نفس تنگی تولید
نادر نینوایی– گران شدن و قیمتهای لحظهای نرخ ارز و نبود ثبات در زمینه قیمت مواد اولیه، نفس تولید کشور را تنگ کرده است. بسیاری از فعالان و تولیدکنندگان صنایعدستی نیز تحتتاثیر این شرایط قادر نیستند که مواد اولیه مورد نیاز خود را تامین کرده و به فروش برسانند. از چرمهای دستدوز گرفته تا میناکاری و سایر شاخههای هنرهای سنتی، نبض تولید با تامین مواداولیه میزند. تحتتاثیر شرایط این روزهای بازار که نرخ ارز به ثبات نرسیده، واردکننده و عمده فروش و بازاری هم ترجیح میدهند که یا جنس نفروشند یا حاشیه سود خود را بالاتر در نظر بگیرند تا در صورت جهش دوباره نرخ ارز با زیان مواجه نشوند. در سوی دیگر این نامعادله اما هنرمندان و فعالان صنایعدستی برای خرید مواداولیه و فروش با مشکل مواجه هستند.
در روزهای سخت اقتصادی کشور و در حالی که اولویت خرید مردم به سمت معیشت معطوف شده، خرید صنایعدستی از اولویت خانوار ایرانی خارج شده است و البته که دود این رکود و گرانیها بیش از همه به چشم تولیدکننده میرود.
روزهای سخت تولید
نیما ذاکری، تولیدکننده صنایعدستی درخصوص وضعیت این روزهای تولیدکنندگان این حوزه به «جهانصنعت» گفت: «این روزها تولیدکنندگان و هنرمندان حوزه صنایعدستی حال و روز مناسبی ندارند. معاونت صنایعدستی نیز بودجه کافی در اختیار ندارد که بتواند اقدامی برای کمک به هنرمندان به انجام رساند. بسیاری از تولیدکنندگان صنایعدستی در این شرایط برای پرداخت اقساط وامهایی که دریافت کردهاند با دشواری و مشکل مواجهند. در جریان جنگ ۱۲روزه هم وعدههایی برای عقب انداختن زمان پرداخت اقساط مطرح شد اما این وعدهها نیز به نتیجه ننشست.»
وی ضمن اشاره به اثرات گرانی نرخ ارز و تاثیر آن بر تولیدکنندگان صنایعدستی اظهار داشت: «مواد اولیه گران شده و وعدههایی نیز که مطرح میشود، محقق نمیشوند. در واقع تصوراتی که درباره این دولت داشتیم در عمل محقق نشد. فعالان صنایعدستی توقع داشتند که با روی کار آمدن دولت چهاردهم وضعیت اقتصادی کشور بهبود یابد و جلوی آشفتگی هر روزه قیمتها گرفته شود اما متاسفانه قیمتها چند برابر شد و به جز آنکه صنعتگر و تولیدکننده هزینههایشان چند برابر شود، اتفاقی نیفتاد. توجه داشته باشید که باوجود گران شدن
مواد اولیه، صنعتگر حوزه صنایعدستی این امکان را ندارد که قیمت محصول نهایی را افزایش دهد چراکه خرید صنایعدستی حتی با همین قیمتها هم در اولویت خرید مردم نیست. امروزه اولویت خرید مردم به سمت تامین معیشت تغییر مسیر داده و تامین هزینه خرید برنج و کالاهای اساسی که جهش قیمتی خیرهکننده داشته در اولویت مردم است و در این شرایط کسی به فکر خرید صنایعدستی نیست.»
ذاکری ضمن انتقاد از رویکرد دولت درخصوص مشکلات صنعتگران اظهار داشت: «متاسفانه رییس دولت به وعدههای انتخاباتی خود عمل نکرده است و امروز بسیاری از هنرمندان صنایعدستی در تامین معیشت خویش نیز با چالش مواجه هستند.»
