چالش های کیفیت در سولفات آمونیوم وارداتی و راه حل تولید داخل
با وجود اینکه در دهه های اخیر، تولید داخلی کودهای شیمیایی رشد کرده است، اما باز هم شاهد واردات سیل عظیمی از انواع کودها به داخل کشور هستیم. یکی از این کودها که نمونه های وارداتی اش را در بازار زیاد می بینیم، سولفات آمونیوم است.
در سال های اخیر، بازار کودهای شیمیایی در ایران، زیر ذره بین فعالان حوزه کشاورزی بوده است. برخی از این کودها از کیفیت کافی برخوردار بوده و برخی دیگر، نتوانسته اند رضایت کشاورزان سخت کوش را جلب کنند. برای انتخاب بهترین کود، باید با چالش های کیفیت در کودهای وارداتی (از جمله کود سولفات آمونیوم) آشنا شوید.
چالش های واردات سولفات آمونیوم
سولفات آمونیوم، کود نیتروژنی-گوگردی است که در تأمین عناصر غذایی ضروری محصولات کشاورزی مختلف، نقش مهمی دارد. سولفات آمونیوم به دلیل داشتن ۲۱٪ نیتروژن و ۲۴٪ گوگرد، به طور همزمان هم نیتروژن مورد نیاز را برای گیاهان تامین می کند، هم اینکه Ph خاک های قلیایی را اصلاح می نماید. کاربرد سولفات آمونیوم برای اصلاح pH، برای خاک های کشاورزی ایران که اکثرشان قلیایی هستند بسیار باارزش است.
اما در سال های اخیر با افزایش نیاز کشور به این کود، بخش زیادی از نیاز بازار، از طریق واردات سولفات آمونیوم تأمین می شود. این واردات باعث افزایش دسترسی به کود می شوند. اما واردات کودها، با چالش های جدی هم روبرو است.
چالش های واردات سولفات آمونیوم عبارتند از:
هزینه های بالای واردات و نوسانات ارزی
هزینه واردات محصول از سایر کشورها، به نرخ ارز وابسته است. وقتی که نرخ ارز در بازار داخلی افزایش می یابد، هزینه تمام شده کود هم به طور چشمگیری رشد می کند. طوری که وقتی محصول به دست کشاورز می رسد، اختلاف معناداری بین ارزش واقعی کود و قیمت نهایی آن وجود دارد.
این عدم ثبات در قیمت ها باعث می شود که کشاورز نتواند بودجه بندی واضحی برای خرید کود داشته باشد. بنابراین سرمایه گذاری در بخش کشاورزی با ریسک بالاتری همراه می شود.
کیفیت نامشخص
چالش بزرگ دیگر در واردات کودهای شیمیایی، وارد کردن کودهای تقلبی یا کم کیفیت است. کود نامرغوب ممکن است درصد واقعی عناصر غذایی اعلام شده را نداشته باشد، یا ناخالصی های آن باعث مشکلاتی در خاک و گیاه شوند.
فروشندگان و واردکنندگان منصف، از قبل نمونه ای از کود خریداری شده را آزمایش می کنند تا از کیفیت آن مطمئن شوند. اما متاسفانه بخشی از این کودها به درستی آزمایش نمی شوند و هر چه نیست و هست، به کشاورز تحویل داده می شود. کودهای کیفیت پایین، بهره وری کشاورزی را کاهش می دهند. این کودها نه تنها باعث کاهش محصول می شوند، بلکه به خاک و آب های زیرزمینی آسیب جدی وارد می کنند.
مشکلات لجستیکی و تأمین مستمر
واردات کودهای شیمیایی اکثرا با چالش های لجستیکی همراه است. تأخیر در ترخیص گمرکی، مشکلات حمل ونقل، محدودیت های وارداتی و مسائل انبارداری، همگی جزو عواملی هستند که باعث می شوند کود در زمان مناسب به دست کشاورزان نرسد.
در بخش کشاورزی، تأخیر چند روزه در توزیع کود، می تواند برنامه های کاشت و داشت را به هم بریزد و در نهایت عملکرد محصول را کاهش دهد. این موضوع وقتی جدی تر می شود که میزان مصرف بالا باشد و ذخایر استراتژیک کشور برای پشتیبانی از کشاورزان کافی نباشد.
عدم تطابق کود وارداتی با شرایط خاک ایران
بخش زیادی از سولفات آمونیوم وارداتی بر اساس شرایط خاک و اقلیم کشورهای تولیدکننده فرموله می شود، نه بر اساس نیاز خاک های ایران. سولفات آمونیوم وارداتی ممکن است دانه بندی، خلوص یا حتی سرعت آزادسازی مناسبی برای خاک های قلیایی و آهکی ایران نداشته باشد. این عدم تطابق، باعث کاهش جذب عناصر غذایی توسط گیاه می شود و در نهایت راندمان مصرف کود افت می کند؛ یعنی کشاورز هزینه می کند اما نتیجه مطلوب را نمی گیرد.
