پتانسیلهای یک بازار ناشناخته
جهان صنعت- طبق گزارش منتشرشده ازسوی fortunebusinessinsights حجم بازار جهانی قارچ در سال۲۰۲۵ حدود ۶۵/۱۹میلیونتن بود و پیشبینی میشود که از ۲۱میلیونتن در سال۲۰۲۶ به۵۸/۳۷میلیونتن در سال۲۰۳۴ با نرخ رشد مرکب سالانه ۵۵/۷درصد در دوره پیشبینی(۲۰۳۴-۲۰۲۶) افزایش یابد.
ازسویدیگر دادههای آماری سازمان فائو نشان میدهد که در حوزه تولید کشورهایی همچون چین، ژاپن، هند، ایالاتمتحده، لهستان، هلند، اسپانیا، کانادا، روسیه، فرانسه، آلمان، بریتانیا، ترکیه، ایرلند، ایران، مجارستان، ایتالیا، استرالیا، اندونزی و آفریقایجنوبی ۲۰کشور برتر محسوب میشوند. در حالی طبق آمارهای سازمان فائو که مربوط بهسال۲۰۲۵-۲۰۲۴ است نشان میدهد ایران در حوزه تولید در جایگاه شانزدهم جهان است که بهگفته کارشناسان اینصنعت از نظر کیفیت تولیدات ایران در جهان نیز جزو برترینها بوده و حتی گفته میشود در حد استانداردهای اروپاست و قابلیت رقابتی در بازارهای جهانی درصورت فراهمبودن شرایط سیاسی را دارد.
تولید روزانه ۶۰۰تن قارچ در ایران
محمد حسین افشار، فعال و کارشناسان بخش قارچ دراینرابطه گفت: وضعیت قارچ بهاین شکل است الان که روزانه ۶۰۰تن قارچ در ایران تولید میشود یعنی ۱۸۰هزارتن در سال تولید داریم.
رییس سابق انجمن قارچ درخصوص جایگاه ایران در منطقه خاورمیانه نیز گفت: در خاورمیانه اول هستیم بهعبارت دیگر در حوزه تولید قارچ ایران بهترین تولید کننده بوده و تولید اینمحصول در واحدهای تولید کشور با بهرهگیری از آخرین تکنولوژی تولید که از کارشناسان هلندی استفاده میکنند انجام میشود بنابراین از نظر شرایط تولید میتوان گفت در حد استاندارد اروپا هستیم. این درحالی است که از نظر کیفیت نیز کیفیت قارچ تولیدی ایران در شرایط خوبی است عمدتا بهایندلیل که با شرایط آب و هوایی که داریم و کلش گندمی که داریم کیفیت محصول ما عالی است.
افشار در رابطه با چالشهایی که تولید کنندگان در سال۱۴۰۴ در رابطه با تولید محصول داشتند نیز گفت: همانطورکه میدانید ماده اولیه مصرفی ما در این صنعت «کُلش گندم و کود مرغی» است. بااینوجود بهدلیل خشکسالیهای پیدرپی که داشتیم کلش کندم کم شد و قیمتها بالا رفت و این یکیاز اصلیترین چالشهای پیشروی تولید است. ازسویدیگر شرایط تحریمی و مسائل سیاسی که پیش میآید روی میزان تولید ما تاثیر میگذارد. بااینوجود سیستم دولتی و وزارت جهاد کشاورزی همواره در بحث تولید با ما همراه است و از ما حمایت میکند.
صادرات بهکشورهای همسایه
اینکارشناس بخش درخصوص شرایط صادراتی حاکم بر این حوزه نیز گفت: در حوزه صادراتی قارچ ایران معمولا بهکشورهای عراق، آذربایجان و افغانستان صادر میشود. البته در بحث صادرات عوامل مختلفی موثر است. یکی شرایط تحریمی محسوب میشود. چون تحریم هستیم کمتر کشوری تمایل دارد با ما تعامل داشته باشد بنابراین صادرات ما غالبا از طریق بازارچههاست و اکثرا بهصورت تهاتری انجام میشود. درنتیجه تا شرایط تحریمی و مسائل سیاسی دیگر حاکم است نمیتوانیم در بحث صادرات خوب عمل کنیم.
ازسویدیگر دادههای آماری جهانی نشان میدهد آسیا و اقیانوسیه با سهم ۶۹/۷۹درصدی در سال۲۰۲۵ بر بازار قارچ تسلط داشتند که این امر بهمصرف سرانه بالاتر، تولید گسترده و پذیرش تکنیکهای پیشرفته کشت در کشورهایی مانند چین، ژاپن و هند نسبت داده میشود. بهنحوی که چین همچنان بزرگترین تولیدکننده و مصرفکننده در سطح جهان بوده و سرانه مصرف آن بهطور قابلتوجهی بالاست.
بهعبارت دیگر طبق این گزارش در سال۲۰۲۵ بازار آسیا و اقیانوسیه ۶۶/۱۵میلیونتن دلار را بهخود اختصاص داد که ۶۹/۷۹درصد از صنعت جهانی را تشکیل میدهد و پیشبینی میشود در سال۲۰۲۶ به۷۲/۱۶میلیونتن برسد.
تکنیکهای پیشرفته و مدرن کشت
بهگفته کارشناسان انتظار میرود اتخاذ «تکنیکهای پیشرفته و مدرن کشت» توسط کشاورزان منطقه همراه با استفاده از آن برای تولید محصولات دارویی برای درمان بیماریهای مختلف و برای تناسب اندام کلی رشد بازار منطقه آسیا و اقیانوسیه را در سالهای آینده تقویت کند. علاوهبراین انجمنهای دولتی بهطور فعال در ترویج تولید قارچ برای برآوردن تقاضای روبهرشد محصولات مشارکت دارند. بهعنوان مثال در مارس۲۰۲۴ آژانس همکاری بینالمللی ژاپن (JICA) پروژهای را در هیماچال پرادش هند آغاز کرد تا کشت قارچ شیتاکه را در هند ترویج دهد. پیشبینی میشود بازار ژاپن تا پایان سال۲۰۲۶ به۱۲/۰میلیارددلار، بازار چین به۰۶/۱۶میلیارددلار و بازار هند به۱۶/۰میلیارددلار برسد.
منبع: بازار
