روزنامه جهان صنعت

بازار جهانی طلا پس از دو ماه نوسان و تثبیت در محدوده ۴ هزار دلار، با انتشار مجموعه‌ای از داده‌های ضعیف بازار کار آمریکا وارد یک موج صعودی قدرتمند شده و بهترین عملکرد هفتگی خود از ابتدای سال را ثبت کرده است. با این حال، بسیاری از تحلیلگران معتقدند این جهش به‌تنهایی برای ادامه صعود کافی نیست و مسیر رسیدن طلا به محدوده ۴۵۰۰ دلار همچنان به داده‌های تورمی و تصمیم‌های بعدی فدرال رزرو وابسته خواهد بود.

قیمت طلا در معاملات روز جمعه بازار جهانی، افزایش یافت و تحت تاثیر کاهش قیمت نفت، در مسیر ثبت بزرگترین رشد هفتگی خود از ژانویه قرار گرفت.

اصلاح چندماهه قیمت طلا ممکن است در حال شکل دادن به یک کف مهم باشد؛ آن هم درست زمانی که تردیدها درباره ارزش‌گذاری سهام مرتبط با هوش مصنوعی افزایش یافته است. برخی تحلیلگران براین باورند که هجوم سرمایه به فناوری‌های هوش مصنوعی، طلا را برای مدتی از کانون توجه خارج کرده، اما نشانه‌های فرسودگی این رونق در حال آشکار شدن است. از نگاه این تحلیلگران، کاهش تب فناوری و چرخش سرمایه از سهام گران‌قیمت به دارایی‌های واقعی می‌تواند موج صعودی بعدی بازار طلا را آغاز کند.

طلا در آخرین روز ماه میلادی ژانویه، نخستین رشد ماهانه خود از زمان آغاز جنگ ایران و آمریکا را ثبت کرد، اما مهم‌ترین پیام بازار نه میزان افزایش قیمت، بلکه تغییراتی است که در ساختار تکنیکال نمودارها دیده می‌شود. هرچند بازده ماهانه فلز زرد بسیار محدود بوده، شکل‌گیری الگوهای جدید در نمودارهای ماهانه و روزانه می‌تواند نشانه‌ای از پایان روند اصلاحی و فراهم شدن زمینه برای آغاز یک حرکت صعودی باشد؛ هرچند تحلیلگران معتقدند هنوز برای تأیید این سناریو به شواهد بیشتری نیاز است.

افت شدید قیمت طلا بیش از آنکه نشانه پایان روند صعودی این فلز باشد، نتیجه ورود بازار به محدوده فروش افراطی است. برخی تحلیلگران براین باورند که مجموعه‌ای از شاخص‌های تکنیکال، موقعیت معامله‌گران و وضعیت صندوق‌های سرمایه‌گذاری نشان می‌دهد بخش عمده فشار فروش احتمالاً تخلیه شده و طلا می‌تواند به کف دوره‌ای خود برسد. با این حال، عامل اصلی صعود بعدی طلا نه صرفاً بازگشت تقاضای سرمایه‌گذاری، بلکه فشار فزاینده بدهی، کسری بودجه، تورم و ناتوانی دولت‌ها در کنترل هم‌زمان بازار اوراق و ارزش پول‌های ملی خواهد بود.

کاهش غیرمنتظره تورم آمریکا در ماه ژوئن، معادلات بازارهای مالی را به سرعت تغییر داد و طلا را بار دیگر به آستانه مقاومت ۴۱۰۰ دلاری رساند. افت محسوس شاخص قیمت مصرف‌کننده، احتمال ادامه افزایش نرخ بهره توسط فدرال رزرو را کاهش داده و همین موضوع تقاضا برای طلا را تقویت کرده است. با این حال، این به معنای پایان نگرانی‌های تورمی نیست. اگرچه فشارهای قیمتی در کوتاه‌مدت کاهش یافته، اما تداوم نااطمینانی در بازار انرژی، تنش‌های ژئوپلیتیکی و تغییر رویکرد سیاست‌گذاری فدرال رزرو همچنان چشم‌انداز تورم را با ابهام روبه‌رو نگه داشته است.

