فولاد و آلومینیوم در پیچ سیاست
جهان صنعت– دولت آمریکا در حال بررسی کاهش دامنه تعرفههای گسترده بر فولاد و آلومینیوم است؛ عوارضی که هم برای شرکتهای آمریکایی محاسبهپذیری دشواری دارد و هم به یکی از گرههای اصلی در مذاکرات تجاری با اتحادیه اروپا تبدیل شده است. همزمان بازارهای فلزات و سهام تولیدکنندگان آمریکایی به گمانهزنی درباره این تغییرات واکنش منفی نشان دادهاند.
در واقع گفته میشود که دفتر نماینده تجاری ایالاتمتحده در تلاش است تا پیچیدگیهایی را که سال گذشته به دلیل تلاشهای وزارت بازرگانی برای تسریع در اجرای دستور کار تعرفهای دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا ایجاد شده بود، حل کند. در این خصوص کاخ سفید به شرکتها اطلاع داده است که اصلاحاتی در حال انجام است اما جزئیات و زمانبندی آن هنوز مشخص نشده است. چنین برنامههایی درخصوص عقبنشینی آمریکا پیش از این در فایننشالتایمز منتشر شده بود. پس از این گزارش، آلومینیوم و سایر فلزات روند کاهشی گرفتند اما از طرفی گفته شد که هرگونه گزارش در مورد تغییرات در رژیم تعرفه فعلی ایالات متحده، گمانهزنی بیاساس است مگر اینکه توسط دولت اعلام شود. گفته شده که دونالد ترامپ هرگز در مورد تقویت تولید داخلی فولاد، آلومینیوم و سایر محصولات کلیدی مصالحه نخواهد کرد. این تلاش در حالی صورت میگیرد که ترامپ با کاهش محبوبیت اقتصادی از سوی آمریکاییهایی که نگران هزینههای زندگی هستند، دستوپنجه نرم میکند؛ وضعیتی که خطر سیاسی بزرگی را برای جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای نوامبر ایجاد خواهد کرد.
اصلاحاتی در راه است
دفتر نماینده تجاری ایالات متحده در تلاش است پیچیدگیهایی را برطرف کند که سال گذشته در پی اجرای شتابزده دستورکار تعرفهای رییسجمهور از سوی وزارت بازرگانی ایجاد شد. کاخ سفید به شرکتها اعلام کرده اصلاحاتی در راه است اما جزئیات و زمانبندی آن هنوز مشخص نیست. این گزارش نخستینبار توسط Financial Times منتشر شد. پس از انتشار این خبر، قیمت آلومینیوم و دیگر فلزات کاهش یافت و سهام شرکتهای فولادساز و تولیدکنندگان آلومینیوم آمریکا نیز افت کرد. یک مقام کاخ سفید که نخواست نامش فاش شود، هرگونه گزارشی درباره تغییر در رژیم فعلی تعرفهای آمریکا را گمانهزنی بیاساس خواند مگر آنکه رسما از سوی دولت اعلام شود. به گفته او، ترامپ هرگز در مسیر احیای تولید داخلی فولاد، آلومینیوم و سایر محصولات کلیدی مصالحه نخواهد کرد.
فشارهای سیاسی و اقتصادی
این بازنگری احتمالی در شرایطی مطرح میشود که ترامپ با کاهش محبوبیت اقتصادی و نگرانی رایدهندگان از هزینههای زندگی مواجه است؛ وضعیتی که میتواند برای جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای نوامبر ریسک سیاسی قابلتوجهی ایجاد کند.
