پافشاری تهران بر شروط ۳گانه
جهان صنعت – همزمان با بالا گرفتن سطح تنش در منطقه و در حالی که درپی آخرین نوبت رد و بدل پیامهای مکتوب میان ایران و آمریکا با نقشآفرینی طرف پاکستانی، نشانهای از قرابت نسبی مواضع تهران و واشنگتن به یکدیگر دیده نمیشود، اسماعیل بقائی در یک نشست مطبوعاتی از ارسال پیام جمهوری اسلامی به ایالاتمتحده خبر داده و کاظم غریبآبادی، معاون حقوقی و بینالمللی وزیر امور خارجه نیز با حضور در نشست کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی به تشریح شروط سهگانه ایران برای توافق با آمریکا پرداخته است.
ابراهیم رضایی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی که روز گذشته از برگزاری نشست این کمیسیون با حضور کاظم غریبآبادی معاون حقوقی و بینالملل وزارت امور خارجه خبر داده، در توضیحاتی درباره آنچه در این نشست مطرح شد، گفت: «غریبآبادی گزارشی از حضور وزیر خارجه در اجلاس بریکس و همچنین سفرهای عراقچی به مسکو و پکن و دیدارهایش با مقامهای روسیه و چین ارائه کرد و در بخش دیگر جلسه هم توضیحاتی درباره مذاکرات کنونی مطرح و گزارشی از پیشنهادهایی که به واسطه پاکستان میان ایران و آمریکا رد و بدل شده، به اعضای کمیسیون ارائه شد.» سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس که به نقل از کاظم غریبآبادی، تلویحا از شروط سهگانه ایران پرده برداشت، تاکید کرد که این شروط عبارتند از «خاتمه جنگ در همه جبههها از جمله لبنان»، «توقف محاصره دریایی» و «لغو تحریمها»! هرچند با رجوع به متن صحبتهای این نماینده اصولگرای مجلس، میبینیم که او دستکم به دو مورد دیگر نیز بهعنوان شروط ایران برای امضای توافق با آمریکا اشاره کرده و بر این اساس، علاوه بر شروط سهگانه مورد اشاره، همچنین بر لزوم «خروج نیروهای آمریکایی از منطقه پیرامونی ایران» و «آزادسازی داراییهای ایران» نیز اشاره شده است. حال آنکه ظاهرا شرط چهارم یعنی «خروج نیروهای آمریکایی از منطقه پیرامونی ایران» ذیل بحث «خاتمه جنگ در تمام جبههها» مطرح شده و شرط پنجم که «آزادسازی داراییهای ایران» باشد نیز ذیل بحث «لغو تحریمها» دستهبندی شده است. شروطی که اگرچه نمیتوان آنها را نادرست دانست اما مشکل اینجاست که در آن، هیچ اشارهای به مساله هستهای که مطالبه اصلی طرف مقابل است، نشده و مهمتر از آن، اساسا به هیچیک از خواستههای طرف مقابل نیز اشاره نشده است. به هر تفسیر اما ظاهرا معاون وزیر امور خارجه به اعضای کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس گفته جمهوری اسلامی پیشنهادهای خود را برای طرف آمریکایی ارسال کرده اما آنها هنوز پاسخ رسمی ندادهاند.
اظهاراتی که اگرچه درست به نظر میرسد اما واقعیت این است که دونالد ترامپ در این مدت، به دفعات از مخالفت خود با این شروط تهران سخن گفته و اساسا همین پافشاری بر مواضع ایران باعث شده که آمریکاییها با تحریک اسرائیل بار دیگر به صرافت حمله نظامی به خاک ایران بیفتند.
اما چنانکه اشاره شد روز گذشته همزمان با انتشار روایت نشست کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس و معاون حقوقی و بینالمللی وزارت امور خارجه، نشست مطبوعاتی سخنگوی دستگاه دیپلماسی نیز برگزار شد و اسماعیل بقائی در سخنانی با اشاره به آخرین وضعیت مذاکرات تاکید کرد که «مذاکرات از طریق میانجی پاکستانی ادامه دارد.» سخنگوی وزارت خارجه ایران با بیان اینکه «مذاکرات ادامهدار است و مقطعی نیست»، گفت: «ما بعد از اینکه طرح ۱۴بندی را ارائه دادیم و طرف آمریکایی ملاحظات خود را مطرح کرد، متقابلا ما ملاحظات خود را مطرح کردیم و بهرغم اینکه طرفهای آمریکایی بهطور علنی اعلام کردند، طرح ایران مردود است، ما از طرف میانجی پاکستانی مجموعهای از نکات و ملاحظات اصلاحی را دریافت کردیم. بنابراین از روز بعد از ارسال نقطهنظرات ما به طرف آمریکایی، از طرف پاکستان مجموعهای از پیشنهادات را دریافت کردیم که در این چند روز بررسی شد و همچنان که دیروز اعلام شد، متقابلا نقطهنظرات ما به طرف آمریکایی منعکس شده و روند از طریق میانجی پاکستانی ادامه دارد.» بقایی تصریح کرد: «آن چیزی که با قطعیت میتوان گفت، این است که بحث حق چیزی نیست که بخواهیم دربارهاش گفتوگو و مصالحه کنیم. حق ایران برای غنیسازی برمبنای معاهده انپیتی شناسایی شده و نیازی نیست دیگران این حق را برای ایران شناسایی کنند چراکه این حق وجود دارد.»
