شوک جنگ به اقتصاد آمریکا
جهان صنعت- افزایش بیسابقه قیمت سوخت در پی جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، شاخص قیمت مصرفکننده در ایالات متحده را در ماه مارس به بالاترین سطح رشد در نزدیک به چهار سال گذشته رساند؛ تحولی که نهتنها چشمانداز سیاست پولی فدرالرزرو را تغییر داده بلکه فشار سیاسی تازهای بر دولت دونالد ترامپ ایجاد کرده است.
براساس گزارش وزارت کار آمریکا، شاخص قیمت مصرفکننده در ماه مارس ۹/۰درصد افزایش یافت که بزرگترین رشد ماهانه از ژوئن۲۰۲۲ به شمار میرود؛ افزایشی که عمدتا ناشی از جهش قیمت بنزین و سایر سوختهای حملونقل بوده است. این در حالی است که نرخ تورم ماهانه در فوریه تنها ۳/۰درصد گزارش شده بود.
افزایش ۲/۲۱درصدی قیمت بنزین که بزرگترین رشد از سال۱۹۶۷ محسوب میشود، حدود سهچهارم افزایش شاخص تورم ماهانه را به خود اختصاص داده است. همچنین قیمت گازوئیل نیز با رشد ۸/۳۰درصدی رکورد تازهای ثبت کرد؛ موضوعی که نشاندهنده انتقال مستقیم شوک انرژی به اقتصاد مصرفی آمریکا است.
اقتصاددانان معتقدند دادههای تورمی ماه مارس تنها اثرات اولیه افزایش قیمت نفت را نشان میدهد و پیامدهای ثانویه این شوک در ماههای آینده آشکار خواهد شد. به گفته تحلیلگران، افزایش هزینه سوخت میتواند بهتدریج هزینه حملونقل، خدمات و کالاهای مصرفی را نیز بالا ببرد و تورم را در سطوح بالاتر تثبیت کند.
کریستوفر راپکی، اقتصاددان ارشد آمریکایی تاکید کرده است: «اقتصاد مستقیما در نتیجه جنگ در خاورمیانه ضربه تورمی خورده است و زمانی که موج افزایش قیمتها شکل میگیرد، بازگرداندن هزینهها به سطح قبلی تقریبا غیرممکن خواهد بود.»
در همین حال افزایش بیش از ۳۰درصدی قیمت جهانی نفت باعث شد متوسط قیمت خردهفروشی بنزین در آمریکا برای نخستین بار طی بیش از سه سال از مرز ۴دلار در هر گالن عبور کند؛ موضوعی که بهطور مستقیم قدرت خرید خانوارهای آمریکایی را تحت فشار قرار داده است.
هرچند شاخص تورم هسته که قیمت انرژی و مواد غذایی را حذف میکند، رشد ملایمتری را نشان داده اما اقتصاددانان معتقدند کاهش غیرعادی قیمت خودروهای دست دوم و بیمه درمانی مانع افزایش بیشتر این شاخص شده و بنابراین نشانهای از کاهش واقعی فشارهای تورمی محسوب نمیشود. به همین دلیل انتظار میرود فدرال رزرو در سال جاری نرخ بهره را کاهش ندهد.
در بازه ۱۲ماهه منتهی به مارس، شاخص قیمت مصرفکننده ۳/۳درصد افزایش یافت؛ رقمی که نسبت به رشد ۲.۴درصدی فوریه افزایش قابلتوجهی نشان میدهد و بیانگر فشار فزاینده بر هزینه زندگی در آمریکاست.
افزایش قیمت انرژی همچنین نشانههایی از سرایت به بخش خدمات را نیز آشکار کرده است. بهای بلیت هواپیما در ماه مارس ۷/۲درصد افزایش یافت؛ رشدی که برخی اقتصاددانان آن را نخستین علامت انتقال شوک نفتی به تورم خدمات میدانند. قیمت پوشاک نیز یکدرصد افزایش یافت و هزینه مبلمان و خدمات خانگی ۲/۰درصد رشد کرد.
سانگ وون سون، استاد اقتصاد دانشگاه لویولا مریمونت معتقد است حتی در صورت کاهش تنشهای ژئوپلیتیک، اثر افزایش قیمت انرژی به سرعت از بین نمیرود. به گفته او، بازار انرژی معمولا رفتار «موشک و پر» دارد یعنی قیمتها سریع افزایش مییابد اما کاهش آنها به کندی اتفاق میافتد.
رویترز مینویسد: افزایش تورم در شرایطی رخ داده که محبوبیت دونالد ترامپ بهدلیل نارضایتی عمومی از وضعیت هزینههای زندگی کاهش یافته و این مساله میتواند بر موقعیت جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای کنگره نیز تاثیر بگذارد. با این حال کاخ سفید تلاش کرده با برجسته کردن ثبات یا کاهش قیمت برخی اقلام مصرفی مانند تخممرغ، گوشت، لبنیات و داروهای تجویزی، فشار ناشی از افزایش قیمت سوخت را کماهمیت جلوه دهد.
اقتصاددانان بر این باورند ادامه درگیری در خاورمیانه از طریق افزایش قیمت سوخت جت، گازوئیل، کودهای شیمیایی و مواد پتروشیمی میتواند در ماههای آینده فشارهای تورمی تازهای ایجاد کرده و مسیر سیاست پولی آمریکا را پیچیدهتر کند.
منبع: رویترز