مشخص نبودن قیمت مواد اولیه
این تولیدکننده صنایعدستی که در حوزه تخصصی چرمهای دستدوز فعالیت دارد، درخصوص وضعیت قیمتهای مواد اولیه مورد نیاز برای تولید صنایعدستی گفت: «در شرایط کنونی بازار تهران قیمت را اعلام نمیکند و فروش هم ندارند. با چند عمده فروش برای دریافت قیمت تماس گرفتم اما همگی اعلام کردند که فعلا فروش ندارند. یراقآلات فروشان نیز از اعلام قیمت و فروش جنس امتناع میورزند. زمانی که قیمت مواد اولیه مشخص نیست و به سبب عدم تثبیت نرخ دلار، بازار اعلام قیمت و فروش ندارد؛ امکان تولید، تعیین قیمت و فروش نیز وجود نخواهد داشت.»
وی ضمن اشاره به دو نمایشگاه اخیر صنایعدستی استانی که در آنها حضور داشت، گفت: «حضور در این نمایشگاهها برای من مشخص کرد که مردم دیگر توان خرید صنایعدستی در تعداد بالا را ندارند. امروز اولویت خرید مردم به سمت معیشت چرخش پیدا کرده است.»
خطر خروج هنرمندان از عرصه صنایعدستی
ذاکری ضمن تاکید بر اینکه تحتتاثیر شرایط کنونی بسیاری از هنرمندان صنایعدستی ناچار میشوند به مشاغل دیگر روی آورند، گفت: «هنرمند و سازنده صنایعدستی وقتی نتواند هزینههای معیشتی خود را دربیاورد به ناچار جذب مشاغل دیگر میشود و امروز میبینیم که برخی هنرمندان به فعالیت در تاکسیهای اینترنتی روی آوردهاند. دخل و خرج هنرمند صنایعدستی با هم نمیخواند و به ناچار همه به دنبال شغل دوم و سوم هستند. باید بگویم که بیش از دو هفته است که فروش صنایعدستی در رکود کامل است.»
وی افزود: «هر وقت هم که مطالبهای از دولت مطرح میشود، دولت میگوید که پول و بودجه ندارد. به نظرم نبود بودجه تبدیل به بهانهای برای فرار از حل مشکلات شده است.»
از صرفه خارج شدن حضور در نمایشگاه برای تولیدکنندگان
ذاکری ضمن تاکید بر اینکه امروز حضور در نمایشگاههای استانی که در مناطق دوردست برگزار میشود برای تولیدکننده صرفه اقتصادی ندارد، گفت: «هزینههای بالایی از تولیدکننده و هنرمند بابت انتقال بستههای اجناس گرفته میشود، وقتی هم هنرمند تصمیم میگیرد که با خودروی شخصی خود به سفر برود و اجناس را با خودروی شخصی منتقل کند، در مواردی نظیر نمایشگاه اخیر استان سیستانوبلوچستان با چالش تامین بنزین مواجه میشود. کارتهای سوخت ما در این استان فعال نیست و هنرمند باید تمام وقت و هزینه خود را صرف پیدا کردن بنزین کند. با این تفاسیر و با نظر به افزایش هزینهها برای سفر به استانها، حضور در نمایشگاههای استانی صنایعدستی هم صرفه آنچنانی ندارد. از سوی دیگر باید توجه داشت که مردم نیز دیگر توان اقتصادی برای خرید تولیدات صنایعدستی را از دست دادهاند.»
وی افزود: «دیگر از این دولت هم هیچ خواستهای نداریم چراکه هر خواستهای که داشتیم به انجام نرسیده است. به هر حال ضمن آنکه با آشوب مخالفیم اما به وضعیت کنونی نرخ ارز و بیثباتی و بالا رفتن قیمتها انتقاد داریم. باید شرایط و زمینه برای تولیدکننده فراهم شود تا تولیدکننده بتواند با آرامش خاطر تولید کنند اما اکنون ثبات در بازار وجود ندارد.»
این تولیدکننده خاطرنشان کرد: «امروزه با توجه به شرایط موجود، تولیدکننده نمیداند که باید چه اقدامی به انجام رساند و به نظرم تنها راهکار برای عبور از این وضعیت، صادرات صنایعدستی است. البته لازمه صادرات نیز آن است که دولت قیمتها را به ثبات برساند که متاسفانه دولت چهاردهم تاکنون نتوانسته این مهم را به انجام برساند.»
