مجازی؛ الفبایی یا یک شیوه غیرقانونی دیگر
جهان صنعت – در حالی که کمتر از ۲۴ ساعت تا پایان اجلاسیه دوم و آغاز اجلاسیه سوم مجلس شورای اسلامی باقی مانده و بنابر نص صریح قانون آئیننامه داخلی مجلس، انتخابات هیاترییسه باید در آغاز هر اجلاسیه برگزار شود، نهتنها امیدی به برگزاری چنین نشست و چنین انتخاباتی نیست بلکه باتوجه به قریب به ۱۰۰روز تعطیلی پارلمان، افکار عمومی حتی درباره نفس کارکرد این نهاد نیز دچار ابهاماتی اساسی شده است.
آخرین نشست علنی مجلس شورای اسلامی روز ۲۸بهمنماه۱۴۰۴ برگزار شد و در حالی که بنا بود نمایندگان پس از تعطیلات دو هفتهای زمستانی، جلسات علنی مجلس را از روز یکشنبه ۱۰ اسفندماه همان سال از سر بگیرند، آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به خاک ایران در نخستین ساعات صبح روز شنبه ۹اسفندماه، باعث شد نمایندگان به یک تعطیلات نامشخص بروند؛ تعطیلاتی که حالا پس از ۹۷ روز، نهتنها کماکان ادامه دارد بلکه حتی روشن نیست بالاخره چه زمانی مجلس جلسات علنی خود را از سر خواهد گرفت. نمایندگان البته اصرار دارند که در این ۹۷روز، بیکار نبودهاند و با تشکیل جلسات کمیسیونی و انجام وظایف نظارتی خود، تا آنجا که شرایط امنیتی کشور اجازه میداد، در راستای انجام وظایف خود گام برداشتهاند. با این همه اما حالا نوبت به برگزاری انتخابات هیاترییسه مجلس در اجلاسیه سوم رسیده و دیگر نمیتوان با برگزاری جلسات غیررسمی و وبیناری، سرنوشت مدیریت پارلمان را در یکسال آینده تعیین کرد.
البته در آئیننامه داخلی مجلس هیچ اشارهای به مجازی بودن انتخابات نشده و حتی برخی نمایندگان ادعاهایی عجیب را نیز در این رابطه مطرح کرده و مدعی شدهاند که این نشست مهم میتواند حتی خارج از ساختمان و صحن پارلمان نیز برگزار شود. با اینهمه اما آنطورکه در ماده۱۲ قانون آئیننامه داخلی مجلس، تصریح شده، تمامی مراحل انتخابات در فضایی شفاف و بنابر قواعد مشخصی انجام میگیرد. در فرآیند رایگیری برای هیات رییسه، ابتدا انتخاباتِ سمت «رییس مجلس» برگزار میشود. در این مرحله، نامزد پیروز باید در نوبت اول، اکثریت آرای نمایندگان حاضر را به دست آورد. پس از انتخاب رییس مجلس، نوبت به نواب رییس، دبیران و ناظران میرسد و رایگیری برای هرکدام از این سمتها نیز باید بهصورت جداگانه و با استفاده از برگههای رای انجام شود اما در شرایطی که دوشنبه همین هفته یعنی پس از ۹۸روز از برگزاری آخرین نشست علنی مجلس، نمایندگان باید بار دیگر گردهم جمع شده و در یک رایگیری شفاف و قانونی با برگه رای، تکلیف مدیریت پارلمان را در یکسال آینده روشن کنند، نمایندگان بسته به گرایش سیاسی و جناحی خود دیدگاههای متفاوتی را در این رابطه مطرح کرده و میکنند؛ دیدگاههایی که دستکم میتوان آنها را در سه دسته جداگانه تقسیم کرد؛ گروه نخست که در واقع حامیان قالیباف و اصولگرایانی هستند که هماکنون نیز اکثریت کرسیهای اصلی پارلمان را برعهده دارند، سعی میکنند مشکلات قانونی آشکاری را که در این مسیر وجود دارد، کماهمیت جلوه دهند. گروه دوم که به فراکسیون اقلیت و طیف میانهروی پارلمان تعلق دارند نیز چندان با این گروه نخست اختلافنظر ندارند اما گروه سوم که همان تندروهای پایداری باشند، با نگاهی یکسر متفاوت به این مساله مینگرند و سعی دارند از فرصتی که به دست آوردهاند، برای کنار زدن قالیباف از کرسی ریاست پارلمان استفاده کنند.
