موعد رهبرگزینی
جهان صنعت – هیچبعید نیست صبح روز دوشنبه که این سطور را میخوانید رهبر جدید انقلاب اسلامی معرفی شده باشد و این همه بحث و جنجالی که با تلاش تندروهای جناح راست برای «تسریع در انتخاب رهبر جدید» بهراه افتاده از اساس فاقد موضعیت باشد. هرچند که در عین حال این نیز محتمل است که مجلس خبرگان بتواند خود را از زیر این فشار سیاسی-رسانهای جریان تندرو خلاص کند و مطابق آنچه در آئیننامه داخلی مجلس خبرگان تصریح شده در شرایطی که امکان برگزاری نشست حضوری فراهم بود تشکیل جلسه بدهد و قاعدتا پس از بحث و اعلام نظر تمامی آن افرادی که بهعنوان عضو این نهاد بالادستی امکان و حق اظهارنظر دارند سازوکار رایگیری کاغذی انجام و نتایج اعلام شود.
آنچه اما حالا در شرایطی که هنوز ساعتی تا غروب یکشنبه ۱۷ اسفندماه باقی مانده میتوان گفت صرفا این است که ظاهرا همین دونگاه و رویکردی که به اختصار به آن اشاره شد اعضای مجلس خبرگان را نیز به دوگروه تقسیم کرده: گروهی که بنابر اصرار خبرگزاریهایی مانند فارس و تسنیم و دیگر درگاههای رسانهای منتسببه طیف تندروی جناح راست در اکثریت هستند و همسو با همین جریان سیاسی-رسانهای تندرو اصرار دارند که باید هرطور که شده تا پیش از غروب آفتاب همین روز یکشنبه ۱۷اسفندماه بیتوجه به آنچه از نخستین ساعات صبح یکشنبه آسمان تهران را به تیرگی سیاهترین شبهای تاریخ این سرزمین درآورده فورا نام رهبر جدید را اعلام کنند و گروه دومی که باز همین جریان تندروی سیاسی-رسانهای مدعی است که در اقلیت هستند و میگویند در این شرایط اعلام فوری نام رهبر جدید به مصلحت نظام نیست. ما هم که این وسط به قول معروف نه ته پیازیم و نه سر آن صرفا در این سطوری که در ادامه میخوانید سعی کردیم که شرحی از آنچه را که تا پیش از غروب یکشنبه رقم خورد بهدست دهیم تا مگر شرح ماوقع نیز جایش را در حواشیِ امر واقع پیدا کند و همان گوشه و کنار ثبت شود صرفا جهت اطلاع آیندگان!
فضاسازی رسانهای علیه شرایط جنگی
صبح یکشنبه نیز همچون صبح شنبه و صبح چند روز پیش از آن با انتشار اخباری آغاز شد که بیتوجه به این اوضاع وانفسای جنگی صرفا بر لزوم «تسریع در انتخاب رهبر جدید» تاکید میکرد. اخباری که مثلا یکی از آنها که خبرگزاری تسنیم روی خروجی خود فرستاد از این حکایت داشت که «۴۰۰نفر از استادان و فضلای حوزههای علمیه در بیانیهای خواستار تسریع در انتخاب رهبری شدند.»
بیانیه یا به بیان دقیقتر نامهای خطاببه رییس و هیات رییسه مجلس خبرگان رهبری که در آن با استناد به اینکه قانون اساسی بر «انتخاب رهبری در اسرع وقت» تاکید دارد بر لزوم تحقق این مهم تاکید شده و درعینحال نسبتبه «خط مرموز و مشکوک برخی جریانهای داخلی همسو با آمریکا در فضای عمومی مبنیبر «تئوریزهکردن تاخیر در معرفی رهبر جدید و القای عدمضرورت اقدام بهنگام» که موجبات نگرانی مضاعف نخبگان و استادان و عموم ملت بابصیرت ایران را فراهم کرده» هشدار داده است.
نویسندگان و امضاکنندگان این بیانیه بلافاصله پس از طرح این هشدار آوردند: «پرسش آن است که چنانچه مخاطرات امنیتی امروز مانع از اقدام در اعلام نظر خبرگان بوده با توجه به تجربه محور مقاومت در ترور کارگزاران و رهبران موثر چهتضمینی وجود دارد که با ازدسترفتن فرصت فعلی مخاطرات امنیتی در آینده تشدید نشود؟!» به بیان دقیقتر آقایان با این استدلال که ممکن است خطرات ناشی از جنگی که هماکنون به کشور تحمیل شده در آینده نیز تشدید شود خواستار تسریع در انتخاب رهبری شده و معتقدند که آنان که چنین نگاهی ندارند از «خطی مشکوک و مرموز همسو با آمریکا» تبعیت میکنند.
