مدیریت چالشها؛ تولید هوشمندانه
جهان صنعت– محدودیت انرژی که یکی از چالشهای اصلی صنعت فولاد در سالهای اخیر بوده برای فولاد مبارکه داستان دیگری دارد چراکه این شرکت از محدودیتها فرصت ساخته و با کاهش آن به سمت افزایش حجم تولید و ظرفیت عرضه پیشرفته است. امسال گروه صنعتی فولاد مبارکه با رفع نسبی محدودیتها توانسته به شکل پایدار تولید خود را افزایش دهد و بالطبع درآمد و سود قابلتوجهی نصیب سهامداران خود کند.
با بررسی آمارهای سال ۱۴۰۴ ملاحظه میشود که مبارکه توانسته با حفظ ثبات تولید و فروش پاسخ مناسبی به نیازهای بازار داخلی و صادراتی ارائه دهد. جالب آنکه این شرکت با وجود محدودیتهای گازی کشور روند تولید خود را حفظ کرده است. البته نباید فراموش کرد که توانایی فولاد مبارکه در مدیریت محدودیت انرژی، نمونهای از مهارت مدیریت این شرکت صنعتی در شرایط پیچیده اقتصادی است. چنین مدیریت موثری، نهتنها سودآوری شرکت را تقویت کرده بلکه مزیت رقابتی آن را نسبت به سایر رقبا نیز افزایش داده است. حالا با تحلیل و بررسی عملکرد فولاد مبارکه در سال جاری شاهد ترکیبی از بهبود بهرهوری عملیاتی، مدیریت بهینه زنجیره تامین و پاسخدهی سریع به نیازهای بازار هستیم.
وقتی سخن از حفظ تولید میشود، میتوان به جنگ ۱۲روزه بهعنوان یک مورد مطالعاتی اشاره کرد؛ دورانی که همچنان شاهد مدیریت تولید در این شرکت بودیم. سعید زرندی در همان روزهای پرتلاطم جنگی اظهار داشت که سخن گفتن از تولید و پیشرفت شاید در نگاه اول دور از ذهن باشد اما ما باور داریم که اتفاقا در چنین روزهایی است که باید از ایستادگی گفت، از کارگرانی که در گرمای کورههای ذوب فولاد، همان روح مقاومتی را زنده نگه میدارند که در جبهههای دفاع مقدس، سینهها را در برابر گلولهها سپر کرد. مدیرعامل گروه مبارکه همچنین تاکید کرد که ما نهتنها متوقف نشدهایم بلکه با شتاب بیشتر به مسیر توسعه ادامه میدهیم چراکه باور داریم پاسخ دشمن را باید در دو سطح داد: نخست در سطح نظامی که فرزندان شجاع ما در نیروهای مسلح آن را بهخوبی اداره میکنند و دیگری در سطح اقتصادی، علمی و تولیدی که مسوولیت آن بر دوش ما و دیگر فعالان صنعت کشور است.
امسال قیمت حاملهای انرژی و نهادههای تولید با رشد چند برابری نسبت به نرخ ارز و تورم عمومی افزایش یافت و به مهمترین ریسک صنعت در سال جاری تبدیل شد. افزایش ۱۰۱درصدی نرخ گاز طبیعی و ۲۱۶درصدی نرخ آب، بهای تمام شده فولاد مبارکه را ۴۴درصد افزایش داد اما فولاد مبارکه به جای انتقال مستقیم فشار هزینه به قیمت محصول یا کاهش تولید، مسیر تسریع یکپارچگی عمودی معکوس را در پیش گرفت. سرمایهگذاری سنگین در نیروگاه سیکل ترکیبی ۹۱۴مگاواتی، نیروگاه خورشیدی ۶۰۰ مگاواتی و پروژه انتقال آب دریا و تصفیه پساب تلاشی برای رهایی دائمی از ریسکی است که با توجه به کسری مداوم بودجه دولت هر سال با شدت بیشتری به صنعت انرژیبر ضربه میزند. امروز صورتهای مالی ۹ماهه سال ۱۴۰۴ گروه فولاد مبارکه، روایت عبور پرتلاش از یکی از سختترین سالهای صنعتی کشور است. رشد ۲۳درصدی درآمد عملیاتی و ثبت ۲۴۹همت فروش در کنار جهش ۱۷۱درصدی درآمدهای صادراتی نشان میدهد فولاد مبارکه با تکیه بر تنوعبخشی بازار، چابکسازی ساختار و سرمایهگذاری هدفمند در انرژی و زنجیره تامین، مسیر مدیریت ریسک و حفظ سودآوری را انتخاب کرده است؛ مسیری که صادرات را به موتور محرک عملکرد گروه تبدیل کرده است.
