در جستوجوی تعادل!
سمیه حاتمی امین– بورس تهران معاملات روز گذشته را با فضایی نسبتا مثبت آغاز کرد اما در ادامه با افزایش فشار عرضه، روند بازار تغییر کرد و شاخص کل در محدوده منفی به کار خود پایان داد. با این حال افزایش نسبی تقاضا نسبت به روزهای گذشته و عملکرد بهتر نمادهای کوچک و متوسط، مانع از تشدید افت بازار شد و نشانههایی از حرکت تدریجی بورس به سمت تعادل را نمایان کرد.
چرخش بازار در نیمه معاملات
معاملات روز گذشته در دقایق ابتدایی با برتری نسبی خریداران آغاز شد و بسیاری از نمادها در محدوده مثبت معامله شدند اما این شرایط دوام چندانی نداشت. از میانه معاملات، افزایش عرضه در بخش قابلتوجهی از بازار موجب شد روند قیمتها تغییر کند و اغلب نمادها وارد محدوده منفی شوند. در پایان نیز ۴۸درصد بازار در محدوده منفی بسته شد که بیانگر برقراری نوعی تعادل میان قدرت خریداران و فروشندگان، هرچند با برتری نسبی عرضه بود.
واگرایی شاخصها
شاخص کل بورس روز گذشته با کاهش ۳۰هزار و ۸۵۳ واحدی، معادل ۶۳/۰درصد افت کرد و در سطح ۴میلیون و ۸۹۳هزار و ۸۳۲ واحد قرار گرفت. در مقابل، شاخص هموزن مسیر متفاوتی را طی کرد و با رشد ۲هزار و ۷۳۹ واحدی معادل ۲۱/۰درصد، به سطح یکمیلیون و ۳۲۶هزار و ۲۵۶ واحد رسید.
این واگرایی میان دو نماگر اصلی بازار نشان میدهد که برخلاف فشار فروش در نمادهای بزرگ و شاخص ساز، سهام کوچک و متوسط با استقبال بیشتری از سوی سرمایهگذاران مواجه شدند و بخشی از نقدینگی به سمت این گروهها حرکت کرد.
ارزش و حجم معاملات
ارزش معاملات روز گذشته بورس به ۲۴هزار و ۷۱۰میلیارد تومان رسید و حجم معاملات نیز ۵/۴۹میلیارد برگه سهم ثبت شد. این ارقام از تداوم فعالیت معاملهگران در بازار حکایت دارد اما همچنان فضای احتیاط بر تصمیمات سرمایهگذاران سایه انداخته و مانع از شکلگیری جریان قدرتمند خرید شده است.
ادامه خروج پول حقیقی
در جریان معاملات روز گذشته، تراز پول حقیقی به منفی ۲هزار و ۶۷۷میلیارد تومان رسید؛ رقمی که همچنان از خروج قابلتوجه سرمایه خرد از بازار حکایت دارد. استمرار این روند نشان میدهد بخش مهمی از سرمایهگذاران حقیقی هنوز نسبت به آینده بازار اطمینان کافی ندارند و ترجیح میدهند نقدینگی خود را از بورس خارج کنند.
کاهش صفهای فروش
از مهمترین نکات معاملات روز گذشته، کاهش بخشی از صفهای فروش نسبت به روزهای گذشته بود. افزایش نسبی تقاضا باعث شد تعدادی از نمادها از کفهای قیمتی فاصله بگیرند و بخشی از فشار فروش تخلیه شود اما این میزان تقاضا هنوز برای تغییر جهت کلی بازار و آغاز یک روند صعودی پایدار کافی نبود.
معاملهگران به دنبال کاهش ریسک
رفتار معاملات روز گذشته نشان داد بورس تهران همچنان در مرحله جستوجوی تعادل قرار دارد؛ مرحلهای که در آن نه فروشندگان از قدرت لازم برای ایجاد یک ریزش فراگیر برخوردارند و نه خریداران توانستهاند جریان قدرتمندی از ورود نقدینگی ایجاد کنند. آغاز مثبت بازار و تغییر مسیر آن در ادامه معاملات بیانگر این واقعیت است که هر موج تقاضا هنوز با عرضه سرمایهگذارانی روبهرو میشود که ترجیح میدهند از فرصت رشدهای مقطعی برای کاهش ریسک پرتفوی خود استفاده کنند.