محمدصالح جوکار که بهعنوان یکی از اصولگرایان نزدیک به قالیباف هماکنون ریاست کمیسیون امور داخلی کشور و شوراها را نیز در اختیار دارد، پیشنهاد داد که نمایندگان براساس حروف الفبا بیایند، رای خود را بدهند و بروند. هرچند وقتی او با این پرسش مواجه میشود که نمایندگان باید به کجا بروند و رای بدهند، پاسخ درخوری ندارد. او گفته است: «ممکن است یا داخل یا خارج مجلس باشد.» اظهارات عجیبتر جوکار آنجاست که او به پرسشی درباره امکان برگزاری انتخابات هیاترییسه بهصورت مجازی پاسخ میدهد؛ او در حالی معتقد است امکان برگزاری انتخابات بهصورت مجازی وجود دارد که آنچه او طبیعی و عادی جلوه میدهد، در واقع در تضاد آشکار با نص صریح قانون آئیننامه داخلی مجلس است.
احمد بخشایش اردستانی که ازجمله اعضای فراکسیون اقلیت مجلس است اما میگوید: «اگر انتخابات حضوری باشد، به نفع نمایندههاست. حداقل بخشی از آنها میتوانند در یک مکان همدیگر را ملاقات کنند.» این عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس گفته است: «بهخاطر مباحث امنیتی، احتمال دارد مثلا صندوقهایی در جاهایی بگذارند و ۱۰ تا ۲۰ نماینده در یکجا حضور پیدا کنند. یا احتمال دارد حضور کلی در صحن داشته باشند.» او اضافه کرد: «همچنین امکان دارد انتخابات بهصورت وبیناری هم انجام بگیرد. البته باتوجه به اینکه انتخابات در جمهوری اسلامی یک مقدار بالا و پایین دارد، طبیعتا مقداری شبهه و ابهام ایجاد میکند.» جالب آنکه او خود نیز به ابهاماتی که به احتمال قریب به یقین در صورت برگزاری چنین انتخاباتی ایجاد میشود، واقف است و میگوید: «در همه دورههای نمایندگی و در همه انتخاباتهایی که انجام شده، اعتراضاتی وجود داشته است. بنابراین طبیعی است که وقتی انتخابات وبیناری برگزار شود، ممکن است راحتتر آرا بالا و پایین شود!» بخشایش اردستانی در پایان میگوید: «اگر انتخابات بهصورت حضوری باشد و همزمان انتخابات بهشکل سیستمی برگزار که رای و نتیجه لحظه به لحظه نشان داده شود، احتمال شبهه و تخلف به حداقل میرسد.»
از دیگرسو محمدتقی نقدعلی که ازجمله سرسختترین چهرههای منتسببه جبهه پایداری مجلس است، به خبرآنلاین گفته است: «انتخابات هیاترییسه بنابر قانون آئیننامه داخلی مجلس اولا باید حضوری، ثانیا باید بهشکل فیزیکی باشد، نه الکترونیکی! این روند قانونی است و هر روندی بهجز این بخواهد اتفاق بیفتد، خلاف قانون است و اعتباری ندارد، مگر آنکه اذن خاصی از ولیفقیه باشد. این اذن ازسوی رییس مجلس صراحتا باید اعلام شود، نه اینکه در هالهای از ابهام باشد.» این نماینده نزدیک به جبهه پایداری با اشاره به آنچه درخصوص احتمال برگزاری انتخابات هیاترییسه بهصورت غیرمتمرکز مطرح شده، میگوید: «اگر این اتفاق بیفتد، خلاف آئیننامه داخلی مجلس است، مگر اینکه اذن خاصی از ولیفقیه داشته باشند.» نقدعلی تصریح کرد: «بههیچ عنوان مساله انتخابات مجازی وجود ندارد، مگر با اذن خاص.»
