ناکارآمدی بورس کالا با کنترل طرف عرضه
جهانصنعت – پیام باقری، نایبرییس اتاق ایران با انتقاد از عملکرد بورس کالا که با کنترل عرضهها کارآمدی خود را از دست داده است، گفت که تنها مطالبه جدی بخش خصوصی عبور از فضای تصدیگری دولت و تکیه بر توان و ظرفیت بخشخصوصی واقعی است.
اعضای کمیسیون صنایع غذایی اتاق ایران با هدف بررسی علل افزایش بهای برخی مواد اولیه تولید در صنعت غذا گرد هم آمدند و در این نشست میزبان مدیرعامل بورس کالا بودند. در این بین با تاکید بر عرضه نامحدود مواد اولیه موردنیاز صنعت بستهبندی مانند پلیاتیلن و به دنبال آن افزایش قیمت تمام شده محصولات تولیدی در صنعت غذا، پیشنهاد شد عرضه اختصاصی برای صنایع غذایی که مشمول قیمتگذاری دستوری هستند از طریق بورس کالا انجام شود و از طرفی تخصیص ارز برای واردات مواد اولیه تولید صنایع غذایی اتفاق افتد.
در ابتدای این نشست نایبرییس اتاق ایران توجه به آنچه در این نشست مطرح میشود را دیدگاههای ارزشمند برای تدوین راهکارهای عملیاتی توصیف کرد و گفت: فعالان صنعتی در میدان عمل هستند و جزو پیشرانان اقتصادی کشور محسوب میشوند. از طرفی صنعت غذا جایگاه ویژهتری در اقتصاد ایران دارد چراکه توان تولید ارزشافزوده بالا و گذر از مرزها و حضور قدرتمند در بازارهای بینالمللی را دارد.
پیام باقری مکانیسم عرضه و تقاضا در بازار و گذر از قیمتگذاری تکلیفی را انتظار بخشخصوصی از دولت عنوان کرد و افزود: اقتصاد ایران از این سیاست آسیبهای جدی متحمل شده است و به خوبی میدانیم حضور دولت در اقتصاد، فقط فضا را غیررقابتی میکند. این اصل در دنیا تجربه و پذیرفته شده و نیازی نیست که بیش از این در ایران تجربه شود.
باقری بهترین مکانیسم در بازار را مکانیسم بورس دانست البته تاکید کرد بازاری که به تمام معنا مفهوم بورس را متبادر کند. کنترل عرضهها که امروز در بورس کالا رخ میدهد مکانیسم بازار را به هم میزند.
او بروز شفافیت به دنبال راهاندازی بورس کالا را مطالبه اتاق ایران دانست و گفت: در کف عرضه شاهد انحصارگری هستیم. این انحصار محدود به صنعت غذا نیست بلکه در همه صنایع چنین وضعیتی حاکم است. در بورس انرژی تا مدتها از طرف تقاضا شاهد انحصارگری بودیم و برای همین کشف قیمت واقعی اتفاق نمیافتاد هرچند امروز تا حدودی شرایط بهتر شده است.
نقش وزارت صمت در تعریف سازوکار عرضه اختصاصی
جواد جهرمی، مدیرعامل بورس کالا در واکنش به آنچه گفته شد، تاکید کرد: سازوکارها در بورس کالا تغییر نکرده است ولی با وضعیت ناترازی سمت عرضه مواجه هستیم. البته درباره تامین و عرضه کافی پت و پلیاتیلن راهکارهایی در سطح کوتاهمدت و بلندمدت قابل ترسیم است. امروز در بحث پت بطری با وجود انحصار با کاهی واردات ۲۰درصدی مواجه هستیم و در همین شرایط مصرف پت در حال افزایش است.
جهرمی امکان تسهیل واردات و تخصیص ارز برای تامین مواد اولیه تولید در صنعت غذا را ممکن ارزیابی کرد و افزود: به دنبال سرمایهگذاری که در بخش صنایع بالادست صورت گرفته و به زودی نهایی میشود، شاهد حل مشکل عرضه بخشی از مواد اولیه تولید خواهیم بود.
او همچنین احیای طرح افق را مورد توجه قرار داد و گفت: در چارچوب این طرح، واحدها باید میزان تقاضای خود را براساس اسناد اعلام کنند تا روند تامین نیاز هر واحد به طور سیستماتیک تسهیل شود. در واقع مدیریت تقاضا هم یک راهکار جدی است که به همت خود بخشخصوصی امکانپذیر است. اتاق ایران وارد شود و در پالایش بخش تقاضا کمک کند.
مدیرعامل بورس کالا تعیین سقف برای قیمت عرضه را ناممکن خواند و گفت: هر واحدی برای خرید مواداولیه از بورس و قیمتی که اعلام میکند، بنابر محاسبات خود توجیهی دارد. از طرفی سقفگذاری برای قیمت عرضه در گذشته تجربه شده و نتیجهبخش نبوده است و حتی بازار را به خطا میاندازد و سیاستگذاری را چالشزا میکند.