اگرچه نمیتوان تلاش چشمگیر خبرگزاری تسنیم در به کرسی نشاندن خواست جریانی که بر «تسریع در انتخاب رهبر جدید» تاکید دارد را نادیده گرفت اما واقعیت این است که گامی که خبرگزاری فارس در این راستا برداشت بهمراتب موثرتر بود. این خبرگزاری نزدیک به طیف تندروی جناح راست با انتشار گزارشی با تیتر جذاب «پشتپرده عدم اعلام نتیجه انتخاب رهبر» مدعی شد که «اعضای مجلس خبرگان رهبری بر سر ضرورت اتمام فرآیند تعیین و معرفی رهبر آینده انقلاب اسلامی اتفاقنظر کامل دارند.» این خبرگزاری ضمن اذعان به اینکه «برخی اختلافنظرها درباره نحوه برگزاری جلسه نهایی وجود دارد» تصریح کرد که «همگی بر لزوم تسریع در این فرآیند تاکید میکنند.» این خبرگزاری در حالی اذعان کرد که «دودیدگاه در این زمینه وجود دارد» اما بلافاصله تاکید کرد: «آن دودیدگاه هم صرفا به روش اجرا بازمیگردد و اختلاف ماهوی محسوب نمیشود.»
بنابر گزارش فارس «جمع قابلتوجهی از نمایندگان مجلس خبرگان معتقدند فرآیند کارشناسی و بررسیهای لازم برای احراز شرایط فقیه جامعالشرایط به پایان رسیده و باتوجه به شرایط کنونی کشور دیگر نیازی به برگزاری جلسه حضوری برای اخذ رای مجدد نیست. به اعتقاد این گروه دبیرخانه مجلس خبرگان میتواند با استناد به بررسیهای انجامشده نام رهبر جدید انقلاب را به صورت رسمی اعلام کند.»
فارس درعینحال اضافه کرد: «درمقابل گروه دیگری از خبرگان بر لزوم برگزاری جلسهای حضوری تاکید دارند. این عده معتقدند اگرچه روند تعیین مصادیق به درستی طی شده اما برای حفظ تشریفات و مشارکت حداکثری اعضا بهتر است جلسهای تشکیل و آرا به صورت رسمی اخذ و جمعبندی نهایی به مردم اعلام شود.»
جالب آنکه این خبرگزاری با لحنی افشاگرانه آورده «بررسیها نشان میدهد که مهمترین دلیل تاخیر در اعلام نهایی نتیجه مسائل امنیتی است.» جالبتر آنکه فارس در همین گزارش نیز اذعان کرده «منابع آگاه از جمعبندی منفی مراجع امنیتی برای فراهمشدن شرایط برگزاری جلسات حضوری در مقطع کنونی خبر میدهند.»
با این همه اما با استناد به آنچه «اصرار مراجع تقلید بر تسریع در اعلام نتیجه» خوانده خواستار کنارگذاشتن این ملاحظات امنیتی در شرایط جنگی شده و در جمعبندی نهایی آورده است: «به نظر میرسد با توجه به اصرار جمع زیادی از اعضا و مراجع تقلید بر تسریع در اعلام نتیجه و با عنایت به موانع موجود برای برگزاری جلسات حضوری گزینه اعلام نتیجه توسط دبیرخانه مجلس خبرگان قوت بیشتری گرفته باشد.»
فضاسازی سیاسی علیه شرایط جنگی
این تنها رسانههایی از جنس فارس و تسنیم نبودند که بر لزوم «تسریع در انتخاب رهبری» حتی در شرایط جنگی تاکید داشتند بلکه همزمان برخی چهرههای سیاسی منتسببه جبهه پایداری نیز همین خط را دنبال کرده و میکنند؛ چهرههایی همچون احمد علمالهدی یا محمدمهدی میرباقری بهعنوان نمایندگان این جریان سیاسی در بدنه مجلس خبرگان و نیز بعضی دیگر همچون مالک شریعتی نیاسر و حمید رسایی بهعنوان نیروهای سیاسی بیرون مجلس خبرگان که هرکدام بهنحوی بر لزوم انتخاب فوری رهبر جدید تاکید دارند. این در حالی بود که میرباقری در سخنانی که ازقضا توسط خبرگزاری تسنیم منتشر شد، با تاکید بر اینکه اعضای این مجلس با جدیت در حال پیگیری امور بودند، گفت: «برای رسیدن به اجماع درخصوص انتخاب رهبری اکثریتی در میان اعضا شکل گرفته هرچند همچنان موانعی وجود دارد که باید برطرف شود.» او با تاکید بر اینکه «درنهایت نیز نظر قطعی در این باره حاصل شده» و بدون اشاره به اینکه چه موانعی پیشروی این اکثریت قرار گرفته صرفا تصریح کرد: «موانعی که وجود دارد باید رفع شود.»
