تولید در پیچ ارزی
سارا اصغری– واحدهای تولیدی سالهاست که خواهان یکسانسازی نرخ ارز شده بودند. طی هشتسال گذشته که دولتهای مختلف با ارز دو یا حتی چندنرخی به برخی کالاها یارانه اختصاص داده و با این اقدام زمینه رانت بسیاری را ایجاد کرده بودند فضا بیشازپیش بر تولید تنگتر شده بود. از سوی دیگر برخی کارشناسان معتقد هستند که پایداری نرخ ارز از طریق ثباتی که در انواع بازارها ایجاد میکند در میانمدت سبب ایجاد رشد اقتصادی باثبات در کشور میشود. اکنون که دولت تصمیم به یکسانسازی نرخ ارز گرفته است با چالشهای خارجی و داخلی بسیاری مواجه بوده و ما را با این پرسش روبهرو میکند که آیا دولت توانایی این موضوع را دارد که با موفقیت اجراییشدن یکسانسازی نرخ ارز یا بهتعبیری جراحی در اقتصاد کشور را بهسرانجام برساند؟
واحدهای تولیدی موافق یکسانسازی نرخ ارز هستند
علیاکبر کلانتر، عضو هیاتمدیره خانه صنعت، معدن و تجارت ایران در گفتوگو با «جهانصنعت» ضمن پرداختن بهموضوع یکسانسازی نرخ ارز و اثرات آن بر تولید بیان کرد: هیچواحدی در بخش خصوصی وجود ندارد که مخالف یکسانسازی نرخ ارز در کشور باشد مگر اینکه بهرانتی متصل بوده که با این اقدام رانت خود را از دست داده باشد. اما در این راستا دولت باید پیچیدگیهای این موضوع را دریابد و با برنامهریزی آن را انجام داده و بهجلو ببرد.
کلانتر در ادامه با توضیح این موضوع که اکنون همچنان دونرخ ارز با اختلاف ۲۰تا۲۵هزارتومان در کشور وجود دارد، ادامه داد: دولت قصد دارد که با یکطرح خزنده قیمت این دو نرخ را بهیکدیگر بهحدی نزدیک کند که درنهایت بهیک نرخ تبدیل شود. قرار بود که ماهی ۳درصد این نرخ افزایش پیدا کند.
موانع داخلی و خارجی
کلانتر در ادامه با اشاره بهاین موضوع که یکسانسازی نرخ ارز هم با مسائل داخلی و هم با مسائل خارجی در ارتباط است، توضیح داد: با اجرای این طرح دولت آمریکا و ترامپ بهعنوان رییسجمهور این کشور تعرفه ۲۵درصدی برای مبادلهکنندگان با ایران تعریف کرده که این موضوع شرایط را برای ارزآوری در کشور ما سخت خواهد کرد. از سوی دیگر با مسائل داخلی نیز روبهرو هستیم که شرایط را برای اجراییشدن این اقدام سخت کرده است.
این عضو هیاتمدیره خانه صنعت، معدن و تجارت ایران در پاسخ بهاین پرسش که اجرای این طرح سبب تورم بیشتر و افزایش هزینه تمامشده نخواهد شد، گفت: این طرح ممکن است که بازار را با شوک مواجه کند، اما باید اجازه بدهیم که عرضهوتقاضا سبب تعادل در بازار شود و زمانی که این اتفاق روی بدهد بازار نیز بهآرامش خواهد رسید.
کمبود ارز، مشکل اساسی دولت
این عضو هیاتمدیره خانه صنعت، معدن و تجارت ایران در ادامه با اشاره بهاین موضوع که دولت با مشکل برگشت ارز روبهرو بوده، عنوان کرد: ارز یک کالاست و زمانی که بازار با کمبود مواجه میشود ارزش آن در بازار افزایش پیدا خواهد کرد و پول ملی دربرابر آن ارزش خود را از دست خواهد داد که این موضوع بهنوبهخود سبب تورم خواد شد.
هماکنون نیز باوجود تحریمها ما در کشور با کمبود ارز روبهرو شده هستیم. درحالحاضر نیز یکی از مهمترین مشکلات دولت بازگشت ارز بهکشور بوده از همین رو با مشکل کمبود ارز و ناترازی بودجه روبهرو شده است. دولت قادر نشده که پول نفت را بهکشور بازگرداند. از سوی دیگر صادرات غیرنفتی در کشور بهویژه صنایع خصولتی و پتروشیمیها نیز ارز صادراتی خود را بهکشور برنگرداندند و دولت باید این شرکتهای بزرگ را مجبور بهبازگشت ارز خود بهداخل کشور کند. وقتی مدیران این شرکتها را دولت انتخاب میکند باید آنها را در بازگشت ارز بهکشور پاسخگو بداند. وی در ادامه تاکید کرد: بنابراین اگر شرایط مهیا باشد هیچتولیدکنندهای مخالف ارز تکنرخی نیست.
این عضو هیاتمدیره خانه صنعت، معدن و تجارت ایران در پاسخ بهاین پرسش که آیا حتی با یکسانسازی نرخ ارز دولت قادر بهکنترل تورم خواهد شد، گفت: یکی از عومل تورمزا در کشور عدم بازگشت ارز بهداخل کشور است که اگر دولت بتواند ارزهای خود را بهداخل کشور بازگرداند تا حدی قادر بهکنترل تورم نیز خواهد بود.
کلام آخر
یکسانسازی نرخ ارز یکی از مطالبههای چندینساله تولیدکنندگان است که این روزها در حال اجراییشدن بوده؛ اقدامی که همراه با خود شوک و التهاباتی را در بازار ایجاد کرده است. از سوی دیگر عامه مردم در این شرایط نوسانی نرخ ارز انتظار دارند که قیمت تمام کالاها افزایش پیدا کنند که این انتظارات تورمی خود عامل بسیار مهمی در بروز تورم میشود. بهطورکلی این نوسانات باعث میشود چرخه تولید دچار مشکل شده و ممکن است شرایط رکود و تورم همزمان ایجاد شود. این در حالی است که دولت همچنان با کمبود ارز روبهرو بوده و برطرفکردن آن نیازمند تغییر سیاستهای کلی کشور است که سبب رفع تحریمها شود.
