راز جذابیت بورس در دل بحرانها
هیوا زارعی – بازار سرمایه ایران با وجود تجربه تلخ تعطیلیهای طولانی در جنگهای پیشین، اینبار با رویکردی متفاوت در میانه تنشهای نظامی بهفعالیت خود ادامه میدهد. این تداوم فعالیت، در کنار جاماندگی قابل توجه بورس از بازارهای موازی، آن را به گزینهای جذاب برای سرمایهگذاری تبدیل کرده است مشروط بر اینکه ریسکهای سیاسی مدیریت شوند و ثبات نسبی به بازار بازگردد.
خاطره تلخ تعطیلیهای طولانی
سال گذشته در جریان دو جنگ مهم، بورس تهران تجربهای بیسابقه را ثبت کرد. در جنگ ۱۲روزه، فعالیت تالار شیشهای بهطور کامل متوقف و سپس به صندوقهای درآمد ثابت محدود شد و پس از آن نیز در جنگ ۴۰روزه، بازار شاهد طولانیترین دوره تعطیلی خود بود به گونهای که حتی پس از اعلام آتشبس، تعطیلی بازار سهام نزدیک به ۸۰روز طول کشید. این تعطیلیهای طولانی، خاطرهای تلخ در ذهن معاملهگران بر جای گذاشت و تردیدهایی جدی برای ورود مجدد به بازار ایجاد کرد. سرمایهگذاران همچنان نگران تکرار این تجربه هستند و این نگرانی یکی از مهمترین موانع روانی برای ورود نقدینگی جدید به بازار محسوب میشود.
تداوم فعالیت در بحران، رویکردی تازه در بازار سرمایه
با این حال آنچه در روزهای اخیر قابل تامل بوده، رویکرد متفاوت بازار در مواجهه با تنشهای جاری است. با وجود ادامه درگیریهای نظامی میان ایران و آمریکا در مناطق جنوبی کشور و حتی گاهی در مرکز، بورس تهران به فعالیت خود ادامه داده و تعطیل نشده است. این تغییر رویکرد اگرچه گامی مثبت در جهت بازیابی اعتماد سرمایهگذاران ارزیابی میشود اما ابهامات سیاسی و تردید ناشی از تجربه تعطیلیهای پیشین، همچنان مانع از شکلگیری روند صعودی پایدار در بازار شده است.
ارزندگی بورس در سایه جاماندگی از بازارهای موازی
در این میان بسیاری از کارشناسان بر این باورند که بورس با توجه به جاماندگی قابلتوجه از بازارهای موازی نظیر طلا و دلار و همچنین نرخ تورم، از ارزندگی نسبی برخوردار است. به عبارت دیگر در حالی که سایر بازارها رشدهای چشمگیری را تجربه کردهاند، شاخص بورس متناسب با آنها افزایش نیافته و این فاصله معنادار، بورس را به گزینهای جذاب برای سرمایهگذاری تبدیل کرده است، مشروط بر اینکه ریسکهای سیاسی مدیریت شوند و ثبات نسبی به بازار بازگردد.
صندوقهای طلا، نقره و درآمد ثابت؛ پناهگاهی برای سرمایهگذاران محتاط
صندوقهای طلا، نقره و درآمد ثابت نیز بهعنوان ابزارهای جایگزین در بورس، همواره مورد توجه سرمایهگذاران محتاط بودهاند. صندوقهای طلا و نقره بهدلیل نقدشوندگی بالا و حذف ریسکهای فیزیکی نظیر سرقت و نگهداری، گزینهای مناسب برای سرمایهگذاری غیرمستقیم در این فلز گرانبها محسوب میشوند درحالیکه صندوقهای درآمد ثابت با ارائه سودی نسبتا معین، پناهگاهی برای سرمایهگذاران ریسکگریز در شرایط بحرانی بهشمار میروند. این دو ابزار مالی در کنار بازار سهام، امکان تنوعبخشی به سبد سرمایهگذاری را برای فعالان بازار فراهم کردهاند.
بهنظر میرسد بورس تهران این روزها در حال آزمودن رویکردی تازه است؛ تداوم فعالیت در بحرانها و تلاش برای فاصله گرفتن از تجربه تلخ تعطیلیهای طولانی، میتواند گام مهمی در جهت بازیابی اعتماد از دسترفته معاملهگران باشد. با این حال مسیر پیشروی بازار سرمایه، همچنان به تحولات سیاسی و تصمیمگیریهای هوشمندانه فعالان اقتصادی گره خورده است و سرمایهگذاران باید با مدیریت ریسک و نگاه بلندمدت، در این فضای پیچیده گام بردارند.
اثر دلار بر رفتار بورس
حسین مریدسادات، کارشناس بازار سرمایه در گفتوگو با «جهانصنعت» از نرخ ارز بهعنوان یکی از مهمترین متغیرهای تاثیرگذار بر بازار سرمایه نام برده که همواره مطرح و مورد توجه بوده است. او معتقد است: دلار با انتشار اخبار سیاسی، چه اخبار خوشبینانه درباره مذاکرات و چه اخبار تنشآمیز، واکنشهای کوتاهمدتی از خود نشان میدهد و بهسرعت به سقفهای قیمتی قبلی بازمیگردد.
به گفته این کارشناس بازار سرمایه، دلار در ماههای اخیر سقفهای جدیدی را نیز تثبیت کرده که این موضوع نشاندهنده فشارهای ساختاری بر نرخ ارز است. مریدسادات با تاکید بر اینکه تاثیر نوسانات دلار بر بازار بورس عمدتا بهصورت مقطعی و کوتاهمدت است، میگوید: در این میان صنایع دلاری بیشترین تاثیر را از تغییرات نرخ ارز میپذیرند اما با وجود نوسانات ارزی، بورس مسیر خود را پیدا خواهد کرد، به شرط آنکه تنشهای سیاسی تشدید نشود.