بقائی در این نشست مطبوعاتی به تلاشهای مجدد آمریکا برای صدور قطعنامه علیه ایران نیز اشاره کرد و در حالی که در این نوبت، بحرین نیز کنار ایالاتمتحده قرار گرفته، گفت: «این سومین تلاش برای تدوین قطعنامه است. قطعنامه نخست که به تصویب رسید، بسیار رسواکننده بود، از این جهت که واقعیتها را وارونه جلوه داد و به طرفهای متجاوز اشارهای نکرد. قطعنامه دوم هم که توسط بحرین و چند کشور دیگر تهیه شد، با وتوی چین و روسیه همراه شد که بسیار مسوولانه بود. در روزهای اخیر بحث قطعنامه دیگری مطرح است که براساس الگوهای پیشین است که واقعیتهای واضح را نادیده میگیرد.» او با تاکید بر اینکه «وضعیت کنونی در تنگه هرمز ناشی از تجاوزات علیه ایران است»، گفت: «شورای امنیت نمیتواند ایران را مسوول ناامنی در منطقه بداند.»
سخنگوی دستگاه دیپلماسی جمهوری اسلامی به حمله اخیر کویت به یک شناور ایرانی و بازداشت اتباع ایرانی نیز اشاره کرد و در واکنش به پرسشی درباره سرنوشت بازداشتشدگان، تاکید کرد «این اقدام غیرقابلقبول و کاملا ناشایست است» و گفت: «حمله به شناور مرزبانی ایرانی و اتهامات مطرح شده در این ارتباط با اصل حسن همجواری سازوکاری ندارد و ما از طرف کویتی انتظار داریم که هرچه زودتر زمینه آزادی شهروندان ایرانی را فراهم کند.»
سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین در ارتباط با تهدیدها و فشارهای اقتصادی آمریکا علیه ایران گفت: «یکی از ابزارهای تهدیدهای آمریکا، فشار اقتصادی است، شما به خوبی دیدید و دیدند که درمورد ایران این ابزار و تهدید اقتصادی جوابگو نیست و نمیتواند ما را از پیگیری حقوق حقه خود منصرف کند.
در عین حال ما تحرکات طرف مقابل را رصد میکنیم و حتما برای هر رویدادی آمادهایم، در میز مذاکره نیز فارغ از این تهدیدها برای تحقق منافع ملی ایران تلاش میکنیم.» بقائی تاکید کرد: «در صورتی که کوچکترین خطایی ازسوی طرف مقابل درمورد ایران انجام شود، ما خوب بلد هستیم چگونه به آن پاسخ دهیم.»
سخنگوی وزارت خارجه به پرسشی درباره احتمال از سرگیری جنگ و چگونگی مدیریت این مساله با دیپلماسی هوشمندانه نیز پاسخ داد و گفت: «تردیدی نکنید که دیپلماسی ما «ایران» هوشمندانه است و با جدیت این موضوع را پیگیری میکنیم و قرار نیست مقهور رفتارهای ضد و نقیض و تهدیدهای طرف مقابل شویم.» سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: «ما با تمام توان برای هر سناریویی آماده هستیم و در صورتی که اقدام دیوانهواری از سوی طرف مقابل انجام شود، با تمام توان پاسخ میدهیم و حتما نیروهای مسلح ما سورپرایزهای جدیدی برای دشمن خواهند داشت.» این مقام وزارت امور خارجه همچنین درباره آنچه از سوی ترامپ تحت عنوان «تعلیق ۲۰ ساله غنیسازی ایران» مطرح شده، گفت: «درباره موضوعات هستهای ما مواضع خود را صریح گفتهایم. تمرکز ما الان بر خاتمه جنگ است. درباره موضوع هستهای تاکید کردیم که از حقوق خود طبق پیمان منع اشاعه هستهای قرار نیست، عدول کنیم.» بقائی یک بار دیگر تاکید کرد که ما اکنون درباره جزئیات هستهای مذاکره نمیکنیم و بر خاتمه جنگ متمرکز هستیم.
