قطع اینترنت ایران اوپک را سردرگم کرد
جهان صنعت– درحالیکه چین سالهاست مقصد اصلی نفت ایران محسوب میشود، افزایش تدریجی تولید نفت ایران در ماههای اخیر، همزمان با قطع ارتباطات و کاهش شفافیت اطلاعاتی، نظارت اوپک بر عرضه این کشور را با چالش تازهای روبهرو کرده است؛ وضعیتی که میتواند معادلات بازار جهانی نفت را پیچیدهتر کند.
براساس گزارشی که والاستریتژورنال منتشر کرده، اختلال گسترده در اینترنت ایران طی ماههای اخیر، توان سازمان کشورهای صادرکننده نفت(اوپک) برای رصد دقیق وضعیت تولید و صادرات نفت ایران را بهشدت کاهش داده است. به گفته منابع آگاه در اوپک، این وضعیت باعث شده تصویر روشنی از میزان عرضه واقعی نفت ایران در دسترس نباشد و تصمیمگیری درباره مدیریت بازار با عدم قطعیت بیشتری همراه شود.
براساس این گزارش نمایندگان کشورهای عربی عضو اوپک بهویژه در حوزه خلیجفارس، از اختلال جدی در تبادل اطلاعات با همتایان ایرانی خود خبر دادهاند. این اختلال شامل دادههای فنی مربوط به تولید، صادرات و ظرفیت مازاد است؛ دادههایی که در شرایط حساس بازار نقش کلیدی در تنظیم سیاستهای تولید اوپک دارند.
این روزنامه در ادامه مینویسد: این کاهش شفافیت در حالی رخ میدهد که ایران در ماههای گذشته مسیر افزایش تولید خود را با جدیت دنبال کرده است. مقامهای صنعت نفت ایران بهطور مستمر از راهاندازی پروژههای جدید، احیای چاههای قدیمی و اضافه شدن چاههای تازه به مدار تولید خبر دادهاند. هر ماه گزارشهایی از افزایش ظرفیت تولید در میادین نفتی بهویژه در مناطق جنوبی و غرب کارون منتشر میشود که نشاندهنده تلاش تهران برای تثبیت و گسترش عرضه حتی در شرایط تحریم است.
تحلیلگران بازار انرژی معتقدند این روند افزایشی هرچند ممکن است بهطور کامل در آمارهای رسمی بینالمللی ثبت نشود اما در عمل بر توازن عرضه و تقاضای جهانی اثرگذار است. این مساله زمانی حساستر میشود که اوپک برای جلوگیری از نوسانات شدید قیمت به دادههای دقیق و بهروز وابسته است؛ دادههایی که درباره ایران اکنون با ابهام همراه شدهاند. از سوی دیگر بازار چین همچنان ستون اصلی جذب نفت ایران باقی مانده است. پس از بازگشت تحریمهای آمریکا در سال۲۰۱۸، نفت ایران بهتدریج جایگاه خود را در سبد وارداتی چین تثبیت کرد. آنچه امروز اهمیت دارد، نه تازه بودن این مسیر بلکه عمق و شدت این وابستگی در شرایط افزایش تولید ایران است. براساس برآوردهای موسسه تحلیلی کپلر، چین در سال۲۰۲۵ بیش از ۸۰درصد نفت صادراتی ایران را خریداری کرده است. میانگین واردات روزانه نفت ایران به چین در این سال به حدود یکمیلیون و ۳۸۰هزار بشکه رسیده؛ رقمی معادل حدود ۱۳درصد از کل واردات دریایی نفت چین. براساس گزارش والاستریتژورنال این حجم واردات، نفت ایران را از یک تامینکننده جانبی به یک گلوگاه پنهان در امنیت انرژی چین تبدیل کرده است. اگرچه این وابستگی در آمارهای رسمی پکن بهطور شفاف منعکس نمیشود اما نقش آن در حفظ هزینههای پایین خوراک پالایشگاهها بهویژه در دوره نوسان قیمتهای جهانی قابلتوجه است. محرک اصلی این رابطه تخفیفهای قابلتوجه نفت ایران است. نفت سبک ایران معمولا با حدود ۸ دلار تخفیف نسبت به نفت برنت معامله میشود؛ تخفیفی که صرفهجویی میلیارددلاری برای پالایشگاههای چینی ایجاد میکند. این موضوع بهویژه برای پالایشگاههای مستقل موسوم به «تیپات» در استان شاندونگ اهمیت دارد؛ پالایشگاههایی که حاشیه سود محدودی دارند و به نفت ارزان برای بقا در بازار نیازمندند. با این حال والاستریتژورنال تاکید میکند که افزایش حجم صادرات به معنای افزایش متناسب درآمد ایران نیست. هزینههای بالای حملونقل، مسیرهای پیچیده فروش، تخفیفهای سنگین و محدودیتهای بانکی باعث شده بخش قابلتوجهی از ارزش واقعی صادرات نفت ایران کاهش یابد یا با تاخیر به اقتصاد کشور بازگردد.
در کل همزمانی افزایش تولید ایران، کاهش شفافیت اطلاعاتی و تشدید وابستگی چین، چالشی تازه برای اوپک و بازار جهانی نفت ایجاد کرده است. تحریمها اگرچه صادرات نفت ایران را متوقف نکردهاند اما آن را به مسیری کمشفافتر و دشوارتر برای رصد سوق دادهاند؛ مسیری که میتواند در دورههای حساس ثبات بازار جهانی انرژی را تحتتاثیر قرار دهد.
منبع: والاستریتژورنال
