قطعی برق صنایع یکروزه شد
سارا اصغری – درپی تشدید ناترازی برق و نگرانی از توقف خطوط تولید جلسهای فوری با حضور رییسجمهور، وزیر صنعت، معدن و تجارت و وزیر نیرو در روزهای نخستین مردادماه سالجاری برگزار شد که بهکاهش چشمگیر روزهای قطعی برق صنایع انجامید.
براساس مصوبات این نشست تعطیلی شهرکهای صنعتی از دوروز در هفته بهیکروز تقلیل یافت و در تهران نیز بهدستور مستقیم رییسجمهور محدودیت تامین برق واحدهای تولیدی از سهروز بهیکروز کاهش پیدا کرد. دراینخصوص محمود سیجانی، مدیرکل صنعت، معدن و تجارت استان تهران با اشاره بهکاهش محدودیت تامین برق واحدهای تولیدی گفت: با دستور رییسجمهور و هماهنگی وزارتخانههای صمت و نیرو قطعی برق صنایع استان از سهروز در هفته بهیک روز کاهش یافت؛ اقدامی که بهگفته صنعتگران نقش مهمی در حفظ روند تولید داشته است.
فعالان اقتصادی این اقدام را گامی موثر برای حفظ تابآوری صنعت و جلوگیری از تعدیل نیروی کار توصیف کردند هرچند بر موقتی بودن راهکارها و ضرورت برنامهریزی بلندمدت برای رفع ریشهای بحران انرژی تاکید دارند.
در شرایطی که صنایع کشور با چالش جدی تامین انرژی بهویژه در فصول گرم سال مواجه هستند سیدعبدالوهاب سهلآبادی، رییس خانه صنعت و معدن ایران در گفتگویی اختصاصی با «جهان صنعت» بهتشریح آخرین تصمیمات اتخاذشده برای مدیریت مصرف برق در بخش تولید پرداخت و از کاهش روزهای تعطیلی شهرکهای صنعتی خبر داد. او این اقدامات را گامی ضروری برای حفظ اشتغال و تابآوری واحدهای تولیدی در شرایط کنونی توصیف کرد.
کاهش تعطیلی شهرکهای صنعتی بهیک روز
سهلآبادی با ابراز خرسندی از تغییر سیاست تعطیلی واحدهای صنعتی اظهار کرد: خوشبختانه از ۱۲مردادماه سالجاری تعطیلی شهرکهای صنعتی از دو روز در هفته بهیک روز کاهش یافته است. وی این تصمیم را نتیجه پیگیریهای مستمر فعالان اقتصادی و تعامل با نهادهای دولتی دانست و تاکید کرد: اگرچه این تغییر کوچک بهنظر میرسد اما تاثیر چشمگیری در کاهش فشار بر تولیدکنندگان و افزایش راندمان کاری دارد.
جلسه ویژه با رییسجمهور و وزرا در روز صنعت و معدن
رییس خانه صنعت و معدن در ادامه تشریح کرد: پساز طرح معضلات محدودیتهای انرژی در مراسم روز صنعت و معدن در حضور رییسجمهور جلسهای فوری با حضور ایشان، وزیر صنعت، معدن و تجارت و وزیر نیرو برگزار شد. در این نشست با درک حساسیت شرایط تصمیماتی برای کاهش خاموشیهای اجباری صنایع اتخاذ شد.
بهگفته سهلآبادی، مهمترین مصوبه این جلسه تکروزشدن تعطیلی صنایع بهجای دو روز بود که با هدف توزیع عادلانهتر بار مصرف برق و جلوگیری از آسیب بهخطوط تولید صورت گرفت.
پاسخ بهانتقاد درباره تعطیلی روز وسط هفته و حقوق کارگران
رییس خانه صنعت و معدن در پاسخ بهپرسش خبرنگار «جهانصنعت» مبنی بر اینکه تعطیلی یک روزه در میانه هفته برخلاف تعطیلی جمعه مزیت اضافهکاری برای کارگران ندارد و آیا این امر بهزیان این قشر زحمتکش نیست، پاسخ داد: ما در شرایط سختی قرار داریم. اگر این تصمیمات را اتخاذ نکنیم تابآوری صنعت بهشدت کاهش مییابد و کارفرمایان ناچار بهتعدیل نیروی انسانی خود خواهند شد که این خود اجحاف بزرگتری در حق کارگر است.
