پایان مشعلسوزی ۳سال دیگر
جهان صنعت- یکگام دیگر برای پایان مشعلسوزی برداشته شد؛ پروژهای که برای دههها در مسیر اجرا بوده اما بهدلیل نداشتن تکنولوژی و عدم سرمایهگذاری مناسب بهنتیجه نرسیده بود. وزارت نفت در یکسال گذشته اینپروژه را گامبهگام جلو برده و آنطور که گزارشها نشان میدهد پیشرفتها قابل توجه است.
در چارچوب برنامه هفتم توسعه کشور و سیاستهای کلی وزارت نفت هدفگذاری مشخصی برای کاهش مشعلسوزی گازهای همراه نفت تعریف شده است. در اسناد رسمی شرکت ملی نفت ایران آمده که اینبرنامه شامل سهماموریت کلیدی است: افزایش تولید نفت و گاز و جمعآوری گازهای مشعل که جمعآوری گازهای مشعل از منظر صیانت از سرمایه ملی و حفظ محیطزیست بهاندازه افزایش تولید اهمیت دارد.
هدفگذاری کلان وزارت نفت ایناست که تا سال۱۴۰۷ بیشاز ۹۰درصد گازهای مشعل کشور را جمعآوری کند؛ هدفی که در برنامههای بلندمدت با قراردادهای متعدد بخشخصوصی و سرمایهگذاریهای چندصدمیلیوندلاری دنبال میشود.
در اینراستا دولت نهفقط اجرای چند پروژه منفرد را در دستور کار قرار داده بلکه با ایجاد پروژههای بلندمدت و کوتاهمدت و مشارکت با بخشخصوصی و شرکتهای دانشبنیان تلاش کرده تا گازهای همراه نفت را از یک«پدیده آلاینده» به یکمنبع اقتصادی قابل استفاده تبدیل کند.
خبر پیشرفت بیشاز ۶۰درصدی پروژه جمعآوری گازهای مشعل در آغاجاری بخشی از یکشبکه ملی گستردهتر است که در شهرستانهای نفتخیز جنوب اجرا میشود. اینپروژهها شامل ایستگاههای جمعآوری گاز، خطوط انتقال، کمپرسورها و تاسیسات فرآوری هستند که هدفشان جلوگیری از سوزاندن گازهای همراه و بهرهمندی از آن برای تزریق بهشبکه گاز، تولید مایعات گازی و خوراک پتروشیمی است.
درکنار پروژه آغاجاری دههاطرح دیگر در مناطق نفتی مختلف کشور تعریف شده و برخی از آنها در مراحل پیشرفتهتری قرار دارند. مثلا برخی پروژهها تا حدود ۷۴تا۸۴درصد پیشرفت داشتند؛ نشانهای از اینکه دولت مسیر عملیاتیکردن اینبرنامه را با جدیت دنبال میکند.
امضای قراردادهای جدید با بخشخصوصی، برنامهریزی برای توسعه فناوریهای بازیافت گاز و سیاستگذاری برای استفاده از گاز جمعآوریشده در پالایشگاهها، صنایع پاییندستی نفت و شبکه سراسری گاز نشان میدهد که دولت قصد دارد اینطرحها را فراتر از سرپوشی بر مشعلها ببرد و آنها را بهپروژههای اقتصادی و زیستمحیطی پایدار تبدیل کند.
آنطور که سیدمحسن دهبانپور، مدیرعامل شرکت بهرهبرداری نفتوگاز آغاجاری گفته روند اجرای اینطرح تاکنون رضایتبخش بوده است. بهگفته او، یکی از اولویتهای جدی ما جمعآوری گازهای مشعل است که با چند راهبرد ازجمله استفاده از ظرفیت سرمایهگذار اصلی ما یعنی هلدینگ خلیجفارس و جذب سرمایهگذاران از طریق برگزاری مزایده دنبال میشود. هدفگذاری ما بر ایناست که تا پایان سال۱۴۰۷ در حوزه عملیاتی آغاجاری بهجز در موارد فنی گازسوزی نداشته باشیم.
دهبانپور درباره تازهترین وضع اینپروژه گفت: در میدان آغاجاری پروژه جمعآوری گازهای مشعل بهپیشرفت حدود ۶۰تا۶۲درصدی رسیده است. در میدان رگ سفید نیز با راهاندازی واحدهای نمزدایی و تقویت فشار تاکنون حدود ۱۲۵میلیونفوتمکعب از گازهای مشعل اینمیدان جمعآوری شده که معادل حدود ۶۰تا۷۰درصد گازهای تولیدی اینحوزه است. برای جمعآوری باقیمانده گازها نیز از طریق مزایده و استفاده از ظرفیتهای داخلی برنامهریزی شده است.
یکی از بخشهای مهم طرح جمعآوری گازهای مشعل مشارکت بخشخصوصی و شرکتهای دانشبنیان است که علاوهبر کاهش هزینههای دولت میتواند فناوریهای نوین را وارد صنعت نفت کند و ظرفیتهای داخلی را توسعه دهد.
باوجود پیشرفت قابل توجه در پروژههایی مانند آغاجاری چندچالش هنوز باقی است: تامین مالی کامل، توسعه فناوریهای پیشرفتهتر برای بازیابی گاز و هماهنگی میان نهادهای مختلف اجرایی و محیطزیستی. علاوه بر این برای رسیدن بههدف ۹۰درصد جمعآوری گازهای مشعل تا۱۴۰۷ نیازمند تداوم سرمایهگذاری و تسهیل مقررات برای مشارکت بخشخصوصی هستیم.
اگر اینمسیر ادامه یابد ایران میتواند از یککشور با سوزاندن گازهای مشعل بهالگوی بهرهوری انرژی و صیانت از منابع تبدیل شود؛ اتفاقیکه نهفقط اقتصادی بلکه زیستمحیطی و اجتماعی خواهد بود.
