سیمان در منگنه!
جهان صنعت– در حالی که طی ماههای اخیر امکان فعالیت فعالان سیمانی در رینگ صادراتی از طریق اشخاص حقیقی خارجی فراهم بوده اما حالا با یک ابلاغیه مانعی جدی برای این مهم ایجاد شده است؛ موضوعی که باعث شده بازرگانان خارجی درگیر مسائل تحریمی شده و عملا از ادامه همکاری با ایران منصرف شوند.
این در حالی است که صادرات سیمان مدتی بود از مسیر بورس کالا و با سازوکاری شفاف پیش میرفت. در نیمه نخست سال جاری و براساس مصوبه دولت در شهریورماه و با همکاری انجمن صنفی صنعت سیمان مقرر شد تا صادرات سیمان و کلینکر کشور صرفا با گواهی صادراتی بورس کالا صورت بگیرد و تنها از طریق بورس کالا امکان صادرات سیمان وجود داشته باشد؛ موضوعی که بسیار خوشایند فعالان این عرصه بود اما در هفتههای گذشته صادرات صنایع سیمانی کشور با مشکل روبهرو شده و ارزآوری را از این صنعت خاکستری گرفته است. حالا با ابلاغ یک دستورالعمل جدید عملا صادرات متوقف شده؛ تصمیمی که به نوعی تحریم داخلی تلقی میشود و چراغهای ازدسترفتن بازارهای صادراتی را روشن کرده است. مساله این است که شرکتهای سیمانی بهعنوان عرضهکنندگان واقعی محصولات خود را بهصورت شفاف عرضه میکردند و کالا طبق ضوابط گمرک صادر میشد اما با تصمیم جدید بورس کالا عملا مسیر صادرات مسدود شده است!
امروز بیش از دو هفته است که صادرات صنایع سیمانی کاملا متوقف شده و شرکتهای فعال در مرزهای غربی و جنوبی کشور بهشدت تحت تاثیر قرار گرفتند. حالا تاکید میشود اگر این وضعیت اصلاح نشود آسیب جدی و بلندمدتی به صادرات کشور وارد خواهد شد. این در حالی است که گفته میشود تاکنون هیچ اقدام موثری از سوی وزارتخانههای ذیربط یا سازمان بورس برای حل این مشکل صورت نگرفته که نتیجه این روند از دست رفتن بازارهای صادراتی و قطع همکاری تجارت خارجی با ایران خواهد بود. تاجاییکه تمام بازرگانان خارجی فعالیت خود را متوقف کردند. هرچند برخی باور دارند که این تصمیم با هدف حذف رانت اتخاذ شده اما در عمل آسیب جدی به صنعت سیمان و توسعه صادرات آن وارد میکند.
یکابلاغیه، یکبحران
علیاکبر الوندیان، دبیر انجمن صنفی تولیدکنندگان صنایع سیمان کشور در رابطه با این موضوع گفت: باوجود آنکه از ماههای گذشته امکان صادرات سیمان کشور از طریق بورس کالا و با استفاده از گواهی صادراتی فراهم شده بود و صنایع سیمانی نیز بهعنوان صنایع پیشرو نهایت همکاری را با دولت در این زمینه داشتند اما اخیرا براساس ابلاغیه جدید بورس کالا خرید سیمان صادراتی ایران توسط مشتریان خارجی صرفا مشروط به داشتن روادید تجاری شده است. وی افزود: بیش از دو هفته است که به عناوینی نظیر مبارزه با پولشویی از تجار خارجی که در شرایط تحریم با ایران همکاری میکنند الزام به اخذ روادید تجاری ایجاد شده و عملا صادرات سیمان کشور به حاشیه رانده و در حال حاضر صادرات سیمان تقریبا متوقف و در آستانه قفلشدن کامل قرار دارد.
