صندوق کالایی چیست؟
جهان صنعت – صندوق اوراق بهادار مبتنی بر سپرده کالایی که به اختصار صندوق کالایی نامیده میشود نوعی از صندوقهای سرمایهگذاری است که بهجای سرمایهگذاری در سهام شرکتها یا اوراق با درآمد ثابت در اوراق بهاداری که بر پایه کالاهایی مانند طلا، نفت و زعفران هستند سرمایهگذاری میکند.
صندوقهای کالایی نوعی از صندوقهای مشترک هستند که باهدف کسب سود از طریق سرمایهگذاری در کالاهای پایه مانند نفت، فلزات، محصولات کشاورزی و حاملهای انرژی فعالیت میکنند. این صندوقها به سرمایهگذاران با منابع مالی محدود این امکان را میدهند که در بازار کالاها که بهطور سنتی نیازمند سرمایه کلان بوده سرمایهگذاری کنند.
انواع صندوقهای کالایی
صندوقهای کالایی براساس معیارهای مختلفی دستهبندی میشوند که ازجمله رایجترین آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
براساس نوع کالای پایه:
صندوقهای تککالایی: این صندوقها در یک کالای پایه خاص مانند نفت، طلا، مس یا گندم سرمایهگذاری میکنند. این صندوقها ریسک بالایی دارند اما در صورت نوسانات شدید قیمت یک کالای خاص میتوانند سود قابلتوجهی کسب کنند.
صندوقهای مختلط: این صندوقها در ترکیبی از کالاهای پایه مختلف مانند نفت، فلزات، محصولات کشاورزی و حاملهای انرژی سرمایهگذاری میکنند. ریسک این صندوقها به نسبت ترکیب سبد دارایی آنها متغیر است.صندوقهای شاخصی: این صندوقها عملکرد خود را با یک شاخص بازار مانند شاخص کالایی S&P GSCI یا شاخص کالایی نفتی برنت مطابقت میدهند.
براساس استراتژی سرمایهگذاری:
صندوقهای فعال: متولیان این صندوقها بهطور فعال در بازار کالاها فعالیت و سعی میکنند با انتخاب کالای مناسب و زمان مناسب خریدوفروش بیشترین سود را برای سرمایهگذاران خود کسب کنند.
صندوقهای آتی: این صندوقها عمدتا در قراردادهای آتی کالاها سرمایهگذاری میکنند. سودوزیان این صندوقها به نوسانات قیمت کالای پایه در تاریخ سررسید قرارداد بستگی دارد.
صندوقهای مختلط: این صندوقها از ترکیبی از استراتژیهای مختلف مانند فعال، آتی و شاخصی در سرمایهگذاری خود استفاده میکنند.
براساس نوع سرمایهگذار:
صندوقهای خرد: این صندوقها برای سرمایهگذاران خرد طراحی شدند و حداقل سرمایهگذاری در آنها معمولا پایین است.
صندوقهای نهادی: اینصندوقها برای نهادهای بزرگ مانند بانکها، شرکتهای بیمه و صندوقهای بازنشستگی طراحی شدند و حداقل سرمایهگذاری در آنها معمولا بالا است.
تفاوت صندوقهای تک کالایی و صندوقهای شاخصی
ویژگیهای صندوق شاخصی:
این نوع صندوق سرمایهگذاری را در یک شاخص کالایی انجام میدهد که معمولا شامل چندین کالای مختلف است. هدف از ایجاد صندوق شاخص پراکندگی ریسک و کاهش نوسانات مرتبط با یک کالای خاص است. سرمایهگذاری در صندوق شاخص میتواند به متنوع سازی بیشتر سبد سرمایهگذاری کمک کند و ریسک کلی را کاهش دهد.
