نبض بهشمارهافتاده نساجی
جهان صنعت– صنعت پوشاک و نساجی صنعتی چندبعدی است که سودآوری و میزان اشتغالزایی بالایی دارد. این صنعت از صنایع با حاشیه سودبالا محسوب میشود. پیشبینی میشود تا سال۲۰۲۵ بازار صنعت پوشاک و نساجی به۲هزارمیلیارد دلار در سال برسد. هماکنون گردش مالی این صنعت در اقتصاد ایران حدود ۱۵میلیارد دلار تخمین زده میشود که شامل تولید داخلی، واردات و قاچاق است.
از جمله صنایع فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی محسوب میشود که با استفاده از این محصول کشورها فرهنگ خود را بهدیگر ملتها صادر میکنند و اثر ماندگاری بر فرهنگ و اجتماع میگذارند. پوشاک از محصولات مرتبط با نیازهای اولیه بوده که در زمره محصولات راهبردی قرار دارد و نیازمند حمایتهای خاص است. پوشاک بهچند دلیل در این جایگاه از اهمیت قرار دارد: نخست آنکه پوشاک و مد در حوزه فرهنگ هر کشور از اهمیت خاصی برخوردار است و نماد فرهنگی آن جامعه محسوب میشود. دوم آنکه صنعت پوشاک ارزشافزوده بالایی دارد و با تقویت برندینگ این سودآوری چند برابر خواهد شد.
سطح اشتغالزایی صنعت پوشاک نسبتبه سایر صنایع
در مرتبه سوم سطح اشتغالزایی صنعت پوشاک نسبتبه سایر صنایع در حد قابلتوجهی بالاست. در کشورهایی که صنعت نساجی و پوشاک در آنها دارای اهمیت است عموما بیکاری کمتر از کشورهای دیگر با حجم اقتصاد مشابه است و اثر اجتماعی مهمی دارد. یکی از ویژگیهای مهم صنعت پوشاک این است که با سرمایهگذاری بسیار اندک نسبتبه سایر صنایع میتوان اشتغالزایی بسیار بیشتری انجام داد. بهعنوان مثال برای ایجاد هر شغل در صنعت پتروشیمی با قیمت سالجاری باید ۳۰میلیاردتومان سرمایهگذاری انجام شود درحالی که مقدار سرمایهگذاری برای ایجاد هر شغل در صنعت نساجی کمتر از ۱۰۰میلیونتومان است. همین ویژگی مهم موجب شده تا صنعت پوشاک و نساجی بهعنوان صنعت فقرزدا معرفی شود.
شاهین کاظمی، نایبرییس انجمن صنایع نساجی ایران در گفتوگو با بازار در مورد مواد اولیه مصرفی در این صنعت و میزان وابستگی آنها بهواردات میگوید: در صنعت نساجی الیاف مهمترین ماده اولیه مصرفی است که به دوصورت الیاف طبیعی نظیر پنبه، پشم، ابریشم و غیره و الیاف بشرساخت(مصنوعی) مانند پلیاستر، پلی پروپیلن، نایلون، اکریلیک، ویسکوز و … مورد استفاده قرار میگیرد.
او ادامه داد: در حوزه الیاف پنبه کشاورزی داخلی تامین کننده تقریبا ۵۰درصد از نیاز کشور بود و مابقی نیاز از محل واردات تامین میشود. الیافی نظیر ویسکوز و اکریلیک نیز عمدتا از محل واردات تامین میشود اما در حوزه پلیاستر و پلیپروپیلن نیز بهدلیل توانمندیهای صنعت پتروشیمی قسمت اعظم نیاز این صنعت از منابع داخلی تامین میشد. حتی در حوزه محصولات پایین دستی آن کشور ایران از جمله کشورهای صادرکننده محسوب میشود.
مهمترین ماده اولیه صنعت نساجی جهان
به گفته کاظمی، پلیاستر هماکنون مهمترین ماده اولیه صنعت نساجی جهان است که بیش از ۶۰درصد کل منسوجات جهان از این پلیمر تولید میشوند. محصولات پلیاستری در تولید پوشاک، پرده، رومبلی و… بسیار مورد استفاده قرار میگیرد.
نایبرییس انجمن صنایع نساجی ادامه داد: صنایع نساجی ایران قسمت اعظم پلیاستر مورد نیاز خود را بهصورت چیپس پلیاستر از پتروشیمی تندگویان تامین میکردند که متاسفانه از نیمه فروردین ماه تاکنون بهدلیل آسیبهای وارده بهمنطقههای ویژه اقتصادی پتروشیمی عملا تولید این محصول در مناطق مذکور متوقف شده است.
او با بیان اینکه پتروشیمی تندگویان سالانه بیش از ۳۰۰هزارتن چیپس پلیاستر در اختیار صنایع نساجی قرار میداد و تقریبا بههمین میزان نیز برای تولید بطریهای پلیاستری که اصطلاحا در بازار بهنام پِت شناخته میشود در اختیار صنایع بسته بندی قرار میگرفت، اظهار داشت: در سال گذشته تقریبا هر هفته بین ۵تا۷هزار از این پلیمر برای صنعت نساجی در بورس کالا عرضه میشد که از ابتدای سال جاری این روند مختل شده ولی خبرهای دریافتی از مناطق مذکور حاکی از آن است که بهزودی تولید این محصولات در شرکتهای پتروشیمی آغاز خواهد شد.