اینکه حالا شاهدیم در گزارش ۹ماهه امسال فولاد مبارکه مدیرعامل از ثبت بیسابقهترین میزان رشد تولید در گروه فولاد مبارکه خبر میدهد، نتیجه همان روحیه مقاومتی و مدیریت بهینه است. در سال جاری این شرکت تقریبا در تمامی شاخصها یا به اهداف رسیده یا بالاتر از مدت مشابه سال قبل بوده است. حالا گفته میشود باتوجه به اینکه این شرکت تا پایان سال حدود ۴۲۰مگاوات ظرفیت جدید نیروگاهی به بهرهبرداری میرساند، پیشبینی میشود که از سال ۱۴۰۵ مشکل کمبود برق در گروه فولاد مبارکه بهطور کامل رفع شود؛ مسالهای که نوید دهنده میزان تولید بیشتر و فراهم آوردن سودآوری بهینه برای اقتصاد است. امروز به جد میتوان گفت که رشد تولید و سودآوری در گروه فولاد مبارکه بهعنوان یکی از بزرگترین بنگاههای اقتصادی، مستقیما بر شاخصهای صنعتی و اقتصادی کشور اثرگذار است. بنابراین عملکرد درخشان این گروه صنعتی تنها یک موفقیت برای این شرکت نیست؛ بلکه نشاندهنده تحرک مثبت در قلب صنعت کشور است که بر امنیت تامین مواداولیه رشد صنایع وابسته، صادرات و اشتغال تاثیرگذار خواهد بود؛ موفقیتی که در شرایط چالش برانگیز کنونی اهمیت بیشتری به خود میگیرد.
بهبود ۶درصدی شاخص مصرف ویژه گاز در فولاد مبارکه
به تازگی مدیرعامل گروه فولاد مبارکه از بهبود ۵ تا ۶درصدی شاخص مصرف ویژه گاز در مجتمع فولاد مبارکه خبر داده و گفته است که در بخش احیای مستقیم فولاد مبارکه، مصرف ویژه گاز به ازای تولید آهن اسفنجی و در بخش فولادسازی، مصرف ویژه برق به ازای تولید تختال، طی سالهای گذشته با کاهش معناداری همراه بوده است.
سعید زرندی با تاکید بر نقش تعیینکننده انرژی در پایداری تولید صنعت فولاد اظهار داشت: تجربه سالهای اخیر و محدودیتهای ایجاد شده در تامین گاز و برق نشان داد که موضوع انرژی برای صنعت فولاد صرفا یک عامل پشتیبان نیست بلکه یکی از مولفههای اصلی بقا، تداوم تولید، حفظ رقابتپذیری و تحقق توسعه پایدار بهشمار میرود. از اینرو، فولاد مبارکه انرژی را بهعنوان یک محور راهبردی در برنامههای کلان خود تعریف کرد.
وی افزود: اگرچه فولاد مبارکه همزمان ورود جدی به حوزه تولید انرژی را در دستور کار قرار داده اما در کنار آن تمرکز ویژهای بر کاهش مصرف و ارتقای بهرهوری انرژی در تمامی بخشهای زنجیره تولید داشته است. اعتقاد ما بر این است که مدیریت مصرف انرژی، کمهزینهترین، پایدارترین و اثر بخشترین مسیر برای عبور از چالشهای انرژی در صنعت فولاد است.
