روزنامه جهان صنعت

مذاکرات برای بازگشایی تنگه هرمز وارد مرحله حساسی شده، اما هنوز توافق نهایی میان ایران، عمان و آمریکا شکل نگرفته است. طرح مورد بحث می‌تواند بخشی از کنترل تردد در این آبراه راهبردی را به ایران واگذار کند؛ تحولی که در صورت تحقق، به معنای تغییر مهمی در موازنه ژئوپلیتیکی منطقه خواهد بود. در همین حال، اختلاف بر سر نحوه بازرسی کشتی‌ها، دریافت هزینه عبور، وضعیت شناورهای آمریکایی و اسرائیلی و مین‌روبی تنگه، همچنان مانع اصلی رسیدن طرف‌ها به توافق است.

از نگاه رهبران ایران، کنترل تنگه هرمز به مهم‌ترین اهرم بازدارندگی در برابر آمریکا و اسرائیل تبدیل شده و عقب‌نشینی از آن گزینه‌ای قابل پذیرش نیست. تهران معتقد است توانایی ایجاد اختلال در یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال انرژی جهان، می‌تواند واشنگتن را به پذیرش توافقی مطلوب‌تر وادار کند. با این حال، این راهبرد هم‌زمان اقتصاد ایران را نیز تحت فشار قرار داده و اختلاف‌نظرهایی را در داخل حاکمیت برانگیخته است. در کنار تلاش برای ایجاد یک مسیر موقت کشتیرانی از طریق همکاری با عمان، مذاکرات بر سر آینده هرمز به مهم‌ترین پیش‌شرط ازسرگیری گفت‌وگوهای هسته‌ای تبدیل شده است.

ایرانیان واقعا نمی‌دانند که وقتی دونالد ترامپ تهدیدی را بیان می‌کند، آیا واقعا به اجرا کردن آن تهدید فکر می‌کند یا در لحظه آخر از اجرای آن تهدید- به هر بهانه یا دلیل- منصرف می‌شود.

تصمیم تازه دونالد ترامپ برای توقف حملات و پیگیری توافق با ایران، بار دیگر پرسش‌هایی درباره راهبرد آمریکا در جنگ ایجاد کرده است. وال‌استریت‌ژورنال معتقد است رفت‌وبرگشت مداوم ترامپ میان تهدید نظامی و وعده صلح، نه‌تنها اهداف جنگ را مبهم کرده، بلکه ابتکار عمل را تا حدی در اختیار ایران قرار داده است. از نگاه این روزنامه، تا زمانی که جزئیات توافق روشن نشود و رفتار عملی تهران تغییر نکند، نمی‌توان این تحول را پیروزی آمریکا دانست.

ابهام در اهداف، پیام‌های متناقض و تغییر مداوم مواضع آمریکا، به یکی از ویژگی‌های اصلی جنگ با ایران تبدیل شده است. اگرچه ابهام در برخی بحران‌ها می‌تواند زمینه کاهش تنش را فراهم کند، اما در این جنگ نتیجه معکوس داشته است. نبود اهداف روشن، هم دامنه درگیری را گسترش داده، هم آتش‌بس را بی‌ثبات کرده و هم مذاکرات را با مشکل روبه‌رو ساخته است. بر همین اساس، دستیابی به توافقی پایدار مستلزم آن است که واشنگتن اهداف خود را شفاف‌تر و با ثبات بیشتری دنبال کند.

ادامه جنگ میان آمریکا و ایران نه‌تنها هزینه‌های سنگینی برای هر دو طرف ایجاد کرده، بلکه به‌تدریج قدرت چانه‌زنی واشنگتن را نیز کاهش داده است. نشریه فارن پالیسی معتقد است راه پایان دادن به این جنگ، تشدید فشار نظامی نیست، بلکه دستیابی به توافقی پایدار بر سر تنگه هرمز، ارائه مشوق‌های اقتصادی به ایران، تقویت توان دفاعی کشورهای عربی خلیج فارس و ایجاد اجماع میان متحدان آمریکا است. از این منظر، پایان جنگ نه با تسلیم کامل ایران، بلکه با توافقی محدود اما قابل اجرا امکان‌پذیر خواهد بود.

تنها چند هفته پس از امضای توافق موقت میان آمریکا و ایران، نشانه‌های فروپاشی آن آشکار شده است. ازسرگیری حملات نظامی، اختلاف بر سر تنگه هرمز، توقف مذاکرات درباره پرونده هسته‌ای و اختلاف بر سر آزادسازی دارایی‌های بلوکه‌شده ایران نشان می‌دهد توافقی که قرار بود زمینه‌ساز پایان پنج دهه خصومت باشد، نتوانسته حتی بحران‌های فوری را مهار کند. اکنون نه جنگ پایان یافته، نه مذاکرات پیشرفت کرده و نه چشم‌انداز روشنی برای دستیابی به توافقی پایدار وجود دارد.

دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا در نشست کابینه خود در کمپ دیوید مدعی شد که ویتکاف، کوشنر، جی‌دی ونس و روبیو از دولت ما با ایران صحبت می‌کنند.

یک مقام آمریکایی مدعی شد دونالد ترامپ آغاز مذاکرات با ایران را به موافقت تهران با آتش‌بس مشروط کرده است.

در سال‌های اخیر تحلیلگران سیاسی تقابل واشنگتن و تهران را ذیل چارچوب برنامه هسته‌ای، موشکی، گروه‌های نیابتی، حقوق بشر یا امنیت اسرائیل تعریف می‌کردند.