کوچ پول به سنگر درآمد ثابتها
احسان کاظمی– اگرچه معاملات سهام همچنان متوقف بوده اما بازار سرمایه ایران به خواب نرفته است. صندوقهای درآمد ثابت، صندوقهای طلا و صندوقهای نقره همچنان فعال هستند و جریان معاملات در این بخشها ادامه دارد؛ جریانی که در نخستین روز معاملاتی هفته با ورود پول حقیقی به صندوقهای درآمد ثابت همراه شد اما همزمان نشانههای پررنگی از فشار فروش در صندوقهای طلا و نقره را به نمایش گذاشت.
با تعطیلی معاملات سهام، نگاه بخش قابلتوجهی از معاملهگران به بازار صندوقها دوخته شده است؛ بازاری که در چنین مقاطعی معمولا نقش پناهگاه نقدینگی را ایفا میکند. دادههای معاملاتی روز گذشته نیز نشان میدهد این نقش بهویژه در صندوقهای درآمد ثابت همچنان پررنگ است.
ورود پول حقیقی به صندوقهای درآمد ثابت
پایان معاملات روز گذشته صندوقهای درآمد ثابت با ثبت ورود حدود ۴۵۵میلیارد تومان پول حقیقی همراه شد؛ رقمی که نشاندهنده تمایل سرمایهگذاران حقیقی به ابزارهای کمریسک در فضایی بوده که معاملات سهام تعطیل شده و عدم قطعیت در بازارهای دارایی افزایش یافته است.
این جریان نقدینگی هرچند به تنهایی سیگنال تغییر روند محسوب نمیشود اما از حفظ جذابیت صندوقهای درآمد ثابت در میان سرمایهگذاران خرد حکایت دارد.
براساس دادههای معاملاتی، ارزش کل معاملات صندوقهای درآمد ثابت به حدود ۱۸هزار و ۱۶۸میلیارد تومان رسید و حجم معاملات نیز در سطح ۸/۶میلیارد واحد قرار گرفت. این ارقام نشان میدهد با وجود تعطیلی بازار سهام، تحرک در بازار صندوقهای کمریسک ادامه دارد و نقدشوندگی این ابزارها همچنان در سطح بالایی قرار گرفته است.
سرانه خرید حقیقیها در این گروه حدود ۲۳۴میلیون تومان و سرانه فروش آنها ۲۳۲میلیون تومان ثبت شد. همین نزدیکی دو شاخص، نسبت خرید به فروش را به ۰۱/۱ رسانده است؛ نسبتی که از برتری بسیار محدود خریداران حکایت دارد. با این حال این برتری آنقدر پرقدرت نیست که بتوان از تغییر قطعی مسیر بازار صحبت کرد و بیشتر باید آن را نشانهای از تعادل نسبی عرضه و تقاضا دانست.
نقش پررنگ حقوقیها در سمت فروش
در بررسی ترکیب بازیگران بازار صندوقهای درآمد ثابت، نقش پررنگ سرمایهگذاران حقوقی کاملا مشهود است. در پایان معاملات روز شنبه، ارزش خرید حقیقیها به حدود ۶هزارمیلیارد تومان رسید و ۰۴/۳۳درصد از کل خرید را به خود اختصاص دادند. در مقابل حقوقیها با سهم ۹۶/۶۶درصدی، بیش از ۱۲هزارمیلیارد تومان خرید انجام دادند.
در سمت فروش نیز شرایط مشابهی دیده میشود بهطوری که حقوقیها با سهم ۴۸/۶۹درصدی، بازیگر اصلی عرضه در بازار بودند. این ترکیب نشان میدهد اگرچه پول حقیقی به بازار صندوقهای درآمد ثابت وارد شده اما همچنان وزن معاملات در اختیار بازیگران بزرگ و حقوقیهاست.
بررسی جریان پول در نمادهای این گروه نشان میدهد بیشترین خروج نقدینگی مربوط به صندوق یاقوت بوده که میتواند نشانهای از افزایش فشار فروش در این نماد باشد. در مقابل صندوق کیان توانست بیشترین جذب نقدینگی را به ثبت برساند و بهعنوان مقصد اصلی پول در معاملات دیروز صندوقهای درآمد ثابت شناخته شد.
