مس در افق آینده
جهان صنعت– در حالی که بازار جهانی معدن در سالهای اخیر شاهد رقابت فشرده برای تصاحب ذخایر استراتژیک بوده ریو تینتو با یکپیام روشن وارد سال۲۰۲۶ شده و آن هم ایناست که آینده در مس رقم میخورد. اینغول معدنی پس از کنارگذاشتن مذاکرات خرید گلنکور بهعنوان معاملهای که میتوانست بزرگترین شرکت معدنی جهان را شکل دهد اکنون تمام تمرکز خود را بر تقویت جایگاهش در بازار مس گذاشته؛ فلزی که به ستون فقرات گذار انرژی، توسعه خودروهای برقی و زیرساختهای برقی جهان تبدیل شده است. قابل ذکر است که فلز مس بهدلیل نقش کلیدیای که در مسیر رشد اقتصاد جهانی و توسعه فناوریهای نوین ایفا میکند طی سالیان اخیر بهیکی از مهمترین فلزات پایه و صنعتی دنیا تبدیل شده است. پررنگترشدن نقش مس در بازارهای جهانی را میتوان نتیجه مجموعهای از فاکتورهای اقتصادی، تکنولوژیک، زیستمحیطی و سیاسی دانست؛ عواملی که هرکدام بهنوبهخود سبب رشد تجارت مس در میان غولهای اقتصادی جهان شده و افزایش چشمگیر قیمت فلز سرخ بهویژه طی یکی، دوسال اخیر را در بازارهای بینالمللی بههمراه داشته است.
مس دارای رسانایی الکتریکی بسیار بالایی است و از اینرو در تمامی سیستمهای انتقال و توزیع انرژی از شبکههای برق شهری گرفته تا نیروگاههای خورشیدی و بادی مورد استفاده قرار میگیرد. باتوجه بهخاصیت انتقال حرارتی بالا که فلز سرخ از آن برخوردار است تقاضای آن ازسوی بخشهای فناوری دیجیتال بهویژه مراکز داده و زیرساختهای هوش مصنوعی بهسرعت در جوامع توسعهیافته و درحالتوسعه رشد پیدا کرده است. نکته مهم دیگر اینکه خودروهای الکتریکی و وسایل نقلیه هیبریدی که تولید آنها مسیر صعودی قابلتوجهی را طی سالیان اخیر در جهان سپری کرده بهمراتب مس بیشتری نسبتبه خودروهای درونسوز مصرف میکنند و همین مساله باعث افزایش قابلتوجه تقاضای مس در بخش حملونقل شده است.
برای شرکت بینالمللی ریو تینتو دوبرابرشدن سود بخش مس تا مرز ۴/۷میلیارد دلار در سال گذشته پشتوانه اصلی دفاع مدیریت از اینچرخش استراتژیک محسوب میشود. توسعه فاز زیرزمینی معدن اویو تولغوی در مغولستان، افزایش تولید و بهرهگیری از قیمتهای بالاتر جهانی مس را بهموتور محرک رشد ریو تبدیل کرده است. در همین حال اختصاص ۸۵درصد بودجه اکتشافی اینشرکت چندملیتی «انگلو–استرالیایی» بهفلز سرخ نشان میدهد که ریو نهتنها بهرشد کوتاهمدت بلکه بهتثبیت جایگاه بلندمدت خود در بازار مس میاندیشد.
این درشرایطی است که سنگآهن بهعنوان سودآورترین بخش سنتی تحت فشار قیمتهای پایینتر قرار گرفته و بازارهای مالی بیش از هرزمان دیگری بر فلزات حیاتی برای گذار انرژی تمرکز کردند. بهنظر میرسد ریو تینتو با بازتعریف سبد داراییهای خود درحال فاصلهگرفتن از تصویر کلاسیک غول سنگآهن و حرکت بهسمت تبدیلشدن بهیک بازیگر محوری در زنجیره تامین فلزات استراتژیک قرن بیستویکم است؛ تصمیمی که میتواند نهتنها آینده شرکت، بلکه توازن قدرت در صنعت جهانی معدن را نیز دگرگون کند.
ریو تینتو همهچیز را روی مس میگذارد
شرکت معدنی Rio Tinto با اتکا به دوبرابرشدن سود مس که در سال گذشته بهحدود ۴/۷میلیارد دلار رسید از راهبرد رشد خود دفاع کرد. اینچرخش استراتژیک نشاندهنده تمرکز پررنگتر ریو بر «فلزات حیاتی گذار انرژی» بهویژه مس بوده؛ فلزی که بهواسطه توسعه خودروهای برقی، شبکههای برق و انرژیهای تجدیدپذیر در کانون توجه سرمایهگذاران جهانی قرار گرفته است.
