دورنمای مبهم ایجاد بورس بین الملل
جهان صنعت – بهتازگی خبرهای تازهای از راهاندازی بورس بینالملل شنیده میشود. باید دید آیا این طرح در شرایط تحریمی شدید ایران، قطعبودن شبکههای بانکی بینالمللی، محدودیتهای قانونی ناشی از تحریمهای آمریکا و اروپا و نبود زیرساختهای لازم برای تسویه و انتقال وجوه واقعا قابلیت اجرا دارد یا خیر.
هومن عمیدی، کارشناس بازارسرمایه در گفتوگو با تجارتنیوز تاکید کرده که بدون اتصال بهسیستمهای پرداخت جهانی، ضمانت اجرایی حقوقی معتبر و مکانیسمهای عملیاتی تضمینشده این ایده در فرمت متداول فعلی عملا غیرممکن است. بحث راهاندازی بورس بینالملل در ماههای اخیر دوباره مورد توجه قرار گرفته است.
مسوولان و برخی کارشناسان از امکان پذیرش سهام خارجی و جذب سرمایهگذاران غیرایرانی صحبت کردند و هدف اصلی این طرح افزایش عمق بازارسرمایه و ورود منابع ارزی عنوان شده است.با این حال ایران همچنان تحت تحریمهای گسترده بانکی، مالی و تجاری بینالمللی است.
شبکههای پرداخت جهانی قطع هستند، قوانین تحریم هرگونه مبادله با ایران را محدود میکند و تعرفههای جدید آمریکا برای خریداران نفت ایران محدودیتهای بیشتری ایجاد کرده است.هنوز جزئیات اجرایی طرح ازجمله نحوه اتصال بهسیستمهای تسویه، مکانیسمهای دور زدن تحریم و ضمانتهای حقوقی اعلام نشده است. با این شرایط باید دید آیا راهاندازی بورس بینالملل تنها شعار است یا امکان اجرا وجود دارد.
چالش اتصال بانکی بینالمللی
در این راستا هومن عمیدی، کارشناس بازارسرمایه با تاکید بر موانع زیرساختی و چالشهای عملیاتی و واقعی راهاندازی بورس بینالملل توضیح داد: «وقتی زیرساختهای مرجع مانند شبکه ارتباطات بانکی بینالمللی متصل نیست اساسا دریافت و تسویه معاملات چگونه ممکن میشود؟ اگر قرار است چنین سازوکاری راه بیفتد باید تمام جزئیات فنی، سختافزاری و نرمافزاری آن از پیش طراحی، آزمایش و تمرین شود و در غیراین صورت حتی مصوبه هم بهمرحله اجرا نمیرسد.»
مساله تحریمهای بینالمللی
عمیدی افزود: «مهمتر از زیرساختها مساله تحریمهای بینالمللی است. هرگونه فعالیت تجاری و مبادله مالی با ایران تحت قوانین سختگیرانه تحریم قرار میگیرد. حتی تعرفههای جدیدی که دولت ترامپ برای خریداران نفت ایران امضا و ابلاغ کرده برای شرکای قبلی ایران دردسرهای حقوقی و مالی جدی ایجاد و آنها را از معامله منصرف میکند.»
نیاز بهفضای باثبات اقتصادی و سیاسی
این کارشناس بازارسرمایه تاکید کرد: «به این سادگی نیست که قانونی تصویب و بلافاصله اجرایی شود. اجرای بورس بینالملل نیازمند مکانیسمهای اجرایی محکم، ضمانتهای حقوقی معتبر در سطح بینالمللی، رفع یا دورزدن موانع تحریم و مهمتر از همه فضای نسبتا باثبات اقتصادی و سیاسی است. بدون این پیشنیازها عملا امکان تحقق ندارد.» او در پایان گفت: «در شرایط فعلی باتوجه بهتحریمها، بیثباتی سیاسی و نبود زیرساختهای لازم اینطرح قابلیت اجرا نداشته مگر اینکه مکانیسمهای خاصی مانند معاملات تهاتری، ساختارهای موازی یا راهحلهای کاملا نوآورانهای طراحی شده باشد اما با فرمت متداول و شناختهشدهای که همه ما میشناسیم امکان عملیاتی شدن آن بسیار بعید و نزدیک بهصفر است.»
