رشد بورس کمتر از جهش تورم

جهان صنعت – بازار سرمایه در هفته‌های ابتدایی زمستان۱۴۰۴ در حالی یکی از بهترین دوره‌های خود را تجربه می‌کند که بسیاری از تحلیلگران این رشد را نه ناشی از هیجان بلکه برآمده از تورم ساختاری اقتصاد ایران می‌دانند. تورمی که طی ماه‌های اخیر شدت گرفته نه‌تنها قیمت دارایی‌ها را بالا برده بلکه ارزش اسمی شرکت‌ها و انتظارات تورمی سرمایه‌گذاران را نیز افزایش داده است. در چنین فضایی ادامه روند صعودی بورس کاملا طبیعی است و حتی برخی برآوردها نشان می‌دهد که شاخص کل می‌تواند تا محدوده‌های ۸‌میلیون واحدی نیز پیشروی کند؛ مسیری که نه حباب است و نه رفتار هیجانی بلکه بازتاب مستقیم تورم و رشد نرخ ارز است.

زمستان، فصل بازیابی اعتماد در بورس

علیرضا سادات، کارشناس بازار سرمایه در گفت‌وگو با تحلیل بازار گفت که بازار در حالی زمستان را سپری می‌کند که فضای سیاسی و ریسک‌های ژئوپلیتیک کاهش نیافته است. از طرف دیگر انتظارات تورمی بالا بستری فراهم کرده که سرمایه‌گذاران با اطمینان بیشتری به‌سمت بازار سهام حرکت کنند. زمستان امسال برای بورس تنها یک فصل نیست بلکه فرصتی است برای بازسازی اعتماد و بازگشت بازار به مسیر منطقی پس از ماه‌ها بی‌ثباتی. اکنون بازار در حال جمع‌بندی دستاوردهای این دوره است و چشم‌انداز پیش‌رو را روشن‌تر از گذشته می‌بیند.

وی افزود: در این میان دو رویداد مهم نیز به تقویت روند صعودی کمک کرده است. نخست، حمایت مکرر وزیر اقتصاد از تامین مالی از طریق بورس بود. اگرچه بازار بیش از نمایش به عمل نیاز دارد اما همین تغییر لحن نیز اثر روانی مثبتی بر سهامداران گذاشته است. دوم، تحولات نرخ ارز در نیما و تالار دوم است که رشد نرخ‌ها به‌طور مستقیم ارزش دارایی شرکت‌ها را افزایش داده و انتظارات تورمی را تقویت کرده است. این رشد نرخ ارز، موتور اصلی حرکت بازار بوده و همچنان نقش تعیین‌کننده‌ای در ادامه مسیر دارد.

بورس؛ پناهگاه سرمایه‌ها در اقتصاد تورمی

این کارشناس بازار سرمایه تصریح کرد که ترکیب چند عامل کلیدی از جمله رشد نرخ دلار، چشم‌انداز ادامه تورم، بهبود فروش شرکت‌ها و تغییر تدریجی نگاه دولت باعث شده بازار در یک مسیر مثبت قرار گیرد. مهم‌تر از همه اما تورم مزمن اقتصاد ایران است که ارزش اسمی دارایی‌ها را بالا می‌برد و بازار سهام را به‌عنوان یکی از معدود پناهگاه‌های حفظ ارزش معرفی می‌کند. در چنین شرایطی رشد شاخص کل نه‌تنها طبیعی است بلکه با منطق اقتصادی نیز سازگار است.

رخدادهای مهم در مسیر بورس

سادات تصریح کرد که بازار در آستانه چند رویداد مهم قرار دارد؛ تصویب لایحه بودجه، گزارش‌های ماهانه شرکت‌ها و ادامه تحولات نرخ ارز. این رویدادها می‌توانند نقش سوخت کمکی را برای بازار ایفا کنند و حتی اگر رشد سریع رخ ندهد، حداقل به تثبیت قیمت‌ها کمک خواهند کرد. گزارش‌های ۹ماهه به‌ویژه در شرکت‌های صادرات‌محور می‌تواند اثر تورم و رشد ارز را در سودآوری نشان دهد و مسیر صعودی بازار را تقویت کند.