سود تعدیلشده پیش از بهره، مالیات، استهلاک و کاهش ارزش داراییها (EBITDA) درسال منتهی بهدسامبر با رشد ۹درصدی به۴/۲۵میلیارد دلار رسید. محرکهای اصلی اینرشد عبارت بودند از مواردی شامل ثبت رکورد تاریخی در حجم تولید سنگآهن و جهش ۲۹درصدی سود بخش آلومینیوم و لیتیوم. با اینحال سود خالص با افت ۱۴درصدی به۱۰میلیارد دلار کاهش یافت که پایینترین سطح در پنجسال اخیر است. در ادامه باید گفت که افزایش هزینههای استهلاک ناشی از پروژههای توسعهای، رشد هزینههای مالی و بار مالیاتی بالاتر بخشی از عملکرد قوی عملیاتی را خنثی کرد.
موتور محرک جهش مس
افزایش سود بخش مس عمدتا ناشی از توسعه معدن زیرزمینی «اویو تولغوی» در مغولستان بوده؛ پروژهای کلیدی که با تکمیل فاز زیرزمینی ظرفیت تولید مس ریو را بهطور معناداری ارتقا داده است. اینمعدن یکی از بزرگترین ذخایر مس و طلا در جهان بهشمار میرود و با افزایش تدریجی ظرفیت سهم بیشتری در سبد درآمدی ریو خواهد داشت. همزمان رشد قیمت جهانی مس نیز بهبهبود حاشیه سود کمک کرده است.
سایمون تروت، مدیرعامل ریو تینتو اعلام کرد: اکنون ۸۵درصد بودجه اکتشافی شرکت بهمس اختصاص یافته است. او تاکید کرد: ما درحال رشد هستیم و همین حالا هم رشد میکنیم. گام بعدی تبدیل پروژههای در دست توسعه بهطرحهایی ارزشآفرین برای سهامداران است.
بهعبارت دیگر ریو درحال انتقال تمرکز از توسعه صرف ظرفیت به«خلق ارزش پایدار» در پروژههای مس است. با اینحال تروت اذعان کرد شرکت باید سبد پروژههای میانمدت خود را تقویت کند چراکه رقابت برای داراییهای باکیفیت مس در سطح جهانی روبهافزایش است.
سنگآهن؛ همچنان ستون سودآوری
سنگآهن همچنان سودآورترین بخش ریو باقی مانده اما افت قیمتهای جهانی و ثبات نسبی در میزان حملونقل باعث شد سود پایه اینبخش ۱۱درصد کاهش یابد.
شرکت در غرب استرالیا بهسرمایهگذاری برای حفظ سطح تولید ادامه میدهد بهطوری که چهار معدن جایگزین از پنج پروژه برنامهریزیشده در مرحله افزایش ظرفیت یا ساخت قرار دارند.
از زمان تصدی مدیریت توسط تروت ریو بهجای معاملات بزرگ پرریسک بهدنبال خریدهای هدفمند کوچکتر رفته است؛ ازجمله تولید آلومینیوم در برزیل با مشارکت شرکای چینی و افزایش سهم در شرکت کانادایی Nemaska Lithium برای توسعه فعالیتهای لیتیوم در کبک. اینرویکرد نشان میدهد ریو درحال ساخت یکپرتفوی متوازن از فلزات استراتژیک شامل مس، لیتیوم و آلومینیوم است.
پروژه سیماندو؛ ورودی جدید بهبازار
ریو صادرات از پروژه «سیماندو» در گینه را آغاز کرده و انتظار دارد فروش اینپروژه در سال۲۰۲۶ بین ۵تا۱۰میلیونتن باشد. ایندرحالی است که پیشبینی میشود میزان ارسال محموله از منطقه پیلبارا در استرالیا بین ۳۲۳تا۳۳۸میلیونتن در سالجاری باشد.
سهام ریو تینتو در سیدنی با رشد ۲درصدی به۱۶۹دلار استرالیا رسید اما در معاملات لندن ۵/۳درصد افت کرد. با اینوجود ارزش سهام شرکت طی ۱۲ماه گذشته ۴۲درصد افزایش یافته است یعنی نشانهای از اعتماد بازار بهاستراتژی تمرکز بر فلزات گذار انرژی.
بدین ترتیب تمرکز فزاینده ریو تینتو بر مس یکچرخش استراتژیک آگاهانه در پاسخ بهتغییر ساختار تقاضای جهانی است. با کاهش جذابیت سنگآهن در کوتاهمدت و افزایش نقش مس در الکتریکیسازی اقتصاد جهانی اینشرکت درحال بازتعریف هویت خود از «غول سنگآهن» به«بازیگر محوری مس» است.
موفقیت اینراهبرد بهسهعامل بستگی دارد که شامل تثبیت تولید پایدار در اویو تولغوی، توسعه ذخایر جدید با هزینه رقابتی، مدیریت ریسکهای ژئوپلیتیک در داراییهای آفریقا و آمریکای لاتین است.
