روزنامه جهان صنعت

بازار ارز ایران در هفته منتهی به ۱۲ دی‌ماه، یکی از پرنوسان‌ترین دوره‌های خود را تجربه کرد؛ هفته‌ای که دلار آزاد با ثبت دامنه نوسان نزدیک به ۱۰ هزار تومان، از جهش‌های هیجانی ابتدای هفته تا عقب‌نشینی معنادار در روزهای پایانی حرکت کرد و در این میان، دلار هرات و درهم امارات نیز بازدهی بالاتری نسبت به بازار تهران به ثبت رساندند؛ نوسانی که بیش از هر چیز تحت‌تأثیر تغییر ریاست بانک مرکزی، پیام‌های ضد‌رانتی دولت و تغییر مسیر بازار رسمی شکل گرفت.

نوسان افزایشی روزهای گذشته بازار ارز که در واقع اثر روانی اعتراضات در تهران و برخی شهرستان‌ها بود به سرعت فروکش کرده که از دلایل آن می‌توان به بازگشت دلار به کانال واقعی و تغییر رییس کل بانک مرکزی اشاره کرد. اما سوال این است که چرا در سال‌های اخیر قیمت ارز روند صعودی داشته است؟ که کارشناسان، کاهش درآمدهای نفتی و رشد نقدینگی را از دلایل اصلی پایین آمدن ارزش پول ملی می‌دانند.

معاون ارزی پیشین بانک مرکزی همچنین بیان کرد: رابطه میان نرخ ارز و تورم، رابطه‌ای دوسویه است. از یک‌سو افزایش نرخ ارز به تورم دامن می‌زند و از سوی دیگر، تورم خود نتیجه رشد بالای نقدینگی در کشور است. ریشه اصلی این حجم بالای نقدینگی نیز به کسری مزمن بودجه بازمی‌گردد. در صورتی که این روند ادامه یابد، در نهایت بانک مرکزی توان و ابزار کافی برای کنترل شرایط اقتصادی را از دست خواهد داد.

کاهش تقاضای سفته‌بازی، افت هیجان معاملاتی، افزایش حضور بازارساز و تقویت پیام‌های ضد‌رانتی دولت، همه حکایت از آن دارد که بازار ارز در آستانه ورود به دوره‌ای تازه از تنظیم قیمتی و مهار جهش‌ها قرار گرفته است.

بازار ارز ایران در وضعیت کنونی را دیگر نمی‌توان با ابزارهای کلاسیک و تفسیرهای خطی توضیح داد. مساله اصلی نه ضعف نظارت و نه حتی شوک‌های بیرونی بلکه ساختار سیاست ارزی کشور است.

در آخرین روز سال ۲۰۲۵ و همزمان با کاهش بهای اونس جهانی به دلیل پیش بینی بازارها درباره پایان جنگ روسیه و اوکراین در سال ۲۰۲۶ و همچنین کاهش احتمال رخدادهای نظامی جدید در منطقه و درنهایت حضور رییس کل جدید بانک مرکزی در ساختمان شیشه ای میرداماد، قیمت دلار در بازار تهران و به تبع آن قیمت طلا مانند سه روز گذشته روند نزولی داشت.

بازار ارز پس از رکورد تاریخی ۱۴۴ هزار و ۶۰۰ تومان، تحت‌تأثیر تغییر ریاست بانک مرکزی نفس تازه‌ای کشید و دلار با عقب‌نشینی دو کاناله در محدوده ۱۳۶ هزار تومان آرام گرفت؛ وضعیتی که نشان می‌دهد معامله‌گران اکنون چشم‌انتظار نخستین سیگنال‌های عملیاتی از تیم جدید سیاست‌گذار پولی هستند.

رئیس‌کل بانک مرکزی گفت: حذف تدریجی رانت ارز چندنرخی جزو برنامه‌های اصلی ماست.

قیمت دلار، یورو و سایر ارزها اعلام شد.

در شرایط اقتصادی فعلی، نرخ ارز بی‌محابا به سمت بالا حرکت می‌کند و حالا در پی اخبار تغییر سکانداری بانک مرکزی و انتصاب عبدالناصر همتی به‌عنوان رئیس کل، این سؤال مطرح می‌شود که آیا او می‌تواند ترمز رشد دلار را بکشد؟