رکوردشکنی قیمت طلا؛ تازه اول راه است!
جهان صنعت– افزایش شتابان قیمت طلا در سال۲۰۲۶ نشان میدهد که این فلز گرانبها به بخشی پایدار از رفتار جدید سرمایهگذاران جهانی بدل شده است. قیمت طلا در کمتر از یک ماه از آغاز سال جدید بیش از ۲۰درصد رشد کرده و برای نخستینبار در تاریخ از مرز ۵هزار بهازای هر اونس عبور کرده است؛ سطحی که بسیاری از تحلیلگران انتظار داشتند شاید در پایان سال۲۰۲۶ مشاهده شود و نه در نخستین هفتههای آن. نکته مهم آن است که اینجهش در شرایطی رخ داده که سیگنالهای متناقض سیاسی و مالی بهطور همزمان در بازار جریان داشتند.
در فضای فعلی طلا در کانون آنچه به معامله تضعیف ارزش داراییها معروف شده قرار گرفته است. سرمایهگذارانی که نگران افزایش هزینههای مالی دولتها، تنشهای ژئوپلیتیکی و تضعیف هنجارهای نهادی هستند بهتدریج از اوراق قرضه دولتی و دلار فاصله گرفته و به یکی از قدیمیترین پناهگاههای سرمایه روی آوردند. از زمانی که بسته گسترده تعرفههای جهانی دولت آمریکا در سال گذشته اعلام شد بازار سهام آمریکا نوسانات شدیدی را تجربه کرده است. در روزهایی که شاخص S&P 500 بیش از یکدرصد افت کرده طلا بهطور متوسط روزانه ۶/۰درصد رشد داشته اما نکته معنادارتر آن است که حتی در روزهای صعودی بورس نیز طلا عقب ننشسته و در روزهایی که شاخص سهام بیش از یک درصد رشد کرده قیمت طلا بهطور میانگین ۲/۰درصد افزایش یافته است. این حرکت غیرمتعارف نشان میدهد طلا دیگر صرفا ابزار پوشش ریسک در دوران بحران نبوده بلکه به دارایی مکمل در چرخههای صعودی نیز تبدیل شده است.
نقش کلیدی بانکهای مرکزی و تغییر ترکیب تقاضا
درسالهای اخیر یکیاز پیشرانهای اصلی رشد قیمت طلا تقاضای بانکهای مرکزی کشورهای نوظهور بوده است؛ تقاضایی که چین در صدر آن قرار دارد. این نهادهای بهشدت محتاط دوباره به طلای فیزیکی روی آوردند تا داراییهای خود را دربرابر بیثباتیهای ژئوپلیتیکی محافظت کنند اما دادههای مربوط به صندوقهای سرمایهگذاری مبتنی بر طلا نشان میدهد که ترکیب تقاضا درحال تغییر است و بازیگران تازهای وارد میدان شدند.
دارایی صندوقهای قابل معامله مبتنیبر طلا در سطح جهانی اکنون از ۴هزارتن فراتر رفته و تنها در سال۲۰۲۵ موجودی این صندوقها ۲۵درصد افزایش یافته است. ارزش کل اینداراییها به بیشاز ۶۵۰میلیارد دلار رسیده که نشاندهنده گسترش چشمگیر مشارکت سرمایهگذاران است؛ مشارکتی که بیشاز آنکه ناشی از دغدغههای امنیتی باشد از جذابیت بازدهی و مزایای تنوعبخشی سبد داراییها سرچشمه میگیرد.
پیشتازی آسیا در موج جدید سرمایهگذاری
در اینتحول سرمایهگذاران آسیایی نقش محوری ایفا میکنند. طی دوسال گذشته دارایی صندوقهای قابل معامله طلای مستقر در آسیا بیش از سهبرابر شده و به ۴۶۰تن رسیده است. در سهماهه پایانی سال۲۰۲۵ یکیاز صندوقهای طلای چین دومینجذب سرمایه بزرگ را درمیان صندوقهای طلای جهان ثبت کرده؛ رقمیکه تنها از صندوق پرچمدار یکیاز بزرگترین مدیران دارایی آمریکا کمتر بوده آنهم در شرایطی که حجم داراییهای صندوق آمریکایی بیش از ۱۰برابر آن است. صندوقهای بزرگ در ژاپن و کرهجنوبی نیز افزایشهای قابلتوجهی در سرمایهگذاریهای طلایی خود گزارش کردند.
اینروند تنها به صندوقها محدود نمانده است. برخی از مدیران دارایی برجسته آسیایی بهطور علنی سهم طلا را در سبد ثروت خود افزایش دادند. افزون بر این مسیر ورود سرمایهگذاران نهادی بزرگتر نیز در حال هموارشدن است. مجوزهای جدید برای صندوقهای بازنشستگی و شرکتهای بیمه در برخی اقتصادهای بزرگ آسیایی، امکان تخصیص بخشی از داراییها به طلا را فراهم کرده و دامنه تقاضای نهادی را گسترش داده است.
تردیدهای نظری و واقعیتهای بازار
ازمنظر کلاسیک مدیریت دارایی طلا همواره با دیده تردید نگریسته شده است. داراییای که هیچجریان نقدی ایجاد نمیکند و نمیتوان آنرا با روشهای مرسوم ارزشگذاری تنزیل جریان سود سنجید برای بسیاری از مدیران محتاط چندان جذاب نیست. اتکای کامل ارزش طلا به قیمتی که خریداران آینده حاضر به پرداخت آن هستند همواره بهعنوان نقطهضعف این فلز مطرح بوده است.
با اینحال عملکرد طلا در سالهای اخیر این نگاه را به چالش کشیده است. شواهد نشان میدهد که طلا نهتنها در دورههای وحشت بازار نقش ضربهگیر را ایفا میکند بلکه در سایر دورهها نیز بهآرامی بازدهی ایجاد میکند. تحلیلهای مربوط به ترکیب کلاسیک ۶۰درصد سهام و ۴۰درصد اوراق نشان میدهد که جایگزینی نیمیاز بخش اوراق با طلا میتوانست بازده سالانه را بهطور محسوسی افزایش دهد آنهم بدون افزودن نوسان معنادار به سبد دارایی.
ظرفیت نهفته در پرتفویهای غربی
باوجود این تحولات سهم طلا در پرتفویهای نهادی غرب همچنان ناچیز است. نسبت طلا به کل ثروت آمریکاییها در قالب سهام و اوراق کمتر از یکپنجمدرصد برآورد میشود اما حساسیت بازار طلا به همین تغییرات کوچک قابلتوجه است. برآوردها نشان میدهد که هرافزایش بسیار جزئی در اینسهم میتواند اثر قابلملاحظهای بر قیمت جهانی طلا داشته باشد. از این رو برای تداوم روند صعودی طلا نیازی به آن نیست که سرمایهگذاران غربی به سطح اشتیاق سرمایهگذاران آسیایی برسند و حتی تغییرات محدود در رفتار تخصیص دارایی نیز میتواند موتور این رشد را روشن نگه دارد.
منبع: جهان صنعت نیوز