ویژگی صدوقهای تک کالایی:
صندوق تککالایی تمرکز خود را روی یک کالا مانند طلا یا نفت میگذارد. این نوع صندوق برای سرمایهگذارانی مناسب است که میخواهند بهطور مستقیم روی یک کالای خاص تمرکز کنند. صندوق تککالایی ممکن است نوسانات بیشتری داشته باشد زیرا تحتتاثیر عوامل موثر بر قیمت آن کالای خاص است. این صندوق میتواند برای افزایش قرارگیری در یک کالای خاص در سبد سرمایهگذاری استفاده شود.انتخاب بین صندوق شاخص و صندوق تک کالایی به اهداف سرمایهگذاری و تحمل ریسک فرد بستگی دارد. اگر به دنبال تنوعبخشی و کاهش ریسک هستید صندوق شاخص ممکن است گزینه بهتری باشد. اگر میخواهید بهطور خاص بر روی یک کالا تمرکز کنید و تحمل ریسک بیشتری دارید صندوق تککالایی میتواند انتخاب مناسبی باشد. این صندوقها به سرمایهگذاران اجازه میدهند که با خرید واحدهای صندوق بهطور غیرمستقیم در کالاهای مختلف سرمایهگذاری کنند و از نوسانات قیمتی آنها بهرهمند شوند.
مزایای صندوقهای کالایی
کاهش هزینهها: با حذف هزینههای حملونقل، انبارداری و خسارتهای احتمالی نگهداری کالا.
افزایش امنیت: سرمایهگذاری در اوراق بهادار مبتنی بر کالا ریسک نگهداری فیزیکی کالا را از بین میبرد.
وجود بازار ثانویه شفاف با نقدشوندگی بالا: این صندوقها دارای بازارگردان هستند و از نقدشوندگی بالایی برخوردارند.
متنوعسازی: صندوقهای کالایی به سرمایهگذاران امکان میدهند تا سبد سرمایهگذاری خود را با افزودن داراییهایی که معمولا با بازارهای سهام و اوراق قرضه همبستگی کمتری دارند متنوع کنند.
حفاظت در برابر تورم: سرمایهگذاری در کالاها بهعنوان سپری دربرابر تورم و کاهش ریسک سبد سرمایهگذاری.
دسترسی آسان: سرمایهگذاری در کالاها از طریق صندوقهای کالایی دسترسی به بازارهای کالایی را برای سرمایهگذاران عادی آسانتر میکند.
معایب صندوقهای کالایی
نوسانات قیمتی: بازارهای کالایی میتوانند بسیار نوسانی باشند که این میتواند منجر به تغییرات قیمتی شدید در کوتاهمدت شود.
ریسکهای مرتبط با کالا: برخی از کالاها مانند نفت خام ممکن است تحتتاثیر عوامل ژئوپلیتیکی، تغییرات آب و هوایی و دیگر عوامل خارجی قرار گیرند.
هزینههای مدیتریتی بالا: صندوقهای کالایی ممکن است هزینههای مدیریتی بالاتری نسبت به سایر انواع صندوقها داشته باشند.
مشکلات مربوطبه پوشش: برخی از صندوقهای کالایی ممکن است از مشتقات(مانند اختیار معامله برای پوشش سهام بورس) برای پوشش موقعیتهای خود استفاده کنند که میتواند ریسکهای اضافی ایجاد کند.
صندوقهای کالایی چگونه سودآوری میکنند؟
صندوق کالایی ازطریق سرمایهگذاری در اوراق بهادار مبتنی بر کالاها سودآوری میکند. این اوراق میتوانند شامل گواهی سپرده کالایی، قراردادهای آتی، قراردادهای سلف موازی استاندارد و قراردادهای اختیار معامله باشند که همگی نماد ارزش کالایی هستند که صندوق در آنها سرمایهگذاری میکند.
بهطور خلاصه صندوق کالایی به دو روش اصلی سودآوری میکند
افزایش قیمت کالاها: اگر قیمت کالایی که صندوق در آن سرمایهگذاری کرده افزایش یابد ارزش واحدهای صندوق نیز بالا میرود.
درآمد از قراردادهای آتی و سایر ابزارهای مالی: صندوقها میتوانند از طریق قراردادهای آتی و سایر ابزارهای مشتقه که براساس کالاها تنظیم شدند سود کسب کنند. این صندوقها با حذف هزینههای مرتبط با خرید و نگهداری فیزیکی کالا مانند حملونقل و انبارداری به سرمایهگذاران امکان میدهند تا بهطور غیرمستقیم در کالاها سرمایهگذاری کنند و از نوسانات قیمتی آنها سود ببرند. این امر موجب میشود که سرمایهگذاران بتوانند بدون دغدغههای مربوط به نگهداری فیزیکی کالا در بازار کالایی سرمایهگذاری کنند و از منافع رشد ارزش کالاها بهرهمند شوند.