ترامپ سال گذشته با هدف مقابله با مازاد تولید چین، تعرفهای ۵۰درصدی بر واردات فولاد و آلومینیوم وضع کرد؛ اقدامی که شرکای تجاری مهمی چون کانادا، اتحادیه اروپا، مکزیک و کرهجنوبی را نیز بهشدت تحتتاثیر قرار داد. در ادامه، فهرست موسوم به محصولات مشتق شده نیز به دامنه تعرفهها افزوده شد؛ کالاهایی که حاوی فولاد یا آلومینیوم هستند. این تصمیم، شرکتها را با چالش دشوار تعیین سهم دقیق فلزات در کالاهای وارداتی مواجه کرد. Jamieson Greer، نماینده تجاری آمریکا، دو ماه پیش اذعان کرد که در مورد تعرفههای مربوط به مشتقات پیچیدگیهایی وجود دارد و از فعالان اقتصادی بازخوردهای متعددی دریافت کرده است. او گفت این موضوع را با اداره گمرک و حفاظت مرزی در میان گذاشته و نسبت به دریافت نظرات کاملا گشوده است.
گریر در نشستی در اندیشکده Atlantic Council در ۱۰دسامبر اظهار داشت: وقتی سیاست تجاری که حدود ۷۰سال تقریبا ثابت بوده بهطور اساسی تغییر میکند، طبیعی است که در اجرای عملیاتی آن چالشهایی بهوجود آید.
مخالفت کنگره و چالشهای حقوقی
تعرفههای وارداتی ترامپ این هفته در کنگره نیز با فشار بیشتری روبهرو شد؛ جایی که مجلس نمایندگان به لغو عوارض اعمال شده بر کالاهای کانادایی رای داد. گزارشهای جداگانهای از دفتر بودجه کنگره و بانک فدرالرزرو نیویورک نشان میدهد مصرفکنندگان و کسبوکارهای آمریکایی بخش عمده هزینه این تعرفهها را متحمل شدهاند؛ نتیجهای که با ادعای مکرر ترامپ مبنی بر پرداخت این هزینهها توسط صادرکنندگان خارجی در تضاد است. همچنین انتظار میرود بهزودی درباره قانونی بودن تعرفههای جهانی ترامپ رای صادر شود.
گره در توافق تجاری با اتحادیه اروپا
گفته میشود حذف یا محدودسازی تعرفههای مربوط به محصولات مشتق شده میتواند گامی مثبت برای پیشبرد توافق تجاری آمریکا و اتحادیه اروپا باشد. چارچوب این توافق سال گذشته مذاکره شد اما هنوز بهطور کامل اجرایی نشده است اما در حال حاضر، اتحادیه اروپا همچنان با تعرفه ۵۰درصدی آمریکا بر صادرات فولاد و آلومینیوم و نیز بسیاری از محصولات مشتق شده مواجه است. در این خصوص باید گفت که واشنگتن چندینبار در سال فهرست این کالاهای مشمول تعرفه بالا را بازبینی میکند. به هر حال ، اتحادیه اروپا نگران است که گستردگی کالاهای مشمول نرخ ۵۰درصدی که صدها قلم را دربرمیگیرد و احتمال اعمال تعرفههای جدید و بالاتر بر صنایع دیگر، سقف تعرفه ۱۵درصدی مورد توافق در چارچوب معامله دوجانبه را عملا بیاثر کند.
اینها در حالی است که پیشرفت در هوشمصنوعی، زیرساخت دیجیتال و فناوریهای انرژی پاک میتواند موتورهای جدید رشد باشند اما منافع آن عمدتا در اقتصادهایی متمرکز مانده که سرمایه و تخصص لازم برای بهرهگیری از این فناوریها را دارند. مساله اما اینجاست که بسیاری از کشورها از نظر مالی و ظرفیت اجرایی توان ورود موثر به این میدان را ندارند. به هرحال امروز، رقابت بر سر موادمعدنی حیاتی از لیتیوم و کبالت تا عناصر نادر خاکی شدت گرفته و به تغییر در سیاست تجاری و صنعتی دامن زده است. لازم به ذکر است که این رقابت فقط یک موضوع تکنولوژیک نیست بهطور مستقیم به ریسکهای ژئواقتصادی، جهتگیری سرمایهگذاری و شکلگیری بلوکبندیهای اقتصادی گره میخورد و میتواند بر مسیر تجارت جهانی اثر بگذارد.
