صنایع پیشتاز بورس در گزارشهای ۹ماهه
جهان صنعت – با در نظر گرفتن شرکتهایی که مجموع سود چهار فصل آنها مثبت است(TTMمثبت)، بررسی گزارشهای ۹ماهه نشان میدهد صنعت پالایشی و صنعت غذایی با رشد بیش از ۲۷۰درصدی سود خالص، برترین عملکرد را در میان ۵۰صنعت بورسی به ثبت رساندهاند.
کامل ابراهیمیان، تحلیلگر بازارهای مالی در یادداشتی در دنیای بورس نوشت: با انتشار گزارشهای عملکرد فصل پاییز، آخرین وضعیت بنیادی شرکتهای بورسی در معرض ارزیابی و تصمیمگیری سرمایهگذاران قرار گرفت.
این گزارشها که تصویری نسبتا جامع از عملکرد ۹ماهه شرکتها ارائه میکنند، نشان میدهد اگرچه در سطح کلان، سودآوری بازار سرمایه بهبود یافته اما کیفیت این سودآوری و پایداری آن در میان صنایع مختلف با تفاوتهای معناداری همراه بوده است.
براساس دادههای منتشر شده، مجموع سود خالص شرکتها در ۹ماهه امسال با رشد ۳۰درصدی به ۱۲۰۰همت رسیده و مجموع سود چهار فصل گذشته نیز رقم ۱۷۵۵همت را ثبت کرده است. این ارقام بیانگر تداوم رشد سود اسمی شرکتهاست؛ رشدی که در بخش قابلتوجهی از آن متاثر از افزایش نرخها، تورم و تغییرات سیاستهای ارزی بوده و لزوما به معنای بهبود یکسان در حاشیه سود همه صنایع نیست.
چشمانداز سودآوری
با در نظر گرفتن شرکتهایی که مجموع سود چهار فصل آنها مثبت است(TTM مثبت) بررسی گزارشهای ۹ماهه نشان میدهد صنعت پالایشی و صنعت غذایی با رشد بیش از ۲۷۰درصدی سود خالص، برترین عملکرد را در میان ۵۰صنعت بورسی به ثبت رساندهاند.
بررسی عملکرد ۹ماهه صنایع بورسی نشان میدهد تمرکز سودآوری در این دوره عمدتا در صنایعی بوده که از تغییرات نرخ ارز، بهبود شرایط فروش یا اصلاح نسبی سیاستهای قیمتی منتفع شدهاند.
پس از این دو صنعت، صنایع نساجی، غذایی، فراکاب، روغن خوراکی و تجهیزات صنعتی قرار میگیرند که هر یک رشد بیش از ۱۰۰درصدی سود خالص ۹ماهه را تجربه کردهاند. این موضوع بیانگر آن است که بخشی از صنایع کوچکتر و متوسط، توانستهاند در فضای تورمی و افزایش نرخ محصولات، عملکرد بهتری نسبت به دوره مشابه سال قبل داشته باشند.
در صنعت لبنیاتی، افزایش حاشیه سود خالص شرکتها نسبت به مدت مشابه سال گذشته در کنار رشد نرخ محصولات متناسب با تورم غذایی، موجب بهبود سودآوری این صنعت شده است. در صنعت پالایشی نیز همزمان با رشد کرک اسپرد محصولات نسبت به ۹ ماهه سال قبل، افزایش نرخ ارز مبادلاتی و حذف نرخ نیمایی، جهش قابلتوجهی در سودآوری رقم خورده است بهطوری که سود ۹ماهه امسال این صنعت به ۱۸۲همت رسیده، درحالیکه این رقم در ۹ماهه سال قبل ۴۹همت بود.
با این حال بررسی حاشیه سود خالص شرکتها تصویر متفاوتتری از کیفیت سودآوری ارائه میدهد. اگرچه در برخی صنایع شاهد افزایش حاشیه سود خالص TTM بودهایم اما در اغلب صنایع، حاشیه سود خالص در مقایسه با مدت مشابه سال قبل کاهش یافته است. اصلیترین عامل این کاهش، افزایش بهای تمام شده شرکتها ناشی از رشد هزینههای سربار، افزایش نرخ دستمزد، انرژی و مواداولیه بوده است.
از سوی دیگر تشدید تورم و رشد نرخ بهره منجر به افزایش هزینههای مالی شرکتها شده و مجموعه این عوامل سبب شده است که باوجود افزایش سود اسمی شرکتها نسبت به فصل پاییز گذشته، روند حاشیه سود خالص در بسیاری از صنایع کاهشی باشد.
در این میان برآوردها حاکی از آن است که در برخی صنایع از جمله فولادیها، امکان بهبود حاشیه سود خالص در دورههای آتی وجود دارد؛ مشروط برآنکه میزان قطعی گاز و برق صنایع کاهش یابد و از سوی دیگر قیمتگذاری دستوری از روی محصولات شرکتها برداشته شود. تحقق این شرایط میتواند بخشی از فشار هزینهای تحمیل شده به شرکتها را تعدیل کرده و به ترمیم حاشیه سود منجر شود.
در مقابل برخی ریسکهای سیستماتیک همچنان تهدیدی برای حاشیه سود صنایع بهشمار میروند ازجمله این ریسکها، اختلالات زیرساختی نظیر قطعی اینترنت است که میتواند در حوزه خدمات، بهویژه شرکتهایی که بخش عمده فعالیت آنها بر بستر اینترنت انجام میشود، منجر به افزایش هزینهها و کاهش کارآیی عملیاتی شود؛ عاملی که در صورت تداوم، فشار مضاعفی بر حاشیه سود این گروه از شرکتها وارد خواهد کرد.
در سوی دیگر بازار همچنان صنایعی وجود دارند که به دلیل قیمتگذاری دستوری یا فرمول معیوب خوراک گاز با افت سودآوری مواجه شدهاند.
در این میان صنعت پتروشیمی متانولساز با کاهش ۸۱درصدی سود ۹ماهه و صنعت خودرو با کاهش ۴۳درصدی سود خالص، جزو ضعیفترین عملکردها در دوره مورد بررسی بودهاند؛ هرچند در برخی شرکتهای خودرویی از جمله ایرانخودرو، سوددهی در فصل پاییز و تغییر روند عملیاتی پس از خصوصیسازی، نشانههایی از بهبود تدریجی عملکرد مشاهده میشود.