اجرای پروژههایی با رویکرد افزایش راندمان تجهیزات و کاهش اتلاف انرژی
مدیرعامل گروه فولاد مبارکه با اشاره به اقدامات انجام شده در این حوزه خاطرنشان کرد: در سالهای اخیر پروژههای متعددی با هدف کاهش مصرف ویژه انرژی در بخشهای مختلف از جمله احیای مستقیم، فولادسازی و نورد گرم تعریف و اجرا شده است. این پروژهها با رویکرد بهبود فرآیندها، افزایش راندمان تجهیزات و کاهش اتلاف انرژی طراحی شده و نتایج آن بهطور مستقیم در شاخصهای مصرف انرژی منعکس شده است.
وی ادامه داد: در بخش احیای مستقیم مجتمع فولاد مبارکه مصرف ویژه گاز به ازای تولید آهن اسفنجی و در بخش فولادسازی، مصرف ویژه برق به ازای تولید تختال طی سالهای گذشته با کاهش معناداری همراه بوده و حداقل ۵ تا ۶درصد بهبود در این شاخصها محقق شده است؛ بهگونهای که فولاد مبارکه در این بازه زمانی کمترین مقادیر مصرف ویژه انرژی را در این حوزهها تجربه کرده است.
زرندی با تاکید بر نقش برنامهریزی و هدفگذاری گفت: این دستاوردها حاصل اقدامات مقطعی نبوده بلکه نتیجه هدفگذاری دقیق، پایش مستمر و اجرای برنامههای میانمدت و بلندمدت در حوزه مدیریت انرژی است. برای سالهای آینده نیز کاهش مصرف انرژی به ازای تولید محصول بهعنوان یک هدف مشخص و قابل اندازهگیری در برنامههای فولادمبارکه تعریف شده و تمامی واحدها در راستای تحقق این هدف همراستا شدهاند.
مدیرعامل گروه فولادمبارکه با اشاره به حرکت این شرکت به سمت هوشمندسازی انرژی بیان کرد: یکی از محورهای اصلی پروژههای کاهش مصرف انرژی، استقرار نظام هوشمند مدیریت انرژی است. در این مسیر استفاده از سامانههای پایش آنلاین مصرف جمعآوری و تحلیل دادههای انرژی، شناسایی نقاط پرمصرف و اجرای پروژههای اصلاحی مبتنی بر داده نقش کلیدی در تصمیمگیریهای مدیریتی ایفا کرده است.
مدیرعامل گروه فولاد مبارکه با اشاره به مشارکت بخشهای مختلف این مجموعه صنعتی در این مسیر اذعان داشت: کاهش مصرف انرژی یک مسوولیت صرفا فنی نیست بلکه نیازمند همکاری همه بخشهاست؛ در فولاد مبارکه واحدهای مختلف تولیدی، فنی و پشتیبانی در قالب برنامههای مشترک مدیریت انرژی نقشآفرینی کردهاند و این موضوع به یک فرهنگ سازمانی تبدیل شده است.
وی تصریح کرد: با تداوم اجرای پروژههای کاهش مصرف انرژی، توسعه هوشمندسازی و پایبندی به هدفگذاریهای انجام شده امیدواریم در سالهای آینده نیز بتوانیم روند کاهش مصرف انرژی به ازای تولید محصول را ادامه دهیم و ضمن افزایش تابآوری تولید در شرایط محدودیت انرژی، فولاد مبارکه را بهعنوان الگویی موفق در مدیریت انرژی صنعت فولاد کشور تثبیت کنیم.
ثبت بیسابقهترین رشد تولید در فولاد مبارکه
اهمیت راهبردی صنعت فولاد کشور در شرایط تحریمهای ناجوانمردانه، لزوم و اهمیت تامین حداکثری نیاز صنایع داخلی به انواع محصولات فولادی در همین شرایط سخت و تداوم و رشد حضور در بازارهای جهانی برای رقابتپذیری و ارزآوری برای کشور همه و همه مدیریت و کارکنان فولاد مبارکه را بر آن داشت تا از همان ابتدای سال با مدیریت چالشها توسعه کمی و کیفی را در دستور کار خود قرار دهند.