همزمان احمد علمالهدی نیز در سخنانی تاکید کرد که «تمام شایعات و اخباری که سعی داشتند وانمود کنند که هنوز مجلس خبرگان تصمیم نگرفته کذب محض است.» او گفت: «براساس قانون اساسی هیچکس حتی اعضای مجلس خبرگان نیز حق تغییر نظر خود را ندارند.» سخنانی که درحالی مطرح شد که عموم شهروندان اساسا نمیدانند آقایان چه نظری داشته و دارند که احیانا قرار بر تغییر آن باشد یا نباشد.
همزمان برخی چهرههای سیاسی منتسببه طیف تندروی جناح راست نیز با ردای حقوقی وارد میدان شده و سعی کردند بهنحوی روایتی متفاوت از آنچه به صراحت در آئیننامه داخلی مجلس خبرگان آمده را نزد افکار عمومی جا بیاندازند. علی بهادری جهرمی که مدتی بهعنوان سخنگوی دولت رییسی فعالیت میکرد در اظهارنظری عجیب با استناد به «قانون تجارت الکترونیک» استدلال کرد که «برگزاری جلسات مجلس خبرگان میتواند به صورت مجازی برگزار شود.» او پس از اذعان به اینکه «اصل۱۱۱ قانون اساسی شورای موقت رهبری را بدون محدودیت زمانی در نظر گرفته» و «اگر مشکلی هم برای هر یک از اعضای شورای موقت پیش بیاید امکان جایگزینی فرد وجود خواهد داشت و این شورا از وضعیت ثبات خارج نخواهد شد»، گفت: «طبق قانون تجارت الکترونیک جلسات مجلس خبرگان میتواند به صورت مجازی برگزار شود.» بهادریجهرمی با تاکید بر اینکه قانون اساسی به تنها جایی که به جز مجلس اجازه قانونگذاری داده مجلس خبرگان است، گفت: «قانون درونی مجلس خبرگان را خود مجلس خبرگان رهبری تعیین میکند و بهرهبرداری از هر روش برگزاری جلسه برعهده مجلس خبرگان رهبری است.» به بیان دقیقتر این حقوقدان اصولگرا در حالی با تاکید بر امکان تغییر آئیننامه داخلی مجلس خبرگان رهبری توسط خود این نهاد تلویحا خواستار اصلاح این قانون شده تا مگر پس از آن امکان انتخاب رهبری بدون برگزاری جلسه فراهم شود که ظاهرا فراموش کرده حتی اگر قرار بر اصلاح آئیننامه داخلی مجلس خبرگان باشد هم باز لازم است این نهاد تشکیل جلسه دهد. حال آنکه اگر این نهاد امکان برگزاری جلسه داشت که اساسا نیازی به این جار و جنجال نبود.
هرچند آنچه مالک شریعتی نیاسر در راستای توجیه انتخاب رهبری بدون برگزاری جلسه پیشنهاد کرد حتی از استدلال بهادریجهرمی نیز عجیبتر بود. او با مقایسه شرایط جنگی امروز با دوران انتخاب رهبر دوم انقلاب که مشخصا پس از اعلام آتشبس جنگ هشتساله رقم خورد خواستار آن شد که مجلس خبرگان همانطور که در پایان دهه۶۰ توانست با انتخاب رهبر موقت مشکل «شرط مرجعیت» را مرتفع کند امروز نیز با همان ترفند یعنی انتخاب رهبر موقت مشکل حقوقی امروز را که مشکلات امنیتی و ناممکنبودن برگزاری جلسه حضوری است از پیش پا بردارد! جالب آنکه این فعال سیاسی پس از اذعان به اینکه تشکیل جلسه غیرحضوری با آئیننامه داخلی مجلس خبرگان مغایر بوده مدعی است که «این بار مساله بسیار سادهتر است.»
احتمال انتخاب رهبر جدید در روزهای آتی
در این میان البته هستند برخی از اعضای مجلس خبرگان که اتفاقا با تاکید بر اهمیت مساله «تسریع در انتخاب» را جایز نمیدانند. چنانکه همین دیروز سیدمجتبی حسینی با اشاره به نص صریح آئیننامه داخلی مجلس خبرگان رهبری گفته است: «نکته کلیدی این است که پس از انجام بررسیهای لازم مجلس خبرگان باید تشکیل جلسه دهد و با معرفی افراد ارجح رایگیری نهایی صورت گیرد. فرد منتخب باید با کسب دستکم دوسوم آرای اعضای خبرگان مسوولیت خطیر رهبری را برعهده بگیرد.» این عضو مجلس خبرگان که معتقد است این انتخاب نهتنها یک وظیفه شرعی بلکه یک مسوولیت ملی و تاریخی است که با دقت و بصیرت کامل انجام خواهد شد توضیح داده که شورای موقت رهبری اساسا به این دلیل در قانون لحاظ شده که هیچگونه خلأیی در روند اداره امور مملکت ایجاد نشود تا انشاءالله در روزهای آینده رهبر جدید انتخاب شود.
