موضوعی که به یکی از محورهای اصلی مذاکرات تبدیل شده است. واشنگتن معتقد است بخشی از درآمدهای نفتی ایران که از فروش به چین حاصل میشود، به تداوم بحران فعلی کمک کرده و به همین دلیل آمریکا تلاش دارد پکن را برای کاهش خرید نفت ایران تحت فشار قرار دهد.
با این حال چین پیش از آغاز جنگ تلاش کرده بود خود را برای چنین شوکی آماده کند. براساس برآوردها، پکن در سال۲۰۲۵ روزانه حدود ۱/۱میلیون بشکه به ذخایر استراتژیک نفت خود افزوده است تا بتواند در برابر بحرانهای احتمالی مقاومت کند. این ذخایر به چین کمک کرده شوک اولیه بازار را کنترل کند اما تحلیلگران هشدار میدهند اگر اختلال در هرمز ادامه پیدا کند حتی این ذخایر نیز ممکن است تحت فشار قرار گیرند.
در کنار نفت، بازار جهانی گاز طبیعی مایعشده نیز به بخش مهمی از مذاکرات پکن تبدیل شده است. احتمال ازسرگیری پروژه صادرات گسترده LNG آمریکا به چین بار دیگر مطرح شده؛ طرحی که شامل توسعه صادرات گاز مایع از آلاسکا به شرق آسیاست و با آغاز جنگ متوقف شده بود. تحلیلگران انرژی معتقدند احیای این پروژه میتواند نقشه تجارت جهانی LNG را تغییر دهد و رقابت میان اروپا و آسیا برای جذب محمولههای گاز را تشدید کند؛ مسالهای که احتمالا قیمت گاز را در هر دو بازار بالا نگه خواهد داشت.
علاوه بر انرژی، موضوع عناصر نادر خاکی نیز در مذاکرات اهمیت ویژهای دارد. این مواد معدنی که در تولید خودروهای برقی، صنایع نظامی، نیمههادیها و فناوریهای پیشرفته کاربرد دارند، به یکی از نقاط حساس وابستگی آمریکا به چین تبدیل شدهاند. از نگاه واشنگتن، بحران کنونی نباید باعث شود وابستگی راهبردی آمریکا به چین در حوزه فناوری و زنجیره تامین بیشتر شود.
در سطح کلان این نشست بخشی از رقابت بزرگتر ژئوپلیتیکی میان دو قدرت اقتصادی جهان است. آمریکا در این مذاکرات سه هدف اصلی را دنبال میکند: مهار بحران انرژی جهانی، کاهش درآمدهای نفتی ایران و همچنین محدود کردن وابستگی چین به مسیرهای انرژی خلیج فارس. در مقابل، چین تلاش میکند بدون ورود مستقیم به درگیری، هم امنیت انرژی خود را حفظ کند و هم نقش یک میانجی مسوول در مدیریت بحران را به نمایش بگذارد.
بازارها اکنون بیش از هر چیز به نتیجه و لحن این دیدار چشم دوختهاند. حتی اگر توافق بزرگی میان دو طرف امضا نشود، جلوگیری از تشدید تنشها میتواند برای بازار جهانی انرژی یک موفقیت مهم محسوب شود. در شرایطی که بازار نفت بهشدت به ریسکهای سیاسی حساس شده، هرگونه شکست مذاکرات یا موضعگیری تند میتواند موج تازهای از افزایش قیمت نفت، گاز و هزینه حملونقل دریایی را رقم بزند.
منبع: اویل پرایس
