بورس در کشاکش جنگ و صلح!
جهان صنعت – بازار سرمایه در هفته سوم بهمن همچنان روندی نزولی همراه با خروج سرمایههای حقیقی را تجربه کرد. تداوم تنشهای سیاسی و نظامی علیه ایران و کاهش شدید ریسکپذیری سرمایهگذاران تحتتاثیر این عوامل، باعث شد تا بازار سرمایه همچنان روزهایی بدون رونق را سپری کند. همزمان، افزایش جذابیت در بازارهای سفتهبازانه نیز به تسهیل روند خروج سرمایهها کمک کرده و شاخصهای بازار با تداوم روند اصلاحی همراه بودند.
به این ترتیب، هفته گذشته شاخص کل بورس تهران با ثبت ۷۳/ ۰درصد افت به تراز ۴میلیون و ۲۹هزار واحد رسید. شاخص هموزن بازار نیز با ثبت افت ۴۵/۰درصدی در تراز یکمیلیون و ۵هزار واحد قرار گرفت. چنانچه بازار به روند اصلاحی خود ادامه دهد، شاخص هموزن شاهد از دست دادن کانال یکمیلیونی خواهد بود. نکته قابلتوجه اینکه صندوقهای اهرمی بازار نیز در هفته گذشته شاهد ریزش بودند.
صندوقهای طلا و جبران افت هفته گذشته
با این حال اما در هفته سوم بهمنماه صندوقهای طلای بورسی موفق به بازگشت به محدوده سقف قبلی شده و اصلاح قیمتی هفته دوم بهمن را جبران کردند. این رشد تحتتاثیر تقویت بازار اونس جهانی طلا و همچنین بازگشت دلار آزاد به نرخهای نزدیک به سقف قبلی رخ داد. همچنین کاهش امیدواری به روند مذاکرات میان ایران و آمریکا در روزهای میانی هفته، به افزایش تقاضا در صندوقهای طلای بورسی منجر شد.
تقویت نامحسوس جبهه خریداران در هفتهای منفی
بررسی آمار معاملات هفته گذشته نشان میدهد باوجود فضای معاملاتی منفی و خروج سرمایه از بازار، سرانه خریداران افزایش یافته و در بالای ۶۰میلیون تومان تثبیت شده است. در واقع با کاهش یافتن فروشندگان حقیقی و کاهش سرانه فروش و در مقابل آن، افزایش سرانه خرید میتوان گفت بازار از روند هیجانی خود خارج شده و جریان سرمایه در حال ورود به مسیری متعادل است.
با این حال آمارها نشان میدهند، همچنان خریداران حقیقی به طور ویژه افزایش نیافتهاند و با قطعیت نمیتوان در خصوص بازگشت بازار به مدار صعود در هفته جاری سخن گفت. بهویژه اینکه با توجه به تداوم سفرهای منطقهای در هفته گذشته سرمایهگذاران و تحلیلگران در انتظار خروجی دقیقتری در خصوص اخبار مذاکرات هستند و هرگونه خبر میتواند جهت کلی روند بورس را به طور کامل تغییر دهد.
گزارش عملکرد شرکتها در سایه تغییر سیاستهای ارزی
بررسی عملکرد شرکتهای بورسی نشان میدهد باوجود اینکه این شرکتها شاهد افزایش سودآوری در ترازنامهها بودهاند اما با توجه به افزایش نرخ ارز و در قیاس با تورم موجود از رشد بازمانده، با کاهش تولید روبهرو شدهاند و همین موضوع نیز سبب توقف روند سرمایهگذاری در این شرکتها شده است.
به عبارت دیگر حتی اگر بورس ایران در ماه گذشته تا به امروز تحتتاثیر ریسکهای سیاسی و نظامی نیز دچار ریزش نمیشد، بسیار محتمل بود که با انتشار گزارشهای شرکتها، بسیاری از شرکتهای بورسی در صنایع و گروههای مختلف شاهد روند خروج سرمایه باشند چراکه با عدم تحقق انتظارات تحلیلگران پیرامون سودآوری در قیاس با واقعیات بازار مواجه بودهاند.
در این میان یکی از مشکلات اصلی در صنایع تولیدی روند کاهشی میزان تولید است که تحتتاثیر کاهش تقاضا و یا نبود مواد اولیه متاثر از تحریمها و یا از دست دادن برخی بازارهای مهم صادراتی رخ داده است. کاهش معنادارا حاشیه سود در برخی صنایع، افق سودآوری در آنها را در هالهای از ابهام فرو برده است. از این رو، سرمایهگذاران اکنون با احتیاط بیشتر گام برداشته و برخی سرمایهها نیز در انتظار شفاف شدن تاثیر سیاست ارز تک نرخی و مجوزهای افزایش نرخ محصول در صنایع مختلف هستند. بر این اساس بازار از منظر بنیادین نیز همچنان در انتظار به سر برده و با خروج سرمایههای قدرتمند از روند معاملات، وارد فاز اصلاحی شده است و شاید اتفاقات سیاسی و اجتماعی در دی و بهمن تنها بهعنوان کاتالیزور این اصلاح عمل کرده است.
بازار در کشاکش امیدها و نگرانیها
بازار سرمایه در هفتهای که گذشت شاهد رفتار متفاوت معاملهگران در روزهای مختلف، تحتتاثیر اخبار متغیر و گاه متناقض سیاسی قرار داشت. از آنجا که مذاکرات روز جمعه تا حدودی از شدت نگرانیها کاسته بود، روز شنبه بورس با معاملاتی کاملا مثبت همراه با ورود دوباره سرمایههای حقیقی روبهرو بود اما مجددا با افزایش اظهارنظرهای سیاسی و گاهی متناقض و نگرانکننده، جو منفی تقویت و باعث شد تا معاملات بورس نیز متاثر از آن بار دیگر وارد فضای منفی شده و تحلیلها پیرامون ریزش دوباره و شناسایی کفهای جدید نیز در میان تحلیلگران بازار افزایش یابد.
در واقع میتوان گفت در این روزها حرکت شاخصهای مالی بازار بیش از آنکه متاثر از مولفههای اقتصادی باشد، تحت فشار فضای منفی و خستگی روانی سرمایهگذاران از طولانی شدن ابهامات سنگین سیاسی و نظامی است. دچار شدن سرمایه به وضعیت تعلیق، در نهایت به کاهش شدید ریسکپذیری در بازار انجامیده و سرمایهگذاران را متوجه بازارهایی با ریسک پایینتر در طولانیمدت خواهد کرد.