آمارها حاکی از آن است که در ۹ ماهه سال ۱۴۰۴ گروه فولاد مبارکه همانند سالهای گذشته در صحنه تولید فولادخام و آهن اسفنجی کشور یک بازیگر تمامعیار است و در این شرایط سخت همچنان برای حفظ جایگاه دهم کشور بین برترین تولیدکنندگان فولاد خام جهان بار تولید و امیدآفرینی را به دوش میکشد.
اگرچه از ابتدای سال جاری تا پایان پاییز همواره این مجموعه در حوزه انرژی با محدودیتهایی مواجه بودهاست اما با اتکا به تجارب سالهای قبل و برنامهریزی هوشمندانهای که برای تمامی بخشهای تولید و تعمیرات در نظر گرفت و به همت نیروی کار در فولاد مبارکه و سایر شرکتهای گروه این مجموعه توانست به رکوردهای بینظیر و افزایش قابلملاحظه تولید دست یابد.
تولید تختال گروه فولاد مبارکه شامل شرکت فولادمبارکه و شرکتهای فولاد و نورد سبا، فولاد هرمزگان و فولاد سفیددشت در ۹ماهه سال ۱۴۰۴ با تحقق ۱۰۱درصدی برنامه و رشد ۵درصدی نسبت به مدت مشابه سال ۱۴۰۳ به ۸میلیون و ۶۱۶هزار تن رسید. در همین بازه زمانی تولید آهن اسفنجی در مدولهای احیا مستقیم گروه فولاد مبارکه شامل شرکت فولادمبارکه و شرکتهای فولاد هرمزگان، فولاد و نورد سبا، پارس فولاد سبزوار و فولاد سفیددشت با تحقق ۱۱۱درصدی برنامه و رشد ۸/۹درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل از ۱۰میلیون و ۴۷۰هزار تن عبور کرد.
رکورد تولید تختال در سهماهه پاییز سال ۱۴۰۴ در فولاد مبارکه بالاترین حدنصاب تولید شرکت در مقایسه با تمامی ادوار بهرهبرداری شرکت است؛ بهطوری که با تولید ۲میلیون و ۳۳۶هزار تن تختال رکورد قبلی پاییز ۱۴۰۲ (۲میلیون و ۳۰۴هزار تن) شکسته شد. همچنین باید از روند روبهرشد تولید آهن اسفنجی در شرکت سخن گفت. تولید آهناسفنجی فولاد مبارکه در ۹ماهه ۱۴۰۴ با تحقق ۱۱۱درصدی برنامه و رشد ۱/۸درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل از ۶میلیون و ۳۵۰هزار تن عبور کرده است. تولید آهن اسفنجی در مدول احیای مستقیم شرکت فولاد و نورد سبا نیز از ابتدای سال تا پایان آذرماه با تحقق ۱۱۵درصدی برنامه و رشد ۴/۱۳درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل به یکمیلیون و ۲۶۴هزار تن افزایش یافته است.
اما رشد تولید فولادمبارکه در ۹ماهه امسال در دو محصول کلیدی فولادخام و آهن اسفنجی از چند جهت دارای اهمیت است. اول اینکه تولید در شرایط تحریم باعث خودکفایی در زنجیره ارزش فولاد میشود و نقش حیاتی در حفظ ثبات صنعتی کشور دارد؛ در نهایت نیز به تقویت امنیت اقتصادی و خودکفایی ملی منجر میشود. علاوه بر این، تداوم تولید در گروه فولاد مبارکه که مواد اولیه بسیاری از صنایع مانند خودروسازی، ساختمان، لوازمخانگی و زیرساختها را تامین میکند، آثار مستقیمی بر تداوم و پایداری صنایع پاییندستی دارد و از کاهش تولید یا توقف آنها جلوگیری میکند.
نکته مهم این است که افزایش تولید معمولا با افزایش اشتغال مستقیم و غیرمستقیم همراه است. مساله این است که فعالیت بیشتر فولاد مبارکه بر رونق مناطق اطراف و زنجیره تامین آن (مانند معادن، حملونقل و خدمات) تاثیر مثبت میگذارد.