وی در ادامه خاطرنشان کرد: هدف ما حفظ بنیان تولید و اشتغال پایدار است. در شرایط فعلی اولویت با بقای واحدهای تولیدی و جلوگیری از تعطیلی کامل آنهاست. کارگران باید بدانند که این اقدام موقتی برای عبور از بحران تابستان طراحی شده است.
اصلاح قبوض تولید
سهلآبادی بهدیگر مصوبات مهم این جلسه اشاره کرد و گفت: در زمینه قبوض انرژی واحدهای تولیدی ارقامی بهقبوض افزوده شده بود که براساس نظر کمیسیون اصل۹۰ فاقد وجاهت قانونی تشخیص داده شد. قرار شد این موارد غیرقانونی هرچه سریعتر اصلاح شده و محاسبات براساس ضوابط شفاف و قانونی انجام گیرد. این اقدام گامی در جهت رفع یکی از دغدغههای تولیدکنندگان محسوب میشود.
تعطیلی زودهنگام صنوف و واحدهای تجاری بزرگ
سهلآبادی در ادامه از تصمیم دیگری در این جلسه پرده برداشت و خاطرنشان کرد: قرار شد صنوف بازار و واحدهای بزرگ تجاری پیش از ساعتهای متعارف، تعطیل شوند تا برق صرفهجوییشده بهشبکه صنایع تزریق شود. سهلآبادی این اقدام را نوعی همبستگی میان بخشهای مختلف اقتصاد برشمرد و تاکید کرد: بدون همراهی بخش بازرگانی، مدیریت مصرف در بخش صنعت ممکن نخواهد بود.
برخورد جدی با ماینرهای غیرمجاز
یکی دیگر از محورهای گفتوگو، موضوع استخراجکنندگان غیرمجاز ارز دیجیتال (ماینرها) بود. رییس خانه صنعت و معدن ایران در اینباره تصریح کرد: ماینرهای غیرمجازی که حجم بالایی از برق کشور را مصرف میکنند باید شناسایی و از ادامه فعالیتشان جلوگیری شود. این موضوع را با جدیت در حال پیگیری هستیم. وی تصریح کرد: جمعآوری این ماینرها میتواند بخش قابلتوجهی از کمبود برق صنایع را جبران کند.
لزوم برنامهریزی بلندمدت
سهلآبادی در پایان با تاکید بر موقتیبودن تمامی این تدابیر هشدار داد: این راهکارها صرفا برای گذر از تابستان سالجاری طراحی شدند و در زمستان نیز واحدهای تولیدی با قطعی گاز روبهرو میشوند. وی تاکید کرد: جا دارد که بهفکر راهکارهای بلندمدت نظیر احداث نیروگاههای اختصاصی برای صنایع، توسعه انرژیهای تجدیدپذیر و اصلاح ساختار تعرفهها باشیم؛ در غیر این صورت هر ساله با بحران تکراری روبهرو خواهیم شد.
اعمال محدودیت یکروزه برق در شهرکهای صنعتی از هفته جاری
مدیرکل دفتر مهندسی و راهبردی شبکه توزیع توانیر اعمال محدودیت یکروزه برق از هفته جاری در تمامی شهرکهای صنعتی کشور خبر داد.
بهگزارش مهر، رضا کفیلی، مدیرکل دفتر مهندسی و راهبردی شبکه توزیع شرکت توانیر با حضور در برنامه تلویزیونی میز اقتصاد از کاهش ۳درصدی مصرف برق نسبتبه سال گذشته و افزایش پنجدرصدی تولید انرژی خبر داد و گفت: با همکاری مردم و اجرای برنامههای مدیریت مصرف امسال شرایط مدیریت ناترازی و اوج بار نسبتبه سال گذشته بهتر بوده است.
وی اظهار کرد: سال گذشته بهدلیل کاهش بارندگیها و افت ذخایر نیروگاههای برقآبی تامین برق با مشکلات بیشتری همراه بود اما امسال با برنامهریزی انجامشده در حوزه مدیریت مصرف، ترویج الگوی صحیح مصرف، همکاری دستگاههای اجرایی و نصب کنتورهای هوشمند برای مشترکان پرمصرف بخشی از مصرف شبکه کنترل شده است.