سقوط همزمان صندوقهای طلا و نقره
در نقطه مقابل صندوقهای درآمد ثابت، بازار صندوقهای طلا و نقره روزی کاملا متفاوت را پشت سر گذاشت. پایان معاملات روز شنبه در این دو گروه با غلبه فشار فروش همراه شد بهطوری که ۹۷درصد از صندوقهای طلا و تمام صندوقهای نقره در محدوده منفی بسته شدند. این در حالی است که ورود پول حقیقی به هر دو گروه مثبت بوده اما ساختار معاملات به نفع فروشندگان شکل گرفته است.
در گروه صندوقهای طلا، ارزش معاملات به حدود ۱۰هزار و ۸۶میلیارد تومان رسید و حجم معاملات نیز ۹۶۶میلیون واحد ثبت شد. این ارقام نشان میدهد توجه معاملهگران به این بازار همچنان بالاست اما جهت حرکت قیمتها، از ضعف تقاضا در برابر عرضه حکایت دارد.
بررسی جریان نقدینگی نشان میدهد حدود ۳۳۵میلیارد تومان پول حقیقی وارد صندوقهای طلا شده اما نسبت خرید به فروش عدد منفی ۸۶/۱ را ثبت کرده است. به بیان دیگر با وجود ورود نقدینگی حقیقی، فشار فروش دست بالا را دارد. سرانه خرید حقیقیها ۱۲۸میلیون تومان و سرانه فروش آنها ۲۳۸میلیون تومان بوده که اختلاف معنادار این دو شاخص، قدرت فروشندگان را تایید میکند.
از منظر تعداد معاملهگران نیز ۴۹هزار و ۲۹۳ خریدار حقیقی در مقابل ۲۵هزار و ۱۶۲ فروشنده قرار گرفتهاند اما ارزش فروش حقیقیها به ۵هزار و ۹۹۸میلیارد تومان رسیده است؛ موضوعی که نشان میدهد فروشندگان با حجمهای بزرگتری اقدام به عرضه کردهاند.
صندوقهای نقره یکدست قرمزپوش
شرایط در بازار صندوقهای نقره حتی سختتر از صندوقهای طلا بود. تمام نمادهای این گروه در محدوده منفی بسته شدند و فشار فروش سنگینی بر بازار حاکم شد. ارزش معاملات صندوقهای نقره به ۲۴۸میلیارد تومان و حجم معاملات به ۲۴۱میلیون واحد رسید.
باوجود این افت قیمتی حدود ۱۶میلیارد و ۴۰۰میلیون تومان پول حقیقی وارد این گروه شد اما نسبت خرید به فروش منفی ۳۵/۳ ثبت شد که از غلبه سنگین عرضه حکایت دارد. سرانه خرید حقیقی در صندوقهای نقره ۲۶میلیون تومان و سرانه فروش ۸۹میلیون تومان بوده؛ شکافی که نشاندهنده اختلاف قابلتوجه قدرت فروشندگان و خریداران است.
تعداد خریداران حقیقی در این گروه ۸هزار و ۶۵۰ نفر و فروشندگان ۲هزار و ۳۹۷ نفر گزارش شده اما ارزش فروش حقیقیها همچنان بالاتر از خرید آنها بوده و همین مساله مانع از بهبود قیمتها شده است.
برآیند معاملات روز شنبه نشان میدهد در هفتهای که تعطیلی معاملات سهام ادامه یافته است، صندوقها به کانون توجه بازار تبدیل شدهاند. صندوقهای درآمد ثابت با جذب ۴۵۵میلیارد تومان پول حقیقی، نقش پناهگاه کمریسک را ایفا کردهاند در حالی که صندوقهای طلا و نقره با وجود ورود نقدینگی، زیر فشار سنگین فروش قرار دارند. این ترکیب رفتاری از احتیاط بالای معاملهگران و ترجیح امنیت بر ریسک در فضای فعلی بازار حکایت دارد.
