سهم مردم در مذاکرات

فردا برای بار دوم دور تازه گفت‌وگوهای نمایندگان جمهوری اسلامی و مقام‌های آمریکایی در ژنو پایتخت سوییس برگزار می‌شود. تجربه دوره‌های پیشین مذاکرات از  ۱۳۸۲تا امروز که ۲۲سال شده نشان می‌دهد هرگز هیچ مذاکره‌کننده ایرانی در این سال‌ها از شهروندان کشور نپرسیده است انتظار آنها از نتیجه مذاکرات چیست؟ شهروندان ایرانی در سال‌های نخست گفت‌وگوها که براساس سیاست اتمی جمهوری اسلامی برگزار می‌شد

به دلایل گوناگون داستان را دنبال نمی‌کردند یا آن را در کانون توجه نداشتند. بعدها و در دولت‌های محمود احمدی‌نژاد با مقام‌های اروپایی و نیز آژانس بین‌المللی هسته‌ای بود که معلوم شد تحریم اقتصادی کشور در دستورکار است و همینطور هم شد. پس از آن در سال۱۳۹۷ بود که دونالد ترامپ، رییس‌جمهور خاص آمریکا پس از استقرار در کاخ سفید برخورد سخت با جمهوری اسلامی را در دستور کار  قرار داده و در اردیبهشت ماه خبر داد از برجام کنار می‌کشد. پس از تحریم‌های اوباما و ترامپ و موثر شدن این تحریم‌ها، ایرانیان به گفت‌وگوها توجه کرده و اکنون به این دور از گفت‌وگوها توجه اکید نشان خواهند داد. تجربه شهروندان و نیز درک و فهم آنها این احساس را پدیدار کرده که نتیجه گفت‌وگوها و مذاکرات در این سال‌ها به بدتر شدن زندگی آنها و خراب شدن کسب‌وکارشان و نیز کاهش سطح رفاهشان منجر شده است. علاوه‌براین حالا شهروندان ایرانی به این باور رسیده‌اند که حالت نه جنگ نه صلح پس از جنگ ۱۲روزه به دلیل این است که گفت‌وگوها با آمریکا به بن‌بست می‌رسد و پس از چند دور گفت‌وگو در هر دوره بی‌نتیجه رها می‌شود و کابوس جنگ بر سرشان به پرواز در می‌آید. به همین دلیل است که شهروندان حالا از گفت‌وگوهای در پیش و مذاکره‌کنندگان و نیز از نهادهای بالای سر نهاد دولت و وزارت خارجه انتظار دارند خواسته‌های آنها در هرگفت‌وگو در اولویت اول قرار گیرد و هر مساله دیگری پس از خواست‌های شهروندان باشد. ایرانیان که با استفاده از اینترنت و شبکه‌های اجتماعی از وجود سازمان‌ها و نهادهای مستقل از قدرت در کشورهای دیگر آگاهی پیدا کرده‌اند انتظار دارند این نهادها در ایران نیز فعالیت آزاد داشته باشند و نظر آنها را درباره اولویت‌های مذاکره استخراج کرده و روی میز بگذارند.

شهروندان ایرانی در گفت‌وگوهای روزمره میان خود که می‌شود در فضاهای واقعی شنید و در شبکه‌های اجتماعی هم خواسته خود را از مذاکرات در میان می‌گذارند همچنین برطرف شدن تحریم به هر قیمتی برای مردم اولویت نخست است، باور دارند اگر این گره از دست و پای اقتصاد ایران برداشته شود روند کاهنده قدرت خریدشان در جایی می‌ایستد و حتی می‌شود بهبود یابد. بدیهی است ایرانیان در این فضای داغ سیاسی خواسته‌های دیگری هم دارند که می‌شود آنها را نیز با نظرسنجی کارشناسی- علمی برطرف کرد. مردم باور دارند مذاکره برای مذاکره تازه گفت‌وگوها جواب نمی‌دهد و اگر قرار بر این است که

بن بست باز شود بهتر است سازگاری بیشتر دست‌کم برای یک دوره میان‌مدت در دستور کار قرار گیرد. مردم انتظار ندارند چرخ پنجم گاری باشند.