جذب رطوبت و کلوخه شدن در مسیر حمل ونقل
سولفات آمونیوم ماده ای رطوبت پذیر است و اگر در شرایط نامناسب حمل یا انبار شود، به راحتی کلوخه می شود. در واردات، این کود مسیرهای طولانی دریایی یا زمینی را طی می کند و اغلب در بنادر یا انبارهای موقت نگهداری می شود. رطوبت بالا در این مسیرها باعث می شود کیفیت فیزیکی کود کاهش پیدا کند و مصرف آن برای کشاورز سخت تر و کم اثرتر شود.
تغییرات سیاست های وارداتی
واردات کود شیمیایی وابسته به سیاست های کلان کشور است. تغییر در تعرفه ها، محدودیت های ثبت سفارش، تحریم ها یا قوانین گمرکی، به صورت ناگهانی روند واردات را مختل می کند. این بی ثباتی باعث می شود تأمین سولفات آمونیوم در برخی فصل ها با کمبود مواجه شود و قیمت ها به طور ناگهانی افزایش یابند؛ اتفاقی که بیشترین فشار آن مستقیماً به کشاورز وارد می شود.
نبود خدمات پس از فروش و پشتیبانی فنی
کود وارداتی معمولاً بدون پشتیبانی فنی واقعی وارد بازار می شود. اگر کشاورز درباره نحوه مصرف، میزان مناسب برای خاک خود یا ترکیب با سایر کودها سوالی داشته باشد، پاسخ مشخص و مسئول مشخصی وجود ندارد. این در حالی است که مصرف نادرست سولفات آمونیوم می تواند باعث اسیدی شدن بیش از حد خاک یا کاهش جذب سایر عناصر شود.
خروج ارز
در مقیاس کلان، واردات مداوم سولفات آمونیوم به معنای خروج ارز از کشور است. این موضوع نه تنها به اقتصاد ملی فشار وارد می کند، بلکه باعث می شود سرمایه ای که می توانست صرف توسعه تولید داخلی، ایجاد اشتغال و بهبود کیفیت محصولات شود، از چرخه اقتصادی کشور خارج شود.
راهکارهای اساسی برای حل چالش های کیفیت در سولفات آمونیوم وارداتی
راهکار اول: استفاده از سولفات آمونیوم تولید داخل با کیفیت تضمین شده
مؤثرترین راهکار برای رفع مشکلاتی مثل جذب رطوبت، کلوخه شدن، ناپایداری تأمین و نبود پشتیبانی فنی، استفاده از کود سولفات آمونیوم تولید داخل با کیفیت استاندارد است.
در سال های اخیر، بخشی از تولیدکنندگان داخلی با تکیه بر استانداردهای جهانی، فناوری های پیشرفته و شناخت دقیق از نیاز خاک های ایران، موفق شده اند محصولاتی تولید کنند که از نظر کیفیت فیزیکی و شیمیایی، کاملاً قابل رقابت با نمونه های خارجی باشد.
سولفات آمونیوم باکیفیت تولید داخل:
- با شرایط اقلیمی و رطوبتی ایران سازگارتر است.
- تأمین آن پایدارتر بوده و وابسته به نوسانات واردات نیست.
- قیمت آن ثبات بیشتری دارد و کشاورز می تواند برای فصل کشت برنامه ریزی کند.
سولفات آمونیوم بارنو نمونه ای از این تولیدات داخلی است که با استفاده از دستگاه های فوق پیشرفته، کنترل کیفی دقیق و فرمولاسیون متناسب تولید می شود. این محصول نه تنها در بازار داخلی عرضه می شود، بلکه به دلیل کیفیت قابل قبول و استاندارد بودن، به کشورهای دیگر نیز صادر می گردد؛ موضوعی که نشان دهنده توان رقابتی آن در سطح منطقه ای و بین المللی است.
سولفات آمونیوم شرکت بارثاوا سپهر پارت در مدل های زیر عرضه می شود:
- سولفات آمونیوم گرانول بارنو
- سولفات آمونیوم کریستاله بارنو
- سولفات آمونیوم پودری بارنو
بسته به نیاز، کشاورزان یکی از انواع کودهای سولفات آمونیوم را تهیه و مصرف می کنند. برای خرید عمده می توانید محصول را مستقیما از شرکت تولید کننده تهیه کنید. همچنین برای خرید محدود، می توانید سولفات آمونیوم بارنو را از کودفروشی های معتبر کشور خریداری نمایید.
راهکار دوم: خرید کود وارداتی فقط از واردکنندگان معتبر
در صورتی که کشاورز یا توزیع کننده همچنان قصد استفاده از کود وارداتی را دارند، انتخاب واردکننده معتبر اهمیت بسیار زیادی دارد.
کود وارداتی نباید صرفاً بر اساس قیمت پایین خریداری شود؛ بلکه لازم است چند معیار کلیدی بررسی گردد:
- انجام آزمایش های لازم برای تأیید درصد خلوص و میزان نیتروژن و گوگرد موجود در کود
- بررسی وضعیت فیزیکی محصول و اطمینان از عدم جذب رطوبت، نم زدگی یا کلوخه شدن
- نگهداری صحیح در انبارهای استاندارد با کنترل رطوبت
- شفافیت واردکننده در ارائه آنالیز محصول و مشخصات فنی
واردکننده ای که مسئولیت کیفیت محصول را می پذیرد، عملاً ریسک مصرف نامناسب کود و خسارت به خاک و محصول را کاهش می دهد.