مدیرکل دفتر مهندسی و راهبردی شبکه توزیع توانیر ادامه داد: خاموشیهای بخش خانگی تنها در دوتاسههفته اخیر اعمال شده و پیش از آن مدیریت بار بیشتر در بخش کشاورزی انجام میشد. محدودیت برق چاههای کشاورزی نیز براساس مجوزهای برداشت آب اعمال میشود.
کفیلی درباره مدیریت مصرف در بخش صنعت گفت: محدودیت صنایع ابتدا با یک روز در هفته آغاز و سپس بهروز جمعه منتقل شد. با افزایش دمای هوا این محدودیت برای مدتی بهدو روز در هفته افزایش یافت اما از هفته جاری در تمامی شهرکهای صنعتی کشور محدودیت یکروزه برق اعمال میشود.
تلفات فنی شبکه برق ۶درصد است
مدیرکل دفتر مهندسی و راهبردی شبکه توزیع توانیر با بیان اینکه تلفات در شبکه برق ایران بین ۱۶تا۱۸درصد است، گفت: بخش اعظم این تلفات مربوط بهبخشهای غیرفنی است بهاین معنی که برق بهصورت غیرمجاز از طریق مصرفکننده نهایی مصرف میشود و بهدست مشترکان اصلی و واقعی نمیرسد. بدون در نظر گرفتن این مصارف تلفات فنی شبکه بین ۵تا۶درصد است.
وی در ادامه بهبرنامههای کاهش تلفات غیرفنی در شبکه اشاره کرد و گفت: در حال حاضر در سراسر کشور طرحی بهنام طرح مهتاب اجرایی میشود که در این طرح گروهها و ماموران شرکتهای توزیع برق بهمکانهای متفاوتی سرکشی و در صورت رویت مصارف غیرمجاز آنها را جمعآوری و دستکاریها را برطرف میکنند.
کفیلی اظهار کرد: مردم در صورت مشاهده فعالیت رمزارزهای غیرمجاز را ازطریق شماره۳۰۰۰۵۱۲۱ و مصارف غیرمجاز برق را از طریق شماره۳۰۰۰۶۲۱ گزارش کنند.
نصب ۱۰میلیونکنتور هوشمند برق درکشور تا پایان سال
در ادامه این برنامه رضا سپهوند، سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی اظهار کرد: برنامه هفتم توسعه، وزارت نیرو و وزارت نفت را مکلف کرده در حوزه هوشمندسازی و بهینهسازی مصرف انرژی سرمایهگذاری کنند. هوشمندسازی مشترکان خانگی، چاههای کشاورزی و بخش صنعت اقدام مناسبی بوده اما کافی نیست و براساس قانون باید تا پایان برنامه هفتم ۹۰درصد حوزه انرژی کشور هوشمندسازی شود.
وی افزود: تاکنون ۷میلیونکنتور هوشمند برق در کشور نصب شده و وزارت نیرو برنامهریزی کرده است این تعداد تا پایان سال به۱۰میلیون کنتور برسد. سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی با اشاره بهسامانه جامع هوشمند انرژی افزود: اطلاعات نیروگاهها، سدها، صنایع، خطوط انتقال و پستهای برق در این سامانه تجمیع و اطلاعات آن در کمتر از پنج ثانیه بهروزرسانی میشود. وزارت نیرو در بخش برق عملکرد مطلوبی داشته اما در حوزه آب همچنان نیاز بهتلاش بیشتری وجود دارد. سپهوند ادامه داد: هدفگذاری وزارت نیرو نصب ۱۰میلیون کنتور هوشمند تا پایان سال است. اگرچه در مقاطعی بهدلیل مشکلات تامین قطعات روند اجرای طرح با چالشهایی روبهرو شد اما اکنون این موانع تا حد زیادی برطرف شده و وزارت نیرو اجرای این برنامه را با جدیت دنبال میکند. سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی بیان کرد: پس از نصب کنتورهای هوشمند، مدیریت و تحلیل دادههای دریافتی اهمیت زیادی دارد. سامانههای مختلف وزارت نیرو و سامانه جامع «نور» در شرکت توانیر اطلاعات کنتورهای هوشمند و تجهیزات شبکه را دریافت و پردازش میکنند و این دادهها نقش مهمی در تصمیمگیری برای مدیریت بار و ایجاد تعادل میان تولید و مصرف برق دارد.
