خسارات جنگ بهتوریسم
نادر نینوایی– اقتصاد گردشگری ایران روزهای بحرانی را پشتسر میگذارد. وقوع جنگ اخیر افزون بر خسارات مستقیم بهتاسیسات گردشگری ۱۳استان بهشکل غیرمسقیم هم بر اقتصاد توریسم کشور اثر گذاشته است. ازدسترفتن فصل پرمسافر نوروز و خانهنشینشدن راهنمایان گردشگری در اینایام، خالیماندن تختهای اقامتگاهها و کاهش فروش صنایعدستی و سایر صنایع وابسته بهگردشگری همه ترکشهای جنگ اخیر بوده که بر پیکر نحیف صنعت توریسم کشور نشسته است.
آنطورکه معاون گردشگری کشور به«جهانصنعت» گفته آسیب مستقیم جنگ بهتاسیسات گردشگری حدود ۶۰۰میلیارد تومان برآورد شده است. عدم نفع آژانسهای مسافرتی براثر جنگ اخیر حدود ۵/۵همت و عدم نفع هتلداران در اینمدت نزدیک به۲۰همت برآورد شده است.
آمار و ارقام مطرح شده گویای زخمی است که جنگ بر صنعت توریسم کشور وارد آورده و بهنظر میرسد چنانچه فکری برای التیام اینزخم نشود خطر تعطیلی کسبوکارهای گردشگری و بیکارشدن فعالان اینصنعت بیشاز هرزمان دیگری وجود دارد.
برآورد معاون گردشگری از خسارات جنگ بهتوریسم کشور
انوشیروان محسنیبندپی، معاون گردشگری در پاسخ بهپرسش خبرنگار «جهانصنعت» درخصوص خساراتی که جنگ بهصنعت توریسم ایران وارد آورده است، گفت: تاسیسات گردشگری ۱۳استان بهصورت مستقیم در جریان حملات متحمل خساراتی شدند. براساس برآوردی که وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی مطرح کردند ۷ونیمهمت خسارت بهمیراث فرهنگی کشور وارد و بناهایی نظیر کاخ گلستان و آثاری همچون قلعه فلکالافلاک لرستان متحمل آسیبهایی شدند. در بخش تاسیسات گردشگری نیز که در تملک بخش خصوصی بودند در استانهای همدان، آذربایجان غربی، کرمانشاه، کردستان، بوشهر، خوزستان، تهران، البرز و قم بخشهایی خسارت دیدند. برآورد انجامشده نشان میدهد که تاسیسات گردشگری ایناستانها مجموعا ۶۰۰میلیاردتومان(بهشکل مستقیم) دچار خسارت شدند. افزونبراین ۴/۱میلیاردتومان هم عدمِ نفع خسارت وارد آورده است. باید اذعان کنم که از جمله تاسیسات گردشگری آسیبدیده مشتمل بر اقامتگاهها و آژانسهای مسافرتی(با برآورد خسارت ۵ونیمهمتی) هستند.
وی افزود: «براساس محاسباتی که داشتیم در بازه ۴۵روزه از مجموع حدود ۳۶هزارو۶۰۰نفری که در ۷هزاردفاتر خدمات مسافرتی کشور کار میکنند عدم نفع آنها ۵ونیم همت برآورد شده است. راهنمایان گردشگری فعال کشور نیز حدود هزارنفر در محاسبات درنظر گرفته شدند که در ایام پرمسافر نوروز که عملا فصل کاری آنها بوده درمجموع یکهمت عدم نفع داشتند. موسسات آموزشی نیز درجریان حملات تحت تاثیر قرار گرفتند. افزونبراین در بخش اقامتی ۵۱۴هزارتخت در کشور داریم که میزان کاهش ضریب اشغال بهنسبت مدت مشابه سالهای قبل حدود ۴۳درصد کاهش داشته و از حدود ۸۰درصد ضریب اشغال به۳۷درصد رسیده است. با احتساب متوسط قیمت هرشب اقامت حدود ۲میلیونتومان برای هر تخت در ۴۵روز نزدیک به۲۰ همت عدم نفع هتلها و اقامتگاههای کشور بوده است.»