افت شدید قیمت طلا در نیمه نخست سال ۲۰۲۶، در نگاه اول می‌تواند نشانه‌ای از تضعیف جایگاه این فلز باشد، اما همین کاهش قیمت بخشی از تناقض بزرگ‌تری است که آینده نظام پولی جهان را شکل می‌دهد. تقویت دلار و افزایش نرخ‌های بهره در کوتاه‌مدت بر طلا فشار وارد می‌کند، اما در بلندمدت کشورها را بیش از پیش به سمت تنوع‌بخشی ذخایر و کاهش وابستگی به دلار سوق می‌دهد. در این چارچوب، طلا به‌تدریج از یک ابزار پوشش تورم به دارایی ذخیره‌ای خنثی، بدون ریسک طرف مقابل و قابل استفاده میان بلوک‌های رقیب در جهان چندقطبی تبدیل می‌شود.

چشم‌انداز اقتصاد ایران در ماه‌های آینده بیش از هر عامل دیگری به مسیر تحولات سیاسی و امنیتی وابسته است. ترکیب رشد اقتصادی نزدیک به صفر، افزایش شدید نقدینگی و پایه پولی، تورم ماهانه بالا، افت صادرات نفت و تشدید نااطمینانی، اقتصاد را در معرض رکود تورمی عمیق‌تری قرار داده است. در چنین شرایطی می‌توان سه سناریوی اصلی را در نظر گرفت: تنش‌زدایی محدود، تقابل مدیریت‌شده و تشدید درگیری. هر یک از این سناریوها آثار متفاوتی بر قیمت دلار، بورس و طلا خواهند داشت، اما در مجموع به نظر می‌رسد در ماه‌های آینده، انتخاب ترکیب مناسب دارایی‌ها و توجه به نقدشوندگی و پوشش ریسک، اهمیت بیشتری از گذشته پیدا کند.

افزایش خرید طلا توسط بانک‌های مرکزی در سال‌های اخیر، این تصور را ایجاد کرده است که جهان در حال بازگشت به عصر طلاست و این فلز بار دیگر به مهم‌ترین دارایی ذخیره‌ای کشورها تبدیل شده است. اما صندوق بین‌المللی پول در گزارشی نشان می‌دهد آنچه بیش از هر عامل دیگری باعث افزایش سهم طلا در ذخایر بانک‌های مرکزی شده، نه خرید گسترده طلا بلکه جهش بی‌سابقه قیمت جهانی آن بوده است. در عین حال، اگرچه بسیاری از بانک‌های مرکزی همچنان به افزایش ذخایر طلای خود ادامه داده‌اند، اما این تصمیم بیش از آنکه ناشی از تغییر ماهیت طلا باشد، حاصل تغییر شرایط اقتصاد و سیاست جهانی است. با این حال، صندوق بین‌المللی پول هشدار می‌دهد که نباید افزایش ارزش طلا را با افزایش واقعی قدرت ذخایر ارزی یکسان دانست و تأکید می‌کند که طلا، برخلاف تصور رایج، همچنان دارایی پرریسکی است که تنها در چارچوب مدیریت دقیق ذخایر می‌تواند نقش مفیدی ایفا کند.

قیمت طلا پس از افت قابل توجه در معاملات روز گذشته، در بازارهای آسیایی تا حدودی تثبیت شد؛ اما همچنان دو عامل اصلی تشدید دوباره تنش‌های نظامی میان آمریکا و ایران و انتظار برای انتشار صورت‌جلسه نشست ماه ژوئن فدرال رزرو بر روند این بازار سایه انداخته‌اند. در حالی که افزایش تنش‌های ژئوپلیتیکی معمولاً از قیمت طلا حمایت می‌کند، رشد قیمت نفت و افزایش نگرانی‌ها درباره تداوم تورم، احتمال حفظ نرخ‌های بهره در سطوح بالا را تقویت کرده و مانع رشد بیشتر این فلز گرانبها شده است.