تغییر پارادایم در سیاست ارزی نقطه‌عطفی برای بازار بوده است. سال‌ها نرخ ارز دستوری پاشنه‌آشیل بازار بود اما اکنون با آزادسازی تدریجی و رشد نرخ تالار دوم، این متغیر به نقطه قوت بورس تبدیل شده است. رشد دلار در حالی رخ می‌دهد که این نرخ در نیمه نخست سال نیما و تقریبا ثابت بود. این تغییر رفتار دولت در مدیریت ارز پیام روشنی برای بازار دارد؛ اینکه دوران سرکوب ارزی به پایان رسیده و تورم واقعی‌تر در قیمت‌ها منعکس می‌شود.

در چنین فضایی ناظران بیرونی رشد بازار را هیجانی نمی‌دانند، واقعیت این است که بازار سهام در حال تعدیل خود با سطح جدید تورم و نرخ ارز است. وقتی تورم ساختاری در اقتصاد وجود دارد، رشد شاخص کل تا محدوده‌های ۷ یا ۸‌میلیون واحدی نه‌تنها عجیب نیست بلکه کاملا قابل انتظار است. این رشد بازتاب ارزش اسمی دارایی‌هاست، نه حباب.

بازار سرمایه یکی از قدرتمندترین دوره‌های صعودی خود را تجربه می‌کند که برخلاف تصور برخی، نه ناشی از هیجان بلکه نتیجه مستقیم تورم ساختاری، افزایش نرخ ارز و تغییر رویکرد دولت در سیاست‌های ارزی است. تحلیلگران معتقدند در چنین شرایطی رشد شاخص کل تا محدوده‌های ۷ تا ۸‌میلیون واحدی کاملا منطقی و قابل‌انتظار است. ورود نقدینگی جدید، بهبود سودآوری شرکت‌های صادرات‌محور و حمایت‌های روانی دولت نیز این روند را تقویت کرده و بازار را به یکی از مهم‌ترین پناهگاه‌های حفظ ارزش دارایی‌ها تبدیل کرده است.

البته بازار بدون ریسک نیست چون حذف حجم مبنا، رفتار صندوق‌های تثبیت و توسعه و احتمال اصلاح سریع در نمادهای کوچک از جمله چالش‌هایی است که باید مدیریت شود. این ریسک‌ها اما در برابر نیروی محرکه اصلی بازار یعنی تورم وزن کمتری دارند. تا زمانی که تورم مهار نشود، بازار سهام همچنان یکی از مهم‌ترین مسیرهای حفظ ارزش دارایی‌ها باقی خواهد ماند.

می‌توان گفت بازار سرمایه در دی۱۴۰۴ در نقطه‌ای ایستاده که می‌توان آن را «آغاز یک دوره تورمی جدید» نامید. ترکیب آرامش سیاسی، اصلاحات ارزی، تغییر نگاه دولت و تورم ساختاری، زمینه‌ای فراهم کرده که بازار بتواند مسیر صعودی خود را ادامه دهد. اگر سیاستگذاران این مسیر را با تصمیمات عقلانی همراه کنند، بورس می‌تواند در ماه‌های آینده به یکی از مهم‌ترین موتورهای رشد اقتصادی تبدیل شود. حتی اما اگر این همراهی رخ ندهد، تورم به‌تنهایی می‌تواند شاخص کل را به سمت تارگت‌های ۸‌میلیون واحدی هدایت کند؛ مسیری که نه هیجان است و نه حباب بلکه واقعیت اقتصاد ایران.

در مجموع آنچه در هفته‌های اخیر در بازار سرمایه دیده می‌شود، یک پیام روشن و غیرقابل‌انکار وجود دارد؛ جریان پول با قدرت بیشتری به سمت بازار سهام در حال حرکت است. تورم ساختاری، رشد نرخ ارز، تغییر رویکرد دولت در سیاست‌های ارزی و افزایش انتظارات تورمی، همگی باعث شده‌اند سرمایه‌گذاران بازار سهام را مطمئن‌ترین پناهگاه برای حفظ ارزش دارایی‌های خود بدانند.

این ورود نقدینگی نه یک موج هیجانی بلکه واکنشی منطقی به شرایط اقتصادی کشور است که خود را در رشد شاخص‌ها، افزایش حجم معاملات و تقویت تقاضا در صنایع بزرگ و صادرات‌محور نشان می‌دهد. حتی ریسک‌های موجود از حذف حجم مبنا تا رفتار صندوق‌ها نتوانسته مانع این حرکت شود زیرا نیروی محرکه اصلی بازار یعنی تورم همچنان فعال است و می‌تواند سرمایه‌ها را به سمت بازار سرمایه جذب کند.