اقدامات انجامشده برای کمک بهصنعت گردشگری کشور
محسنیبندپی در پاسخ به اینپرسش که آیا قصدی برای ارائه یارانه سفر بهمردم برای کمک بهرونق گردشگری داخلی وجود دارد یا خیر، گفت: «برای کمک بهسفرهای داخلی بهدنبال هماهنگی بین سهرکن هستیم که یکی جامعه هتلداران بوده و درخواست داشتیم که تخفیفهایی ارائه دهند. رکن دیگر اما ایناست که تلاش داریم کارت سفر ارائه دهیم. رکن سوم هم ایناست که بانکهای عامل در استانها تحریک تقاضا ایجاد کنند که در اینزمینه اصفهان پیش قدم شده و اعلام کرده هرکس بهاصفهان سفر کند وام ۴درصدی بهاو ارائه میشود.»
معاون گردشگری کشور درخصوص آمار گردشگری ورودی در اینایام نیز گفت: «در دوران جنگ گردشگری ورودی بهطور کامل متوقف نشده و در اسفندماه حدود ۱۴۱هزارگردشگر ورودی و در فروردین ۱۷۸هزارنفر وارد کشور شدند.»
وی با تشریح راهبردهای کلان معاونت گردشگری برای مدیریت اینصنعت در شرایط متغیر منطقهای از تدوین سهسناریوی عملیاتی «جنگ و بحران»، «نه جنگ نه صلح» و «صلح و ثبات پایدار» برای سال۱۴۰۵ خبر داد و تاکید کرد: رویکرد دولت حفظ پایداری کسبوکارهای گردشگری، تقویت تابآوری ملی و استمرار جریان خدمات سفر در هر سطح از تحولات سیاسی و امنیتی است.
محسنیبندپی با تاکید بر اینکه سیاست وزارت میراثفرهنگی مبتنی بر «تعطیلناپذیری گردشگری» است، تصریح کرد: حتی در دشوارترین شرایط نیز تلاش شده جریان فعالیتهای اینصنعت حفظ شود و تعامل میان دولت تشکلها و بخش خصوصی استمرار یابد.
معاون گردشگری در تشریح سناریوهای طراحیشده برای مدیریت صنعت گردشگری در سال جاری گفت: سناریوی نخست مربوط به«وضعیت جنگ و بحران» است که در آن تمرکز اصلی بر مدیریت بحران، حفظ امنیت گردشگران، پایداری حداقلی خدمات سفر، تقویت گردشگری داخلی و صیانت از کسبوکارهای گردشگری خواهد بود و برنامههای توسعهای و بینالمللی بهصورت موقت در اولویت پایینتر قرار میگیرد.
وی افزود: سناریوی دوم «نه جنگ نه صلح» است که محتملترین وضعیت پیشروی کشور در سال جاری محسوب میشود. در اینوضعیت توسعه گردشگری داخلی تمرکز بر بازار کشورهای همسایه، طراحی بستههای تشویقی برای سرمایهگذاری در مناطق امن و بهرهگیری از ظرفیت دیپلماسی گردشگری در دستور کار قرار خواهد گرفت.
محسنیبندپی سناریوی سوم را «صلح و ثبات پایدار» عنوان کرد و گفت: درصورت تحقق اینشرایط برنامههایی همچون افزایش ۵۰درصدی گردشگران ورودی، توسعه روادید الکترونیکی برای ۳۳کشور، جذب سرمایهگذاری خارجی در گردشگری سلامت و طبیعتگردی و فعالسازی کریدورهای منطقهای گردشگری اجرایی خواهد شد.»
درنهایت باید اذعان داشت باتوجه بهرکود در بازار گردشگری ورودی بهکشور و بانظربه وضع نامناسب معیشتی مردم که درعمل موجب رکود گردشگری داخلی شده لازم است که فارغ از شعارزدگی اقدامات عملی برای احیای صنعت نیمهجان گردشگری بهانجام برسد چراکه درصورت کمتوجهی بهاینحوزه موج تعدیل نیرو و ازدسترفتن بدنه متخصص صنعت توریسم کشور بههیچوجه دور از ذهن نیست.