دیگر محصولات مهم صنایع پتروشیمی
کاظمی پلیمر پلیپروپیلن را از دیگر محصولات مهم صنایع پتروشیمی مصرفی در صنعت نساجی برشمرد و گفت: این محصول در تولیدات لباس مصرف آن چنانی ندارد اما کاربردهای صنعتی و فنی متعددی دارد. طوری که نخهای نواری آن برای بافت گونیهای بستهبندی نظیر بسته بندی آرد، قند و شکر، سیمان، خود محصولات پتروشیمی، مورد استفاده قرار میگیرد. پلی پروپیلن بهصورت منسوج بی بافت بهجهت تولید لباسهای بیمارستانی و ماسک، پوشک، نوارهای بهداشتی استفاده شده یا در حالت نخهای حجیم بیسیاِف برای صنایع بافندگی فرش ماشینی مورد استفاده واقع میشود.
این فعال در صنعت نساجی ادامه داد: باتوجه بهشرایط ویژه جنگی متاسفانه عرضه این پلیمرها در بورس کالا با نوسان مواجه و همین موضوعات منجر بهایجاد التهاباتی در بازار تامین مواد اولیه کارخانجات شده ولی با تصمیماتی که بهتازگی در شورای امنیت ملی و دولت گرفتهشده واردات سهماده پلیمری دارای التهاب پلیاستر (PET)، پلیپروپیلن (PP) و پلی وینیل کلراید (PVC) از هفته جاری تسهیل میشود.
امکان ثبت سفارش بهکلیه روشها
طبق این مصوبه با همراهی دفاتر تخصصی رویههای ثبت سفارش، سقف و سابقه سهمیه ارزی، بهینهسازی مصارف ارزی و مفاد دستورالعمل ۱۸اسفند بانک مرکزی از این مواد پلیمری مستثنی و امکان ثبت سفارش بهکلیه روشها از جمله واردات بدون انتقال ارز برای آنها فراهم شده است. بههمین خاطر پیش بینی میشود از هفتههای آتی ثبات نسبی بر این بازار حاکم شده و قیمتها در روند مناسبی قرار گیرند.
نایبرییس انجمن صنایع نساجی در پاسخ بهاین سوال که با توجه بهعدم تامین چیپس پلیاستر یا کاهش عرضه گرانول پلیپروپیلن در سال جاری آیا تولیدات صنعت نساجی متوقف شده است، گفت: زنجیره نساجی زنجیره بلندی بوده و کمبود امروز مواد اولیه پلیمری سریعا خود را در انتهای زنجیره یعنی همان تولید منسوجات خانگی و پوشاک نشان نمیدهد. ضمن اینکه هنوز مواد اولیه موجود در انبار تولیدکنندگان بهاتمام نرسیده و تولید براساس مواد قبلی درحال انجام است. احتمالا با ورود محمولههای وارداتی مواد اولیه که توسط سازمانهای مختلفی نظیر شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران درخصوص آن برنامه ریزی شده است بهزودی شرایط بهسمت حالت استاندارد برخواهد گشت.
نگرانی نسبتبه تامین و کمبود مواد اولیه
کاظمی ادامه داد: البته مسائل جنگی ابتدای سال و نگرانی نسبتبه تامین و کمبود مواد اولیه باعث شده که فعالین این صنعت با کاهش ظرفیت تولید سال خود را شروع کنند که مشخصا با تثبیت شرایط میزان تولید بهتدریج افزایش خواهد یافت و بهدلیل نگاه ویژه صنعتگران این حوزه در موضوع حفظ اشتغال و سرمایههای انسانی این مساله بهزودی مرتفع خواهد شد.
او در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره بهافزایش هزینههای تمامشده تولید در صنعت نساجی گفت: این صنعت یکی از صنایع اصلی در بازار کار محسوب میشود که اشتغال مستقیم بیش از یکمیلیوننفری را بهخود اختصاص داده است. بر همین اساس رشد حدود ۴۰تا۶۰درصدی حقوق و دستمزد در کنار جهش قیمت مواد اولیه تاثیر زیادی در هزینههای تمام شده تولید آنها داشته است. ضمن اینکه قیمت مواد وارداتی در امسال بهدلیل کاهش تخصیص ارز وارداتی توسط بانک مرکزی، افزایش هزینههای گمرکی، افزایش هزینههای حملونقل و… افزایش بسیاری یافته است.
نایبرییس انجمن صنایع نساجی ادامه داد: عدم همراهی سازمانهایی نظیر تامین اجتماعی، دارایی، برق، گاز و…، عدم استفاده از تمام ظرفیت تولید، کمبود مواد اولیه و رکود اقتصادی موجود در بازار دیگر دلایلی است که منجربه افزایش هزینههای تولید در صنعت نساجی شده که مشخصا در چنین شرایط افزایش قیمتها اجتنابناپذیر است.