گفتنی است، با افزایش عرضه فولاد و آهن اسفنجی، فشار تورمی در بازار داخلی این محصولات کاهش مییابد و قیمتها قابلکنترلتر میشوند. رشد تولید در بنگاههای اقتصادی بزرگ نظیر فولاد مبارکه اصفهان در اثر اجرای برخی راهبردها و بهکارگیری حداکثری ظرفیتهای نصب شده و همچنین رشد بهبود فناوری و بهرهوری در مجموعه حاصل میشود؛ بنابراین انتظار میرود در صورت پایداری در حوزه انرژی تا پایان سال شاهد تحقق اهداف سالانه در همه بخشها باشیم.
بازیگری کلیدی در بازار
تحلیل کارشناسی عملکرد این شرکت نشان میدهد که تمرکز بر مدیریت بهینه زنجیره تولید و تامین، تنوع محصول و کنترل هزینهها کلیدهای اصلی موفقیت فولاد مبارکه در سال جاری بودهاند و میتوانند بهعنوان مدول مدیریتی برای سایر شرکتهای بزرگ صنعتی کشور مورد ارزیابی قرار گیرند.
شرکت فولاد مبارکه بهعنوان بزرگترین تولیدکننده فولاد کشور، در ۹ماهه منتهی به آذر ۱۴۰۴ موفق به ثبت عملکردی چشمگیر در حوزه فروش و درآمد شده است. گزارش تازه منتشرشده نشان میدهد که مجموع فروش این شرکت در ۹ماهه ابتدایی سال جاری به ۲۳۶هزارمیلیارد تومان رسیده است. رقمی که نمایانگر رشد حدود ۱۶درصدی نسبت به دوره مشابه سال گذشته است. این عملکرد مثبت، نشانهای از مدیریت کارآمد، بهبود ظرفیت تولید و کاهش محدودیتهای عملیاتی، بهویژه در حوزه انرژی محسوب میشود.
یکی از نکات مهم در تحلیل عملکرد ۹ماهه، استمرار رشد فروش در ماههای پایانی دوره است. افزایش فروش ماهانه نهتنها حاکی از توانایی شرکت در مدیریت عملیات جاری است بلکه نشان میدهد که فولاد مبارکه توانسته به شکلی انعطافپذیر به نوسانات تقاضا پاسخ دهد و سهم خود در بازار را تثبیت کند. این پایداری عملیاتی از منظر سرمایهگذاران و سهامداران، ارزش بالایی دارد و میتواند به کاهش ریسکهای مرتبط با نوسانات بازار منجر شود.
از منظر ساختاری، رشد درآمد و فروش شرکت با تمرکز بر بهبود کارایی در زنجیره ارزش همراه بوده است. فولاد مبارکه با مدیریت هوشمند منابع و بهینهسازی فرآیندهای تولید توانسته هزینههای عملیاتی را کنترل کند و همزمان حاشیه سود خود را افزایش دهد. این استراتژی ترکیبی تضمینکننده سودآوری پایدار و ارتقای بازده سرمایه برای سهامداران است.
تحلیل ترکیب درآمدها و سهم بازار نیز نشان میدهد که شرکت با حفظ سهم خود در بازار داخلی و تقویت ظرفیت صادراتی توانسته ریسک تمرکز بر یک بخش خاص را کاهش دهد. تنوع محصولاتی که فولاد مبارکه تولید میکند، همراه با مدیریت هوشمند ظرفیتها به شرکت امکان داده است تا از نوسانات قیمت بازار و تغییرات تقاضای صنایع پاییندست حداقل آسیب را ببیند. این امر بهویژه در شرایط اقتصادی متغیر و تحریمهای بینالمللی اهمیت بالایی دارد و جایگاه شرکت را بهعنوان بازیگری پیشرو در صنعت فولاد ایران تثبیت میکند.
در پایان باید گفت فولاد مبارکه نشان داده است که میتوان در سختترین شرایط، روشن ماند و راهی تازه گشود. این پیام تنها برای صنعت فولاد یا یک کارخانه نیست بلکه پیامی است برای تمام صنایع ایران. آینده از آن کسانی است که بحران را میفهمند، آن را مهار میکنند و از دل آن فرصت میسازند.