بیاعتمادی به شاخصسازها
واگرایی میان شاخص کل و شاخص هموزن نیز یکی از مهمترین پیامهای معاملات روز گذشته بود. رشد شاخص هموزن در شرایطی که شاخص کل کاهش یافت، نشان میدهد بخشی از فعالان بازار به جای تمرکز بر نمادهای بزرگ، به سمت شرکتهای کوچک و متوسط حرکت کردهاند. این اتفاق معمولا زمانی رخ میدهد که سرمایهگذاران تصور میکنند سهام شاخصساز همچنان با فشار فروش یا ابهامات بنیادی مواجه هستند اما در برخی صنایع کوچک امکان کسب بازدهی بیشتری وجود دارد.
پویایی معاملات سهام
از سوی دیگر حجم و ارزش معاملات نشان میدهد بازار از نظر گردش معاملات همچنان فعال است و رکود کامل بر آن حاکم نیست. با این حال بخش مهمی از این گردش مالی ناشی از جابه جایی نقدینگی میان گروههای مختلف است و هنوز نمیتوان آن را بهمنزله ورود سرمایه جدید به بازار تلقی کرد. در واقع تا زمانی که پول تازه وارد بورس نشود، شکلگیری یک روند صعودی قدرتمند دشوار خواهد بود.
نکته مهم دیگر تداوم خروج منفی ۲هزار و ۶۷۷میلیارد تومان پول حقیقی است. سرمایهگذاران خرد معمولا حساسترین بخش بازار نسبت به ریسکهای سیاسی، اقتصادی و تصمیمات سیاستگذار هستند. ادامه خروج سرمایه حقیقی نشان میدهد فضای بیاعتمادی هنوز به طور کامل از بین نرفته و بسیاری از معاملهگران ترجیح میدهند تا روشن شدن چشمانداز بازار، در موقعیت کمریسکتری قرار بگیرند.
در عین حال،۲ کاهش صفهای فروش را میتوان یکی از نشانههای مثبت معاملات روز گذشته دانست. جمع شدن بخشی از صفها معمولا به معنای کاهش هیجان فروش و افزایش تدریجی تمایل خریداران برای ورود به بازار است. اگر این روند در روزهای آینده نیز ادامه پیدا کند، میتواند زمینهساز افزایش نقدشوندگی و بهبود تدریجی شرایط معاملات شود.
بازار سهام نیازمند محرکهای بنیادین
البته بازار همچنان به محرکهای بنیادی نیاز دارد. انتشار گزارشهای مطلوب شرکتها، ثبات در متغیرهای کلان اقتصادی، کاهش ابهامات سیاستگذاری، بهبود شرایط نرخ ارز و افزایش اعتماد سرمایهگذاران میتواند زمینه ورود دوباره نقدینگی را فراهم کند. در غیر این صورت، احتمال ادامه نوسانات فرسایشی و حرکت رفت و برگشتی شاخصها همچنان وجود خواهد داشت.
در مجموع، معاملات روز گذشته را میتوان یک گام کوچک در مسیر بازگشت تعادل ارزیابی کرد. هرچند شاخص کل کاهش یافت، اما رشد شاخص هموزن، افزایش نسبی تقاضا و کاهش صفهای فروش نشان میدهد بخشی از بازار در حال بازیابی توان خود است. با این حال تا زمانی که روند خروج پول حقیقی متوقف نشود و محرکهای بنیادی قدرتمند به بازار تزریق نشود، نمیتوان از آغاز یک روند صعودی پایدار سخن گفت و انتظار میرود بورس همچنان با احتیاط و نوسان به مسیر خود ادامه دهد.