دبیر انجمن صنایع سیمان خاطرنشان کرد: طی ماههای اخیر امکان فعالیت در رینگ صادراتی از طریق اشخاص حقیقی خارجی فراهم بود اما با یک ابلاغیه اعلام شده که اشخاص خارجی باید روادید تجاری دریافت کنند. این موضوع باعث شده این افراد درگیر مسائل تحریمی کشورهای خود شده و عملا از ادامه همکاری منصرف شوند. طبیعی است که هیچ بازرگانی حاضر نیست بهصورت رسمی اعلام کند با ایران که در حال حاضر تحت تحریم بوده تجارت میکند و درنتیجه خریدها متوقف شده و فروش صادراتی شرکتها قفل شده است. الوندیان ادامه داد: طی چند روز گذشته پیگیریهایی از طریق بانک مرکزی، سازمان بورس و سایر نهادهای مرتبط انجام دادیم اما متاسفانه نتیجهای حاصل نشده و آئیننامه ابلاغشده (مربوط به بورس کالا) عملا ما را به بنبست رسانده و نارضایتی گستردهای در میان شرکتها ایجاد کرده و فشارها بهگونهای است که برخی پیشنهاد خروج از بورس کالا را مطرح میکنند در حالی که دو سال زمان صرف شد تا هم شرکتها و هم بورس کالا به این مرحله برسند و صادرات از مسیر رسمی و شفاف انجام شود.
وی افزود: شرکتهای سیمانی بهعنوان عرضهکنندگان واقعی محصولات خود را بهصورت شفاف عرضه میکردند، وجوه حاصل به تالار دوم بازمیگشت و کالا طبق ضوابط گمرکی صادر میشد. این سازوکار دقیقا و بهمنظور استمرار صادرات در شرایطی طراحی شده بود که شرکتهای خارجی امکان خرید مستقیم نداشتند اما اکنون با این تصمیم جدید عملا مسیر صادرات مسدود شده و درواقع با دست خودمان صادرات را تحریم کردیم. اگرچه ممکن است این تصمیم با هدف حذف برخی رانتها اتخاذ شده باشد اما در عمل آسیب جدی به کل صنعت سیمان و صادرات آن وارد کرده است. دبیر انجمن صنفی صنایع تولیدکنندگان سیمان کشور خاطرنشان کرد: پیش از این معاملات تحت نظارت کامل بورس انجام میشد و شفافیت حداکثری وجود داشت اما متاسفانه حتی پس از ابلاغ این دستورالعمل هیچ راهکار جایگزینی ارائه نشده و امروز با محدود شدن کدهای بورسی خارجی عملا صادرات قفل شده است. الوندیان گفت: از نگاه سیاستگذاران شاید دلیل این تصمیم به موضوعاتی نظیر پولشویی و شفافیت مالی نسبت داده میشود در حالی که عملا دریافت پول از مسیرهای رسمی برای خریداران خارجی ممکن نیست و معاملات از طریق سازوکارهای شفاف بورس انجام میشد. کالا به گمرک ارسال میشد، وجوه بازمیگشت و همه چیز تحت نظارت بود و در مقایسه با گذشته سطح شفافیت بهمراتب بالاتر رفته بود.
تحریم داخلی
دبیر انجمن صنفی صنایع سیمان تصریح کرد: با یک آئیننامه اما تمام مسیرهای دورزدن تحریمها مسدود و صادرات بهطور کامل قفل شده بهگونهای که گویی یک تحریم داخلی به تحریمهای خارجی افزوده شده و نخستین پرسشی که خریداران خارجی مطرح میکردند این بود که آیا معاملات محرمانه است یا خیر؟ چراکه در غیر این صورت در کشور خودشان(مقصد) دچار مشکل(به علت معامله با ایران) میشوند که با ابلاغ اخیر بورس کالا تمام کدهای بورسی خارجی مسدود شده و خریداران خارجی نیز حاضر به ادامه همکاری نیستند. الوندیان تاکید کرد: متاسفانه طی این روزها هیچ اقدام موثری از سوی وزارتخانههای ذیربط یا سازمان بورس برای حل این مشکل صورت نگرفته که نتیجه این روند از دست رفتن بازارهای صادراتی و قطع همکاری تجار خارجی با ایران خواهد بود؛ به طوری که تمام بازرگانان خارجی که با ما همکاری داشتند فعالیت خود را متوقف کردهاند. الوندیان گفت: شرکتهای تولیدی ناچار شدند با مقامات عالی کشور مکاتبه و درخواست کنند که از بورس کالا خارج شوند چراکه تمام زحمات دوساله در عمل بیاثر شده و این تصمیم نهتنها کمکی به شفافیت نکرده بلکه صادرات را فلج و فعالان این حوزه را با مشکل درآمدی روبهرو کرده است.وی هشدار داد: در حال حاضر بیش از دو هفته است که صادرات صنایع سیمانی کاملا متوقف شده و شرکتهای فعال در مرزهای غربی و جنوبی کشور بهشدت تحت تاثیر قرار گرفتند و این وضعیت اگر اصلاح نشود آسیب جدی و بلندمدتی به صادرات کشور وارد خواهد کرد.
