روزنامه جهان صنعت

بازار ارز در سومین روز هفته با چرخشی محسوس از فاز اصلاح به مدار صعود بازگشت؛ جایی که دلار آزاد، دلار هرات و درهم امارات هم‌زمان با گشایش مثبت، به کانال‌های بالاتر نفوذ کردند و نشانه‌های روشنی از احیای تقاضا و تقویت انتظارات تورمی به بازار مخابره شد.

 در حالی نظاره‌گر اوضاع نابسامان و تلخ اقتصادی کشور هستیم که دماسنج‌های اصلی آن یعنی نرخ ارز و نرخ تورم، آینده نویدبخشی را ترسیم نمی‌کنند.

در روزهای پایانی سال ۲۰۲۵ میلادی ، بازار ارز ایران یکی از پرنوسان‌ترین دوره‌های خود را تجربه می‌کند.

با هم‌زمانی حذف تالار اول و اتصال ارز خدماتی به بازار تجاری، سیاست ارزی دولت وارد فاز جدیدی شد.

مدیرعامل اتحادیه تعاونی‌های عمرانی تهران گفت: فضای روانی حاکم بر بازار به‌گونه‌ای شکل گرفته که خریداران ناچار هستند برای جلب نظر فروشندگان، پیشنهادهای اغواکننده‌تری ارائه دهند و همین پیشنهادها به‌تدریج به یک پایه قیمتی جدید در بازار مسکن تبدیل خواهد شد.

بازار ارز ایران در هفته منتهی به ۱۲ دی‌ماه، یکی از پرنوسان‌ترین دوره‌های خود را تجربه کرد؛ هفته‌ای که دلار آزاد با ثبت دامنه نوسان نزدیک به ۱۰ هزار تومان، از جهش‌های هیجانی ابتدای هفته تا عقب‌نشینی معنادار در روزهای پایانی حرکت کرد و در این میان، دلار هرات و درهم امارات نیز بازدهی بالاتری نسبت به بازار تهران به ثبت رساندند؛ نوسانی که بیش از هر چیز تحت‌تأثیر تغییر ریاست بانک مرکزی، پیام‌های ضد‌رانتی دولت و تغییر مسیر بازار رسمی شکل گرفت.

نوسان افزایشی روزهای گذشته بازار ارز که در واقع اثر روانی اعتراضات در تهران و برخی شهرستان‌ها بود به سرعت فروکش کرده که از دلایل آن می‌توان به بازگشت دلار به کانال واقعی و تغییر رییس کل بانک مرکزی اشاره کرد. اما سوال این است که چرا در سال‌های اخیر قیمت ارز روند صعودی داشته است؟ که کارشناسان، کاهش درآمدهای نفتی و رشد نقدینگی را از دلایل اصلی پایین آمدن ارزش پول ملی می‌دانند.

معاون ارزی پیشین بانک مرکزی همچنین بیان کرد: رابطه میان نرخ ارز و تورم، رابطه‌ای دوسویه است. از یک‌سو افزایش نرخ ارز به تورم دامن می‌زند و از سوی دیگر، تورم خود نتیجه رشد بالای نقدینگی در کشور است. ریشه اصلی این حجم بالای نقدینگی نیز به کسری مزمن بودجه بازمی‌گردد. در صورتی که این روند ادامه یابد، در نهایت بانک مرکزی توان و ابزار کافی برای کنترل شرایط اقتصادی را از دست خواهد داد.

کاهش تقاضای سفته‌بازی، افت هیجان معاملاتی، افزایش حضور بازارساز و تقویت پیام‌های ضد‌رانتی دولت، همه حکایت از آن دارد که بازار ارز در آستانه ورود به دوره‌ای تازه از تنظیم قیمتی و مهار جهش‌ها قرار گرفته است.

بازار ارز ایران در وضعیت کنونی را دیگر نمی‌توان با ابزارهای کلاسیک و تفسیرهای خطی توضیح داد. مساله اصلی نه ضعف نظارت و نه حتی شوک‌های بیرونی بلکه ساختار سیاست ارزی کشور است.