راهکار کاهش ناترازی انرژی
سپهوند با تاکید بر لزوم توسعه زیرساختهای هوشمندسازی و اصلاح الگوی مصرف گفت: مجلس روند اجرای تکالیف وزارت نیرو و وزارت نفت در حوزه هوشمندسازی انرژی را بهصورت مستمر رصد میکند و گزارشهای مربوط بهاین بخش بهطور منظم در کمیسیون انرژی بررسی میشود.
او اظهار کرد: دیوان محاسبات کشور بهموضوع هوشمندسازی مصرف انرژی ورود کرده و دستگاههای اجرایی مکلف هستند گزارش اقدامات خود را بهکمیسیون انرژی مجلس ارائه کنند. وزارت نیرو و وزارت نفت نیز بهصورت مستمر گزارشهای خود را در این زمینه ارائه میدهند.
سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی افزود: هفته گذشته وزارت نیرو گزارش کاملی از اقدامات انجامشده در حوزه تولید، مصرف و هوشمندسازی برق ارائه کرد و سامانه هوشمند توزیع برق کشور نیز معرفی شد. این سامانه امکان پایش برخط شبکه را در اختیار مدیران قرار میدهد تا بتوانند اوج مصرف را در نقاط مختلف کشور رصد و مدیریت کنند و از بروز اختلال در شبکه برق جلوگیری شود.
وی با اشاره بهوظایف قانونی وزارت نیرو گفت: مجلس اجرای بندهای مختلف قوانین مرتبط با مدیریت و بهینهسازی مصرف برق را با جدیت پیگیری میکند اما مساله مهم این بوده که میزان مصرف انرژی در کشور حدود دوبرابر استانداردهای جهانی است. سپهوند ادامه داد: این موضوع تنها بهرفتار مصرفکنندگان مربوط نمیشود بلکه استفاده از تجهیزات غیراستاندارد و رعایتنشدن الزامات عایقبندی حرارتی در ساختمانها از عوامل مهم افزایش مصرف انرژی بهشمار میرود. سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی با تاکید بر ضرورت فرهنگسازی در حوزه مصرف انرژی اظهار کرد: هوشمندسازی و نصب کنتورهای هوشمند بخشی از راهکار مدیریت مصرف است اما اصلاح فرهنگ مصرف اهمیت زیادی دارد. هنوز در بسیاری از ساختمانها باوجود نور طبیعی و پنجرههای بزرگ چراغها در طول روز روشن هستند در حالی که در بسیاری از کشورهای جهان مدیریت مصرف بهیک فرهنگ عمومی تبدیل شده و نقش موثری در کاهش مصرف انرژی ایفا کرده است. وی با اشاره بهوضعیت شبکه برق کشور گفت: شبکه انتقال و توزیع برق نیازمند سرمایهگذاری و نوسازی است تا بهاستانداردهای جهانی نزدیک شود.
کلام آخر
بهنظر میرسد صنعت ایران این روزها در مسیر دشوار مدیریت بحران گام برمیدارد؛ جایی که تصمیمات لحظهای و مصالحهآمیز، جای برنامههای راهبردی را گرفته است. هرچند فعالان بخشخصوصی از کاهش تعطیلیها استقبال میکنند اما نگاه آنها بهافق بلندمدت و وعدههای عملی برای رفع ریشهای ناترازی انرژی بیش از هر زمان دیگری دوچندان شده چراکه هرساله شاهد عدمالنفع صنایع بهرقمهای بالاتر هستیم بهگفته سخنگوی وزارت صنعت، معدن و تجارت عدمالنفع صنایع از حدود ۳۰۰همت در سال۱۴۰۳ بهحدود ۴۰۰همت در سال۱۴۰۴ رسیده و این امر ناشی از شدت محدودیتهایی بود که دولت بر صنعتگران تحمیل کرد بنابراین نگاه میانمدت و بلندمدت برای عبور از این بحران یک ضرورت بهشمار میرود.
